Bu Yeter mi Bilmiyorum

Ýnsanlýðýn çocuk yüzleri birer birer soluyor artýk. Henüz elleri annesinin eteðine yetiþememiþken, gözlerinde taþýdýklarý o saf ýþýðý kaybetmeye baþlýyorlar. Kimse sormuyor “neden” diye; çünkü sormak, duymak zorunda kalmak demek. Duymak ise vicdaný bir yerinden kanatmak. Geceler artýk sadece karanlýk deðil; ayný zamanda bir sýðýnak arayýþý Filistin’de, bir unutulmama çabasý. Ay bile gökyüzünde dururken utanýyor sanki ýþýðýný yere tam dökmekten çekiniyor. Yýldýzlar ise aceleci; sanki bir an önce kayýp gitmek, bu sahneyi terk etmek istiyorlar. Ýnsanlar konuþmuyor artýk, ya da konuþsa da kelimeler havada asýlý kalýyor, yere düþmüyor. Birinin cebinde yumruk olmuþ eli, diðerinin gözlerinde donmuþ bir soru. Kimse kimsenin gözünün içine bakamýyor uzun süre; çünkü orada kendi suç ortaklýðýný görmekten korkuyor. Ýyilik denen þey, gün geçtikçe daha çok inceliyor. Bir yerden çimdikleniyor, morarýyor, kanýyor. En çok da çocuklar fark ediyor bunu ama söyleyemiyorlar; çünkü onlarýn dili henüz “neden böyle” sorusunu kuracak kadar güçlü deðil. Sevgi, bir ipe asýlý çamaþýr gibi kalmýþ ortada. Rüzgârda sallanýyor, bazen güneþ vuruyor üstüne, bazen yaðmur ýslatýyor. Ama kimse o ipe uzanýp da “gel, içeri alayým seni” demiyor. Hasret diye bir þey var hâlâ, evet; fakat o da artýk yorgun. Taþýmaktan vazgeçmiþ gibi bakýyor uzaklara.

Gerçekler ise en çok incinen taraf. Onlar konuþuldukça küçülüyor, susturuldukça büyüyor. Bir evin arka balkonunda, kimsenin uðramadýðý köþede öylece duruyorlar; ne toplanýyorlar, ne de gömülüyorlar. Sadece bekliyorlar. Belki bir gün biri gelip üstlerini açar diye… ya da belki sadece unutulmamak için bekliyorlar. Ve biz, hepsinin ortasýnda, hâlâ nefes alýyoruz. Ama o nefes, bazen çok aðýr geliyor. Bazen de o kadar hafif ki, varlýðýmýzdan bile þüphe duyuyoruz. Yine de, bütün bu kýrýk dökük halimize raðmen, bir yerlerde hâlâ minicik bir direnç var. Bir çocuðun gülüþünde saklý. Henüz çalýnmamýþ olan son gülüþte. Belki onu koruyabilirsek, belki bir sonraki geceye o gülüþü taþýyabilirsek… o zaman ay da utanmadan ýþýðýný yere döker, yýldýzlar da acele etmez kaymaya.

Belki o zaman, kelimeler yeniden yere düþer ve biz onlarý toplayýp birbirimize uzatýrýz. “Al” deriz, “bu senin kýrýk cümlen.” “Al” deriz, “bu da benim yarým kalmýþ iyiliðim.” Ve o anda, ilk kez, gerçekten birbirimizi görürüz.

Bir çocuðun gözleri kapanýrken içinden geçen son düþünceyi hayal et. Henüz “sonsuz” kelimesini bilmiyor, ama o kelimenin aðýrlýðýný göðsünde taþýyor. Parmaklarý annesinin saçýna uzanmak istiyor, ama el o kadar küçük ki, sadece havayý okþuyor. O an dünya susuyor. Sadece bir annenin içinden kopan sessiz çýðlýk kalýyor geriye. Biz büyüdükçe unuttuk sanýyorduk. Oysa unutmak deðil, sadece bakmayý býraktýk. Gözümüzün önünden geçen her yaralý yüze “sonra bakarým” dedik. Sonra diye bir þey yokmuþ meðer. Sonra, sadece bir baþka çocuðun kapanan gözleriymiþ.

Geceleyin balkona çýkýyorum bazen. Aþaðýdaki sokak lambasýnýn titrek ýþýðýnda, birinin gölgesi yürüyor. Yavaþ. Çok yavaþ. Sanki taþýdýðý þey kýrýlacak diye korkuyor. Belki bir umut.  Belki son bir özür. Belki de sadece “ben de buradaydým” deme çabasý. O gölgeye seslenmek istiyorum. “Dur” demek. “Biraz otur yanýma, anlat” demek. Ama sesim boðazýmda düðümleniyor. Çünkü biliyorum: o gölge benim de bir parçam. Ve ben ona yýllardýr “dur” diyemiyo(ruz)rum. Ýyilik artýk cesaret iþi deðil, yara iþi. Her iyilik yaptýðýnda bir yerin kanýyor. Çünkü dünyada iyilik yapmak, çoðu zaman birinin acýsýna tanýklýk etmek demek. Ve tanýklýk etmek, susmakla baðýrmak arasýnda sýkýþýp kalmak demek. Çoðu zaman susuyoruz. Çünkü baðýrsak sesimiz yetmiyor. Yetmeyecek de. Ama yine de… Hâlâ bir yerlerde, bir nine torununun alnýna öpücük kondururken gözleri doluyor. Hâlâ bir baba, çocuðunun kýrýk bisikletini tamir ederken kendi kýrýk çocukluðunu tamir etmeye çalýþýyor.

