Sami Bey’in Çýkmazlarý

Sami Bey, ey Sami Bey! Kalemin ucunda bir þair, masasýnýn baþýnda bir editör, yüreðinde ise ne idüðü belirsiz bir fýrtýna. Ýstanbul’un gri sokaklarýnda, bir elinde yarým yamalak bir kahve fincaný, diðer elinde redakte edilmeyi bekleyen bir yýðýn kâðýtla dolanýr durur. Kendi þiirleri mi dersiniz? Onlar, masasýnýn çekmecesindeki tozlu defterde, bir türlü gün yüzü görmemiþ mýsralar olarak pinekler. Zira Sami Bey, hem þairdir hem editör; yani hem hayalperesttir hem de hayalleri katleden bir cellat.

Birinci Çýkmaz: Þair mi, Editör mü?

Sami Bey’in hayatý, bir nevi ikiye bölünmüþ bir tiyatro sahnesi gibidir. Bir yanda ilham perisi, ona “Yaz, Sami, yaz! Aþkýn, hüznün, denizin mýsralarýný dök kâðýda!” diye fýsýldar. Öte yanda, edebiyat evinin þiirleri, kulaðýna “Sami, þu romaný, þiirleri bitir, bu öyküyü kes, o þiiri çöpe at, bu þiiri beðen seç!” diye haykýrýr. Sami Bey, bu iki ses arasýnda pinpon topu gibi gidip gelir. Kendi þiirlerini yazmaya kalksa, editör yaný devreye girer: “Bu imge ne kadar banal, Sami! Denizin gözyaþý mý dedin? Kliþe!” Kendi yazdýklarýný beðenmez, beðendiklerini ise Adaþým Mehmet Fikret beðenmez. Netice? Sami Bey’in þiirleri, bir nevi edebiyatýn Bermuda Þeytan Üçgeni’nde kaybolur gider.

Bir gün, cesaretini toplayýp bir dergiye þiir gönderir. Editörden gelen yanýt, Sami Bey’in kendi mesleki jargonuna öyle tanýdýk gelir ki, okurken kendi kendine kahkaha atar: “Sayýn Sami Bey, þiirlerinizde özgünlük eksikliði gözlemledik. Daha yenilikçi imgelere ihtiyacýmýz var.” Sami Bey, aynaya bakar ve mýrýldanýr: “Özgünlük mü? Ben özgünlüðü redakte ederken kaybettim!”

Edebiyat Dünyasýnýn Maskeli Balosu

Sami Bey, edebiyat dünyasýnýn göbeðinde bir Don Kiþotu’dur. Edebiyat evinde, her gün bir yýðýn “günün þiirlerini seçmek, için boðuþur”. Kimi yazar, 500 sayfalýk romanýný “bir gecede yazdým” diye övünür; kimi, iki satýrlýk þiirini “dünya edebiyatýný deðiþtirecek” sanýr. Hele Kul Mehmet bir uzun yazar ki þiirlerini, oku oku bitmez, sýkýntý verir. Sami Bey, bu metinleri okurken bir yandan kahvesini yudumlar, bir yandan da içinden saydýrýr: “Bu cümle devrik, bu paragraf devrilmiþ, bu hikâye ise hepten devri âlem!” Yine de naziktir, kýrmadan dökmeden yazarlara “biraz daha çalýþmanýz gerek” der. Ama içinden? Ýçinden, “Bu metinle ancak soba yakýlýr!” diye haykýrýr.

Bir de edebiyat geceleri vardýr ki, Sami Bey için tam bir iþkence. Þýk takým elbisesini giyer, kravatýný takar, okurken bir köþede durur. Etrafýnda “postmodern anlatýlarýn” üzerine ahkâm kesenler, “sözcüklerin semiyotiði” diye geveleyenler… Sami Bey, bu kelimelerin arasýnda kaybolur. Bir ara, bir “ünlü” þair ona yaklaþýp sorar: “Sami Bey, sizce þiirde ritim mi önemli, yoksa imge mi?” Sami Bey, bir an düþünür ve der ki: “Valla, bence en önemlisi kâðýdýn boþ kalmamasý!” Salondaki kahkahalar, Sami Bey’in ironisini anlamaz. O ise bir yudum daha çayýný yudumlar alýr ve düþüncelere dalar.

Sami Bey’in en büyük düþmaný, ne edebiyat evidir ne de yazarlardýr; kendisidir. Geceleri, uykusuzlukla boðuþurken, aynadaki yansýmasýna sorar: “Sami, sen niye hâlâ yazýyorsun?” Cevap mý? Sessizlik. Çünkü Sami Bey, yazmanýn lütuf olduðunu bilir. Her mýsra, onun ruhundan bir parça koparýr; her redakte ettiði metin, ona kendi eksikliðini hatýrlatýr. “Keþke sadece þair olsaydým,” der, ama sonra editör yaný devreye girer: “Þairlik mi? O iþ karýn doyurmaz, Sami!”

Bir sabah, masasýnda biriken kâðýtlara bakarken, kendi þiir defterini açar. Yýllar önce yazdýðý bir mýsrayý okur: “Çýkmaz sokaklarda bir þair, gölgesiyle dans eder.” Kendi kendine güler: “Bu mu özgünlük, Sami? Bayaðý bayaðý otobiyografi yazmýþsýn!” Yine de kalemi eline alýr, bir þeyler karalar. Belki bir gün, o çýkmazlardan bir çýkýþ bulur. Belki bir gün, Sami Bey’in þiirleri, tozlu çekmeceden kurtulup bir derginin sayfalarýnda hayat bulur mu bilinmez. Ama o güne kadar? O güne kadar, Sami Bey, çayýný yudumlar ve seçeceði þiirlerle ve dostu Mehmet Fikret ve þairlerle boðuþur ve edebiyatýn bu trajikomik sahnesinde kendi rolünü oynamaya istemese de devam eder, vesselam.

Mehmet Aluç

Not: Sami kardeþim “Mýþým Miþim Muþum” baþlýklý yazýda “Dilara Aksoy” kardeþime yazdýðý yorumda: “Çünkü beni anlatsam hiç bir zaman gerçek beni anlatmýþ olmayacaðým. Ýçine bir sürü yalan katýp bir þeytaný melek olarak anlatacaðým kesin. Ya da deðerim bir pul deðilken kendimi paha biçilmez Hint kumaþý olarak anlatacaðým. Hem yahu neden beni ben anlatýyorum ki? Beni sen anlat. En azýndan benden daha doðru, gerçek bir anlatýrsýn. Tabii ki, ben beni anlatmadýðým gibi seni de sen anlatma, býrak baþkalarý anlatsýn.” Diye yazýnca ben anlatmaya çalýþtým umarým sürçü lisan etmemiþimdir. Selamlarýmla