Topal Oyunu

Yirmi-yirmi beş yaşlarındaki bir genç almış eline bastonu, kalabalığın önünde topal taklidi yapıyor; onu izleyenlerin ise ağızları kulaklarına varıyor. Kimisi alkış tutuyor, kimisi canlı yayın yapıp takipçilerinden hediye bekliyor. Davulcu ile zurnacı ise coştukça coşuyor. Düğün sahiplerinden ya da misafirlerden birileri de çıkıp tomarla para saçıyor. “Yaşa, yaşa, topal!” nidaları semalarda yankılanıyor. Hastalık, sakatlık ve ölüm düşüncesi o meydanlarda tatile çıkıyor.

Düğünlerde, eğlence yerlerinde ve özel günlerde vazgeçilmez, hatta gelenek hâline geldi topal oyunu. İlk çıktığı ve oynandığı günlerde bayağı eleştirilmiş ve kınanmıştı; ancak şimdi kanıksandı. Ne bu şarkıyı söyleyen ne bu oyunu oynayan eskisi gibi... Rahmetli Ankaralı sanatçımız tarafından popüler olmuştu.

İnsanların bedensel kusurlarının eğlence malzemesi yapılmasına “etik” denilemez, amaç mizah da olsa. Engelli veya sakat olabiliriz; bedensel ve zihinsel eksikliklerimizin alay konusu edilerek sazlı sözlü ortamlarda göbek atılarak anlatılmasının hoş karşılanır yanı yoktur.

Şarkının anonim olduğu biliniyor ama şöyle bir öneride bulunmak isterdim:

“Seni gidi topal,
Seni hain topal,
Seni gidi topal, bu gece de burada kal!”

yerine:

“Seni gidi çakal,
Seni hain çakal,
Seni gidi çakal, bu gece de burada kal!”

olsaydı kimseyi rencide etmezdi gibime geliyor.

“Topal oyunu oynayalım.” dediklerinde, topal kardeşlerimizi ve bir gün bizlerin de onlar gibi olabileceğimizi düşünerek oynayıp zıplayın derim.