Edebiyat Nedir

 "Edebiyat" sözcük olarak; Arapça kökenli bir sözcüktür ve "edep" sözcüğünden gelmektedir. 

"Edep", terbiye, ahlak ,demek bazen bu sözcük asil ve yüce şeylere bağlılık fikrini de karşılıyor.

Edebiyatımızda günümüz anlamında bu sözcüğü kullanan ilk sanatçı İbrahim Şinasi’dir. 

Tanzimat dönemi sanatçısıdır.

İbrahim Şinasi ,"toplumu kalkındırmak ve yüceltmek amacı taşıyan edebiyat, edep dışı sıradan sözcüklerle yapılamaz" der.

Yani ona göre ,edebiyatta kaba söz ve şakalar yoktur, kötü sözcükler yoktur yapılmamalıdır. 

Ahlaksızlığın ve çirkinliğin edebiyatta ol-ma-ma-sı gerekir.

Çünkü edebiyat "edep" kökünden geliyor.

Yani ,ahlak, terbiye kökünden geliyor.

Ahlak kavramı ,kültürel ,dini dünyevi ,felsefi topluluklar tarafından insanların öznel olarak çeşitli davranışların doğru veya yanlış iyi veya kötü  olup olmadığını belirleyen  bir yargı ve ilke sistemidir.

Ayrıca birey tarafından baskın görülen ve herkesin bu baskın kurallara tabi olmasını istediği davranışların bütünüdür.
 

Ahlak kelimesi Arapça kökenli bir sözcük olup kişinin yaradılış ,huy gibi karakteristik özellikleri anlamına gelmektedir.

 
Ahlakın öldüğü ve ahlaklı olmanın gerektirdiği niteliklerin ortak adı "erdem" dir.

Felsefe ,erdem terimi için ,ahlaksal olarak iyiye yönelmesi diyebiliriz. 

Örnek olarak ,insan en yüceliğe ulaşmak ister ,ancak bunun için erdemli olması gerekir. 

Erdemli kişi ahlakın tüm gerekliliklerini yerine getirerek bu yolda ilerler ve en yüceliğe böyle ulaşır.
 
Peygamber efendimiz şöyle buyurmuştur: 

“Beni Rabbim terbiye etti ve bana güzel bir edep verdi edep zahir ve batının dış ve için terbiye edilmiş halidir, bir kimse zahir ve batınını terbiye ederse o kimse edip ve edepli olur, bir kimse kendini sünnetin edeplerine uydurursa Allahuteala o kimsenin kalbini marifet nuruyla nurlandırır.”

Habib olan Peygamberin emirlerine, fiillerine ve ahlakına  uymaktan ve onun  edeplerini yaşamaktan  daha şerefli bir mertebe yoktur. 

Bunları yapmak sıradan insanı habip-lik mertebesine çıkarır.

Selam ile dua ile kalın sağlıcakla...

 
Semra EROĞLU Şiirleri sevdiren kadın
25/06/2023