Hâlâ bir yabancý, yolda düþen yaþlý birinin elinden tutup kaldýrýyor ve o anda ikisi de bir saniyeliðine dünyanýn en güçlü insanlarý oluyor. Bu küçük, kýrýlgan, inatçý anlar… Ýþte onlar bizi hâlâ insan tutan þeyler. Bazen düþünüyorum: belki de kurtuluþ büyük devrimlerde deðil.
Belki de birinin diðerine “seni gördüm” demesinde. Gerçekten gördüm. Acýný, korkunu, utancýný, özlemini… Hepsini.
Ve yine de buradayým.
Gitmiyorum. O “gitmiyorum” cümlesi, belki de þu anda söyleyebileceðimiz en büyük dua. Söyleyelim mi? Birbirimize. Sessizce. Ya da gözyaþýyla ýslanmýþ bir sesle.“Gitmiyorum.” Ve o anda, belki bir çocuðun kapanmak üzere olan gözleri bir saniyeliðine daha açýk kalsýn.
Belki bir gölge biraz daha yavaþ yürümesin. Belki bir anne içinden kopan çýðlýðý birazcýk olsun geri yutabilsin. Çünkü hâlâ buradayýz.
Ve hâlâ, birbirimize “gitmiyorum” diyebiliyoruz. Bu yeter mi bilmiyorum.

Bir çocuðun gözleri kapanýrken içinden geçen son düþünceyi hayal et. Henüz “sonsuz” kelimesini bilmiyor ama göðsünde taþýdýðý þey, sanki içi patlamýþ mýsýr dolu bir balon gibi þiþiyor, patlamaya ramak kalmýþ. Parmaklarý annesinin saçýna uzanmak istiyor, uzanýyor da… Ama el o kadar küçük ki, sadece havada asýlý kalan bir “pýrt” sesi çýkarýyor. Dünya susuyor. Sadece annenin içinden kopan sessiz çýðlýk ve bir yerlerden gelen uzaktan kumandalý ördeðin “vak vak”larý kalýyor geriye. Biz büyüdükçe unuttuk sanýyorduk. Oysa unutmak deðil, sadece bakmayý býraktýk. Gözümüzün önünden geçen her yaralý yüze “sonra bakarým” dedik. Sonra diye bir þey yokmuþ meðer. Sonra, sadece bir baþka çocuðun kapanan gözleri ve ansýzýn ortaya çýkan dev bir pelüþ penguenin “beni de sev” diye aðlamasýymýþ ve cebinden düþürdüðü tek þey, parlak mor bir boncuk. O boncuk yuvarlanýyor, yuvarlanýyor, derken bir martý dalýyor, kapýyor ve gökyüzünde kaybolurken arkasýndan “þþþþþak!” diye bir ses býrakýyor. Gölgeye seslenmek istiyorum. “Dur” demek. “Biraz otur yanýma, anlat” demek. Ama sesim boðazýmda düðümleniyor. Çünkü biliyorum: o gölge benim de bir parçam. Ve ben ona yýllardýr “dur” diyemiyorum. Diyemiyorum çünkü dilimde hâlâ o bonbon þekerin tadý var. Arada bir de ansýzýn beliren, elinde koca bir karpuz taþýyan palyaço beliriyor ve “hayat kýsa, karpuz ye!” diye baðýrýyor. Çoðu zaman susuyoruz. Çünkü baðýrsak sesimiz yetmiyor. Yetmeyecek de. Ama o palyaço her seferinde biraz daha yaklaþýyor. Yine de…
Hâlâ bir baba, çocuðunun kýrýk bisikletini tamir ederken kendi kýrýk çocukluðunu tamir etmeye çalýþýyor ve elindeki anahtardan birdenbire minik bir gökkuþaðý fýþkýrýyor.
Hâlâ bir yabancý, yolda düþen yaþlý birinin elinden tutup kaldýrýyor ve o anda ikisi de bir saniyeliðine dünyanýn en güçlü insanlarý oluyor… Üstelik kaldýklarý yerden bir anda yerden fýrlayan dev bir pamuk þeker bulutu onlarý sarýyor, ikisi de gülmekten konuþamýyor. Ýþte onlar bizi hâlâ insan tutan þeyler. Bazen düþünüyorum: belki de kurtuluþ büyük devrimlerde deðil.
Belki de birinin diðerine “seni gördüm” demesinde.
Gerçekten gördüm. Acýný, korkunu, utancýný, özlemini… Ve o anda cebinden fýrlayan neon yeþil bir lâteks ördeði. Hepsini. Ve yine de buradayým. Gitmiyorum. (Derken ördek “kwak kwak, ben de gitmiyorum” diyor.) O “gitmiyorum” cümlesi, belki de þu anda söyleyebileceðimiz en büyük dua… hem de elimizde bir topu tutarak. Söyleyelim mi?
Birbirimize.

Sessizce.
Belki bir gölge
biraz daha yavaþ yürümesin…
Çünkü cebinden düþen boncuklar yuvarlanýrken martýlar onlara disko dansý öðretiyor.
Belki bir anne
içinden kopan çýðlýðý
birazcýk olsun geri yutabilsin…
Çünkü hâlâ buradayýz.
Hâlâ birbirimize “gitmiyorum” diyebiliyoruz.
Ve arada bir, elimizde patlamýþ mýsýr dolu balonlar, baþýmýzda disko toplarý, yanýmýzda pelüþ penguenler ve lâteks ördeklerle… Bu yeter mi bilmiyorum.
Ama baþka neyimiz var ki zaten? Çocukluðumuz ve merhametimizden baþka… Vesselam.

Mehmet Aluç