İnsan Risalesi

(Mesnevi, fihi ma fih, ilya u ulumiddin, kimya yı saadet, mantıku’t tayr, divanı kebir’den derlemeler)

hal ile yazılmış hale dokunan bir söz denemesi

insan iki deniz arasında kalmış bir gemidir

bir yanında rahmetin enginliği bir yanında nefsin karanlık girdabı

rüzgar hangisinden eserse yelken oraya döner

lakin dümeni tutan kalbin niyetidir

bil ki ey yolcu insan iki surette tecelli eder

biri iyi diye anılır diğeri kötü diye

lakin bu iki isim bir hakikatin gölgesidir sadece

çünkü insan ne bütünüyle nurdur ne de tamamıyla zulmet

iyi insan odur ki

kalbini bir ayna kılar

o aynada kendini değil hakkı seyretmek ister

kırılsa da kırılmaz incinse de incitmez

çünkü bilir ki incitmek kendine açılan bir yaradır

onun sözü su gibidir

susuz olana hayat kirliye temizlik verir

yürüyüşü rüzgar gibidir

görünmez ama ferahlatır

iyinin kalbi bir kandil gibi yanar

yağını sabırdan fitilini edepten alır

o kandil karanlıkları kovmaz belki

ama karanlıkta yol arayanlara işaret olur

ve iyi insan kendini iyi bilmez

iyiliğini saymaz tartmaz anlatmaz

zira bilir ki anlatılan iyilik eksilmeye başlar

gizlenen ise çoğalır kök salar

kötü insan ise

kendi nefsine secde edendir farkında olmadan

aynasını paslandırmış baktığında hep kendini büyütür

başkalarının kusuru ile beslenir

kendi kusuruna gözünü yumar

onun sözü ateş gibidir

ısıtır sanırsın yakar geçer

adımı serttir izi ağırdır

geçtiği yerde gönül çiçekleri solar

kötü insanın kalbi sönmüş bir kandildir

ne yağ kalmıştır sabırdan ne fitil edepten

karanlığı suçlar durur

lakin bir an olsun kendine dönüp bakmaz

ve en acısı şudur ki

kötü insan kendini haklı bilir

haklılık zırhına bürünür

yanlışını kılıç yapar

ey insan

iyilik ile kötülük iki ayrı yol değildir sadece

aynı yolun iki farklı yürüyüşüdür

bir adım merhamet atarsın iyiye varırsın

bir adım kibir atarsın kötüye düşersin

yol uzundur nefis yokuştur

ama her yokuşun ardında bir düz vardır

bil ki hakikat şudur

insan ne yaptığıdır

söylediği değil göründüğü değil düşündüğü bile değil

yaptığıdır

öyleyse kalbini yokla her akşam

bugün kimi incittin kimi onardın

hangi sözün yaraya tuz oldu

hangi halin merhem

zira hesap dışarıda değil içeridedir

mahkeme kurulmadan önce

insan kendi içinde yargılanır

son söz

iyi olmak bir hal değil bir seferdir

kötü olmak bir kader değil bir tercihtir

ey yolcu

kendine doğru yürürken dikkat et

her adımın seni ya sana yaklaştırır

ya da senden uzaklaştırır

ve unutma

insan kendine vardığında

ya kurtulur

ya da kaybolur