Bastonlar Şiirler Ve İki Basamak

BASTONLAR, ŞİİRLER VE İKİ BASAMAK

19 Haziran 2026

Bazı akşamlar vardır; biterler ama kapanmazlar.

İnsan eve döner, çayını koyar, ayakkabılarını çıkarır. Fakat akşam, zihnin bir köşesinde oturmaya devam eder. Aradan saatler geçse de kalkıp gitmez.

Bu da öyle bir akşamdı.

Türkiye'nin farklı şehirlerinden gelen görme engelli dostlarımızı ağırlamak üzere bir araya gelmiştik. Şiirlerin, şarkıların ve sohbetlerin etrafında örülen bu buluşmanın mimarları uzun zamandır emek vermişti. Bizler de onların açtığı sofraya seslerimizi, türkülerimizi ve dostluğumuzu koymaya çalışıyorduk.

Koro binasının kapısından içeri giren her insan, beraberinde başka bir hayatın hikâyesini de getiriyordu.

İlk dikkatimi çeken şey bastonlar oldu.

Beyaz bastonları yıllardır görüyordum ama ilk kez gerçekten bakıyordum galiba.

Kimisi bastonunu elinden hiç bırakmıyor, kimisi katlayıp cebine koyuyordu. Önceleri bunu anlamlandıramadım. Sonra fark ettim ki görme engellilik de tıpkı hayat gibi tek renk değildi.

Bir bastonun ucunda yalnızca metal ya da plastik yoktu.

Orada dikkat vardı.

Tecrübe vardı.

Yılların öğrettiği bir güven vardı.

Zeminin değişen dokusunu, yaklaşan bir basamağı, yön değiştiren bir yolu haber veren sessiz bir dil vardı.

Bir süre sonra bastonlardan çok onları kullanan insanları izlemeye başladım.

Koridordaki ayak seslerini nasıl ayırt ettiklerini, bir sesin hangi köşeden geldiğini nasıl fark ettiklerini düşündüm.

Belki duyuları bizimkinden daha güçlü değildi.

Ama bizden daha dikkatli kullanıyorlardı.

Ben gözlerimin önündeki birçok ayrıntıyı kaçırırken onlar seslerden, dokunuşlardan ve küçük işaretlerden kendilerine bir dünya kuruyorlardı.

O akşam ben de bir şiir okudum.

Şiir bitince alkışlar yükseldi.

Sonra sohbetler başladı.

Sesler birbirine karıştı.

İnsanlar birbirlerini tanımaya çalıştı.

Derken gecenin en küçük misafirlerinden biri çıkageldi.

Boncuk gözlü bir afacan...

İlk tanışıklığımız bir bardak su isteğiyle başladı.

Sonrası kendiliğinden geldi.

Bir ara yerde küçük bir su birikintisi gördüm. Hemen paspası alıp geldim. Sonuçta dikkatsizlik yalnızca bizi değil, misafirlerimizi de zor durumda bırakabilirdi.

Ben yeredeki suyu paspaslarken dikkatle izliyordu.

Sonra elindeki şişeyi biraz daha eğdi.

Biraz daha su döküldü.

Gözlerini gözlerime dikti.

"Sil."

Tek kelime.

Ne açıklama vardı içinde ne de mahcubiyet.

Çocukluğun kendinden emin hükümdarlığı vardı yalnızca.

Kızamadım.

Ben paspasla peşinden dolaşırken o da beni kendi oyununa kabul ediyordu sanki.

Bazen insanlar uzun sohbetlerle yakınlaşır.

Bazen de bir çocuk size yerdeki suyu sildirerek.

Gecenin sonuna doğru vedalaşma vakti geldi.

Misafirlerimizi servislerine kadar uğurlamak için birlikte yürümeye başladık.

Bir süre sonra küçük bir insan treni oluştu.

Önde ben vardım.

Arkamda kara gözlüklü sarışın bir kadın.

Onun omzunda başka bir el.

O elin ardında bir başkası.

Koridor boyunca omuzdan omuza ilerliyorduk.

Şakalar ediyor, gülüyor, sohbet ediyorduk.

Bir ara sesimi tanıdı.

Şiir okuyan kişinin ben olduğumu söyledi.

Sonra sevdiği sanatçılardan söz açıldı.

Ben de yıllardır büyük ustaların seslerine kulak verdiğimi anlattım.

Kelimeler bize birkaç dakika daha eşlik etti.

Sonra servis aracına ulaştık.

"İki basamak var," dedim.

O an tuhaf bir düşünce geçti içimden.

Hayat bazen insanı ne garip yerlere getiriyor.

Birkaç saat önce birbirine yabancı olan insanlar, şimdi aynı ritimle yürüyor, aynı sese kulak veriyor, aynı basamakları çıkıyordu.

Şiirlerin sustuğu yerde iki basamaklık bir güven başlıyordu.

Basamakları birlikte çıktılar.

Servise bindiler.

El salladılar.

Ben de el salladım.

Araç uzaklaşırken akşamın başından beri zihnimde dolaşan düşünce nihayet yerini buldu.

O gece ben onlara yön göstermeye çalıştığımı sanıyordum.

Oysa fark etmeden onlar da bana bir şey gösteriyorlardı.

İnsan bazen gözleriyle baktığı hâlde göremiyor.

Bazen de bir bastonun ucunda, bir çocuğun kahkahasında ya da omzuna bırakılmış bir elde hayatın kendisini yeniden fark ediyor.

O akşam geriye şiirlerden birkaç mısra kaldı.

Bastonlardan birkaç iz.

Ve birlikte çıkılan iki basamak.

H. Çiğdem Deniz