Dünya Kadınlar Gününden Bir Önceki Gün

Dünya Kadınlar Günü mü, Dünya Emekçi Kadınlar Günü mü daha ona karar verememişken 8 Mart dolayısıyla bir baktım bir sürü yazı yazılmış ve bu  arada öneriler  sunulmuş.  Komik mi  desem  trajikomik  mi  desem bilemedim; ‘’  Günün  adı  Dünya  Dişiler  Günü  Olsun ve  tüm  dişi  canlıları  kapsasın ‘’ diye  bir  öneri sunan  dahi olmuş.  

Bir konu üzerinde bu kadar çok yazı yazılmışsa ben o konuda yazmam artık. Dolayısıyla da 8 Mart ile ilgili hiç bir şey yazmamaya karar verdim.

8 Mart Önemli bir gün müdür, değil midir inanın daha onu bile anlamış değilim zira kadınların pek çoğu bile böyle bir güne itiraz ediyorlar.

Neyse, o kısma fazla girmeden bir gün öncesine bakalım. Yani 7 Marta...7 Mart Ne günü?

Şöyle takvimleri kurcaladığımızda herhangi bir şeyin günü olmadığını görüyoruz Ama bir engelli olarak benim nazarımda 7 Mart önemli bir gün oldu artık. Neden mi? Açıklayayım.

8 Martta sapasağlam kadınlar sokaklara dökülürler ellerinde pankartlar, dillerinde sloganlar ve bir takım isteklerde bulunurlar. Kimden isterler? Erkeklerden. ’ Bizi daha çok sevin, bize daha çok saygı gösterin, bize hakkettiğimiz değeri verin, bizi dövmeyin, bizi, öldürmeyin, bize eşya muamelesi yapmayın, bize tecavüz etmeyin, bizi taciz etmeyin...’Uzar gider.

7 Marta ise bir engelli insanın yazdığı müthiş bir kitap okurlarıyla buluşur. 7 Mart 1997’de..

Şimdi denilebilir ki ’ Ne varmış yani? Engelli insanların yazdığı o kadar çok kitap var ki dünyada’

Ama bu kitap farklı. Haaa şu meşhur ’Sol Ayağım’ Kitabından bahsetmeyeceğim. Bu ondan da müthiş. Adı: DALGIÇ GİYSİSİ VE KELEBEK ( Fransızcası: LE SCAPHANDRE ET PAPİLLON, İngilizcesi:  THE DİVİNG BELL AND BUTTERFLY )

Müthiş bir kitaptır bu çünkü  göz kapağı ile yazılmıştır.

Evet evet, bildiğiniz göz kapağı ile… Zira yazarı Jean-Dominique Bauby’nin hareket edebilen tek organı bir gözü ve o gözün göz kapağıdır. Bunun dışında vücudunun hiç bir organını kıpırdatamamaktadır. Çünkü o ’ Locked-in denilen’ bir çeşit felç hastasıdır.

İşte böyle bir halde olmasına rağmen Jean-Dominique Bauby, felç olmadan önceki hayatını bir kitapla anlatmaya karar verir.

Bir dil terapisti, Fransızcadaki harfleri kullanım sıklığına göre sıralayarak (E, L, A, O, I, N, S, D, vs.) okumuş, Bauby, söylemek istediği harf gelince göz kırparak karşılık vermiştir. Bu yolla kitabın yazılması için Bauby’nin yaklaşık 200.000 kez göz kırptığı tahmin edilmektedir. Bir kelimenin ortalama yazılma süresi 2 dakika almıştır.

Düşünebiliyor musunuz. Bir kelime yazabilmek iki dakika sürüyor. Ama yazar yılmıyor.

Peki  kim  bu Jean-Dominique Bauby ve  neden  sadece bir  gözü hareket  edebiliyor?  Yani  bu  hale  nasıl  düşmüş?

Jean-Dominique Bauby,  meşhur Elle dergisinin baş editörlüğü yapmaktadır ve oldukça fırtınalı bir hayat yaşamaktadır.

Aslında iyi bir aile babası ve çok güzel bir eşi olduğu halde bir başka kadına gönlünü kaptırmış ve eşinden ayrılmıştır. Eşinden ayrı yaşamakla birlikte onunla oldukça medeni bir ilişkisi vardır. Çocuklarını görme, onlarla birlikte olma konusunda bir sıkıntı yaşamaz. Nitekim en büyük çocuğu olan oğlu ile birlikte yeni almış olduğu arabasıyla bir geziye çıktıklarında birden fenalaşır. Arabayı durdurur ancak bir daha kıpırdayamaz. Bundan sonra artık son nefesini verinceye kadar bir hastanede geçecektir hayatı...

İşte bu ilginç ama gerçek hayat hikayesi ABD’li yapımcı Julian Schnabel tarafında 2007 Yılında. Pek çok ödülleri olan bir film haline de getirildi kitaba ilaveten.

Filmde adı geçen tüm isimler gerçek. Yani “True Story” adı verilen yaşanmış bir öykü.

Dünyada az görülen bir vaka olan kılcal damar tıkanıklığı yüzünden sol gözü hariç tüm vücudu felç olan Bauby, hayatının bundan sonrasını bu şekilde geçireceğini öğrendiğinde bunun için ağlayamıyordu bile. Çünkü felç olmuştu. Ancak felç olmadan önce bir yayımcı ile anlaşmıştı. Bir kitap yazacaktı. Aslında kafasında kurguladığı kitap Monte Cristo’nun günümüze uyarlanmış bir şekli olacak ve baş kahramanı bir kadın olacaktı. Plan buydu. Fakat artık tek göz kapağını oynatabilip tüm iletişimini onunla sağlamaya başladıktan sonra bu düşünceyi ikinci plana attı. Öncelikle kendisini anlatacaktı.

Bu kitabı yazmak için son derece sabırlı birine ihtiyaç vardı. Çünkü Bauby iletişim kurabilmek için sadece sol gözünü kullanabiliyordu. Karşısındakinin de onu anlayabilmesi için sadece bir harf için tüm alfabeyi yeniden okuması gerekiyordu.

Felçli bünyesinde kendini bir dalgıç gibi hisseden Bauby, o sabır abidesi editörünü de kelebek olarak görüyordu. Kitaba ismi böylelikle vermiş oldu. Dalgıç Giysisi ve Kelebek … Bu kitap belki de onun hayatındaki en önemli şey olmayacaktı. Ta ki felç olduğunda yapabileceği işler oldukça sınırlı olana dek. Oysa şimdi yazdığı kitap film oldu. Ancak kendisi izleyemedi. Çünkü 1997 yılında kitabı piyasaya çıktıktan on gün sonra zatürree sebebiyle hayata gözlerini yumdu.

FOTOĞRAFLAR

1- Gerçek Jean-Dominique Bauby ve gerçek terapisti.
2-3-4-5- Filmden bazı sahneler.
6- DALGIÇ GİYSİSİ VE KELEBEK (LE SCAPHANDRE ET PAPİLLON ) Adlı kitap.