Mukaddime

Ahmet Haşim’in "Piyale" şiir kitabının açılış (mukaddime) şiiridir. Şair burada şiir anlayışının özetini verir: hayatın görünümlerini doğrudan değil, "havz-ı hayâl"in (hayal havuzunun) sularında yansıyan akisleri olarak görür.

"Bir aks-i mülevvendir, oyalanır / Bin nakş ile zîb ü perdede" mısraları, hayatı bir su yüzeyindeki renkli bir yansıma — sürekli değişen, oynaşan, perde perde işlenen — olarak tanımlar. Bu, sembolizmin temel anlayışıdır: gerçek değil, gerçeğin yansıması; nesne değil, nesnenin sezgisi.

Şiirin tekrarlı yapısı (aynı mısranın varyasyonlarla yinelenmesi) bir su dalgalanmasının ritmini taklit eder. "Sevdâ-yı hayâlin sularında" tabiri ise hayalin de bir sevda olduğunu, şairin asıl âşığının gerçeklik değil hayalin kendisi olduğunu söyler.