Huy

• ad
  1.
  insanın yaradılış ve ruhsal özelliklerinin, kendine özgülüklerinin tümü.
  "insanın huyu kolay değişmez"
  2.
  iç güdü durumunu almış, vazgeçilemeyecek alışkanlık. diye anlamlandırdığımız bu kelime ...peki etimolojik olarak kökü nereden  geliyor?  bu konuda usta nişanyan ne diyor ...
  farsça ?u veya ?uy ??? “tabiat, karakter” sözcüğünden alıntıdır. bu sözcük orta farsça aynı anlama gelen ?og sözcüğünden evrilmiştir.
  benzer sözcükler
  huylan-, huylu, huysuz
  tarihçe (tespit edilen en eski türkçe kaynak ve diğer örnekler)
  [edib ahmed, atebet-ül hakayık, 1250? yılından önce]
  köki körklüg erni? ?uyı körklüg ol [kökü güzel olanın huyu güzeldir]
  huylan- [şemseddin sami, kamus-ı türki, 1900]
  huylanmak: 1. kötü huy peyda etmek, hırçın olmak. 2. darılmak, gücenmek. (...) huysuz: kötü huylu.
  huylan- [tdk, türkçe sözlük, 1. baskı, 1945]
  huylanmak: 1. içine korkulu şüphe düşmek. 2. olmıyacak bir sebepten sinirlenmek. 3. (hayvan) ürkek ve huysuz olmak.
  
  evet kelimenin kökü de yine farsçaya dayandırılıyor ,ben yine kendi deneyimlerimden bir hikaye ile bu ilginç sözcüğe bir katkıda bulunmak istiyorum ...
  yıl 2005 sovyetler birliğinin dağıldığı ilk yıllar bizde rusyaya çalışmaya gittik mekanik ustası olarak ve bize özbek yardımcılar verdiler onlar türkçe bilmiyor biz rusça ve özbekçe bilmiyoruz anlaş anlaşabilirsen...neyseki kısa bir zamanda yanımdaki yardımcıların en akıllı ve zekisi abbas ile anlaşmaya ve hatta arkadaş olmaya başlamıştık bir gün onu yaşadığım eve davet ettim yemek yeriz sohbet ederiz diyerekten yemek sonrası çay içerken türkiyeden getirmiş olduğum bir gazeteyi eline alıp göz gezdirdiğini gördüm bir den heyacanla evet çok doğru diye bağırdı...hayırdır abbas neymiş doğru olan diye sordum elindeki gazeteyi gösterip büyük puntolarla yazılmış manşeti göstererek evet huyu kurusun böyle adamların dedi...
  gazeteyi elime alıp haberi okudum.
  haberin başlığı şöyleydi huy'u kurusun...karısını devamlı aldatan bir adamın suç üstü yakalanması ve hakime yalvarıp boşanmak ismediğini söylemesi üzerine ,karısının hakime, ben affetmem hakim bey bunun huy'u böyle şimdi tövbe etsede yarın yine yapar, diyerek boşanmak istemesini anlatıyordu haber.
  abbas'a sordum sen bunları okuyup anladınmı yani niye kızıyorsun evet doğru diye tepki gösterdin diye sordum.
  abbas evet anladım kadın haklı böyle erkeklerin huyu kurusun ki soyları ,nesilleri devam etmesin temiz bir toplum oluşsun dedi .
  abbas huy ile nesilin soyun ne alakası var diye sordum .
  olmazmı admın huy'u kurursa artık çocuğu olmaz soyuda kesilir dedi .
  abbas huy ne demek sen biliyormusun diye sordum .
  utandı ya usta yapma sen bilmiyormusun diye baktı gözümün içine.
  neymiş dedim.
  kotak dedi ...yani penis demekmiş rusça ...şaşırmıştım bir insanın gerçekten huy'unun kurumasının anlamını şimdi anlamıştım .bence bu huy kelimesi türkçeden rusçaya devşirilmiş kelimelerden biriydi.ve hatırladığımızda bizi gülümseten bir anıya sebep olmuştu ...yine geldik bir kelimenin hikayesinin sonuna ,sürçi lisan ettiysek af ola ,kalın sağlıcakla.