Şiir

Bir şeyin adı konmadan önceki hâlidir şiir,

henüz masaya bırakılmamış,

henüz kimsenin “bu nedir” diye sormadığı bir ağırlık,

bir kapının önünde bekleyen ama zili çalmayan bir misafir gibi.

Hep sorulur ya,

anlaşılıyor mu,

açık mı,

kapalı mı,

kime ait,

kimin tarafında,

oysa şiir bunları duymadan önce

zaten başlamıştır yürümeye,

çoktan başka ayak izlerine basarak.

Bir kelime,

tek başına duramaz bazen,

yanına geçmişten bir gölge alır,

bir başkası geleceğin sırtına yaslanır,

öyle oluşur anlam denen şey,

bir kişiye ait olmadan,

bir zamana sığmadan.

Kimse sıfırdan konuşmaz,

kimse ilk defa susmaz,

her cümle daha önce söylenmiş bir şeyin

hafifçe yerinden oynatılmasıdır belki,

ama bu onu değersiz kılmaz,

aksine yaşanır kılar.

Bir yapı vardır,

görünmez,

ama her sözcük ona çarpar,

onu yok sayanlar

yüksekten düşer,

şaşırtmak isterken

boşlukta kalır.

Yıkmak bile

önce tanımayı gerektirir,

neyi devirdiğini bilmeden

hiçbir şey yerle bir olmaz,

sadece savrulur.

Geçmişle bağını koparan bir söz

havada asılı kalır,

tutunacak bir yüzey bulamaz,

oysa her ses

önce yankıyı arar,

yankı olmadan

ses de kendi kendine inanmaz.

Bir duygunun

ilk defa hissedildiğini sanmak ne büyük yanılgı,

insan sadece

onu kendi bedeniyle tanır,

o kadar.

O yüzden yeni olan

tamamen yeni değildir,

sadece başka bir biçimde

aynı kalbin üstünden geçer.

Şiirin içinde

tek bir düşünce yoktur,

başkalarının düşüncelerine sürtünerek

şekil alan bir akış vardır,

birbirini iten,

birbirini dönüştüren.

Bazen eski bir anlam

bugün gülünç gelir,

ama o anlamın

yol açtığı çatlak

hâlâ ayaktadır,

basmadan geçemezsin.

Bir sözün kamusal olması,

herkesin ağzında dolaşması değil,

herkesin içinde

farklı bir yere dokunabilmesidir,

aynı anda

birçok biçimde yaralanabilmesidir.

Şiir,

hayattan ayrı bir süs değildir,

hayatın içinden çekilip çıkarılmış

tek bir damar da değildir,

o,

hayatla sürekli pazarlık hâlinde olan

dirençli bir oluş biçimidir.

Bazen anlaşılmaz denir ona,

çünkü alışıldık yolları kullanmaz,

bazen gereksiz denir,

çünkü yüksek sesle bağırmaz,

ama susarak da

bir şeyleri yerinden oynatır.

Zor gelen dil,

yabancı gelen yapı,

aslında insanın

kendi alışkanlıklarına çarpmasıdır,

yeni olan her şey gibi

ilk anda mesafeli durur.

Soyut denilen şey,

çoğu zaman

henüz yerine oturmamış bir yakınlıktır,

henüz herkesin

kendi anahtarını bulamadığı bir kapı.

Düşünce,

düşünceye değerek

somutlaşır,

kelime,

başka kelimelerle

beden kazanır,

şiir de böyle,

yalnızca kendi içinde değil,

başkalarının şiirleriyle

şekillenir.

Zaman geçer,

bir zamanlar uzağa düşen bir ses

yakına gelir,

bir dönem anlaşılmayan bir yapı

sonradan ev gibi durur,

içine girilir,

yaşanır.

Şiirler de

birbirleriyle kavga eder,

yer açar,

yer kapar,

kimi silinir,

kimi bekler,

kimi yıllar sonra

yeniden konuşur.

Bu bir hayatta kalma hâlidir,

sadece en gür olan değil,

en dayanıklı olan kalır,

en çok bağ kurabilen.

O yüzden mesele

kapalı olmak değildir,

ne suskun olmak,

ne de bir yere sırtını dönmek,

mesele,

bir düzenin parçası olabilmek,

aynı anda

hem geçmişe dokunup

hem ileriye bakabilmektir.

Henüz yazılmamış olan,

asıl belirsiz olan,

kendine yer bulamamış olan

soyuttur belki,

ama yazıldığı hâlde

kimseye değmeyen,

kendi içine kapanan her şey de

aynı boşlukta kalır.

Şiir,

yalnızca yazanın değil,

ona yaklaşanın da

sorumluluğudur,

birlikte tamamlanan,

birlikte somutlaşan

sessiz bir anlaşma gibi.

Ve belki de

şiirin bütün meselesi budur:

bir yere ait olmaya çalışırken

herkesi içine alabilmek,

bir yandan kırılgan,

bir yandan dirençli

kalabilmek.

Geriye kalanlar

yalnızca ayrıntı,

yalnızca zamanın

üstüne düşürdüğü

ince notlardır.