Vâhide Dâir

Vâhidin üç alfabeyle yazılmış (Arap, Kiril, Latin) şiir kitaplarını okudum. Herhalde bütün şiirlerini okumuşumdur, hepsi de uzun uzundu. Kitapların bir kısmını okuduktan sonra aklımda birçok konuda şüpheler vardı. Şeyhlere, hocalara, mollalara lâf ettiği şiirlerini gördüğümde müslümanlığından şüphe etmiştim, şimdi anladım ki müslüman değilmiş, bunu açıkça da dile getirmiş:

Зaһид чaлышыр йыxмaғa мeйxaнә бинaсын,

Мәсҹид гaлaҹaг, әксинә, вирaнә, тәләсмә.

Bәdriyә

Qismәt et, yarәb, mәnә daim meyü meyxanәni,

Xali etmә mәclisimdәn sağәrü peymanәni.

Мәсҹид әһли нә билир мусиги зөвгүн, Вaһид!

Чүнки ҹaһилдиләр олдугҹa, ҹәһaләтләри вaр.

Kafirəm, versəm əgər meyxanə küncün məscidə,

Eybi yoxdur, qoy desinlər küfri-aləm adimə.

Müslüman olmadığı komünist olmasından belliydi aslında ama ben hüsnüzan ettim. Tam tahsilli olmaması şiirlerine menfî bir özellik katmış, şiirlerinde çok fazla kelime, sıfat ve tamlama tekrârı var. Yine de hakkını yemeyeyim, kelime haznesi medreseyi yarıda bırakmış bir insana göre fenâ değil. Şiirlerinin ekseriyetini beğenmedim, basit şiirlerdi. Tabiî içlerinde çok güzel şiirler de var. İdeolojisini şiirine yansıtmasa çok daha iyi bir şâir olurdu. Azerbaycanda bilinen bir şâir fakat Türkiyede pek tanınmıyor, onun hakkında burdaki çalışma ve araştırmalar da epey geç başlamış. Her şeye rağmen Türktür, bu yüzden Türk edebiyâtına dâhildir. Nâzım Hikmetin Türk versiyonu diyebiliriz, gerçi bu da haksızlık olur, Nâzımdan birkaç gömlek üstün, bir kere yazdıkları hakîkî şiir, mânâsız, vezinsiz, bomboş lakırdılar değil. Biyografisini de okudum, bir de -Arap harfli- hâtıralarına dâir bir kitap vardı, fazla detaya girmek istemediğim için onu tam okumadan kapattım, birkaç sayfasını okudum, şiirlerinin yazılma sebepleri, hikâyeleri falan vardı. Şehriyârın onu tanıyıp tanımadığını bilmiyorum ama o Şehriyârı biliyormuş, hatta onunla ilgili bir şiir de yazmış:

شهريار ايله

،واحد، بو شعرى تبريزه گؤندرمك ايستەرم

.قسمت اولمادى بير گؤروشك شهريار ايله

Son bir şiirinden iki mısra daha:

İnşaallah

Ölkəmiz mərkəzi-ürfan olur, inşaallah,

Oxuyub xəlqimiz insan olur, inşaallah!

İkinci mısra daha düzgün bir dille yazılabilirdi, şâirin mevzûsu aşk olmayan şiirlerindeki üslûbu epey sert.

Daha önce de şâirin şiirlerini ve kendisine dâir bir yazı yazıp paylaşmıştım, bununla birlikte Vâhid dosyasını kapatıyorum.