Edebiyat ve Kültür Platformu
Şiir
Akşam Erken
Akşam erken bir hayâl gözüme geldi
Yâr-i sürmelim de el yâri oldu
Yandım canım yandı bir alaz oldu
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Bir ah ile ahir günümü gördüm
Yatağıma çekildim hiçbir su sürmedim
Çağlar gibi gözlerimden yaş döktüm
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Bir uzak diyâra göç ettim oldum
Bahçemde solgun güllere doldum
Bir kuş gibi gönlümle havaya kondum
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Gevherî der yârim el yârı oldu
Aşkı bir su gibi içime doldu
Bir göz yaşıyla gönlüm yine soldu
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Yâr-i sürmelim de el yâri oldu
Yandım canım yandı bir alaz oldu
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Bir ah ile ahir günümü gördüm
Yatağıma çekildim hiçbir su sürmedim
Çağlar gibi gözlerimden yaş döktüm
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Bir uzak diyâra göç ettim oldum
Bahçemde solgun güllere doldum
Bir kuş gibi gönlümle havaya kondum
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Gevherî der yârim el yârı oldu
Aşkı bir su gibi içime doldu
Bir göz yaşıyla gönlüm yine soldu
Bilmem ne haldedir ne kıldı bana
Edebi İnceleme
Gevherî’nin "akşam ve hayâl" temalı koşmalarındandır. Akşam, halk şiirinde âşığın hayalini sevgiliyle dolduran, yalnızlığı keskinleştiren bir vakittir.
"Bir hayâl gözüme geldi" tabiri, sevgilinin hayalinin gözde canlanması, klasik mazmun olan "hayâl-i yâr"ın halk diline yansımasıdır. "Yâr-i sürmelim de el yâri oldu" mısrası ise hicranın en acı sebeplerinden biridir: sevgili başkasıyla.
"Bahçemde solgun güllere doldum" mısrası, bahçeyi gönlün metaforu yapan klasik mazmunu kullanır. Solgun güller, yârsız kalan gönlün halini tasvir eder. "Bir kuş gibi gönlümle havaya kondum" mısrası ise gönlün serbest uçuşu — ama yine de yârsız — bir hayalî kaçışı ifade eder.