İblisin Kibri Âdemin Tövbesi Ve Yeryüzünün İmtihanı

Bismillahirrahmanirrahim.

Bakara Suresi’nin ilk 33 ayetinde insanı tanıdık.

Müttakiyi, kâfiri, münafığı, fâsığı gördük. Cenneti ve cehennemi gördük. Sonra insanın yaratılışına, meleklere ve Âdem’e verilen ilme şahit olduk.

Şimdi sıra, insanın ilk imtihanına geliyor:

Kibir

Kibir: İnsanı Hakikatten Koparan İlk Hastalık

Allah şöyle buyuruyor:

“Hani meleklere, ‘Âdem için saygı ile eğilin’ demiştik de İblis hariç bütün melekler hemen saygı ile eğilmişler, İblis kaçınmış, büyüklük taslamış ve kâfirlerden olmuştu.” (Bakara, 34)

Burada insan için çok önemli bir ders var.

İblis’in problemi bilmemek değildi. Allah’ın emrini bilmiyordu denilemez. Sorun, bildiği hakikatin karşısında kendisini üstün görmesiydi.

Demek ki insanı hakikatten uzaklaştıran şey her zaman bilgisizlik değildir. Bazen insan gerçeği bilir ama nefsine ağır geldiği için kabul etmez.

1) “Ben neden?”

2) “Ben ondan üstünüm.”

3) “Benim düşüncem daha doğru.”

İblis’in düşüşündeki kibir, bugün insanın içinde de farklı cümlelerle karşımıza çıkabiliyor. İnsan bazen günahından değil, özründen önce gururundan kaybediyor.

İlk Sınır: “Şu Ağaca Yaklaşmayın”

Ardından Âdem ve eşinin imtihanı başlıyor:

“Dedik ki: ‘Ey Âdem! Sen ve eşin cennete yerleşin. Orada dilediğiniz gibi bol bol yiyin, ama şu ağaca yaklaşmayın, yoksa zalimlerden olursunuz.’” (Bakara, 35)

Cennetin içinde sayısız nimet var ama bir sınır da var. İnsanın imtihanı biraz da burada başlıyor. Çünkü insan sadece istediğini yapabilen bir varlık olarak değil, kendisine çizilen sınırı bilerek yaşayabilen bir varlık olarak yaratılmış.

Bugün bizim de hayatımız böyle değil mi?

1) Helal var, haram var.

2) Doğru var, yanlış var.

3) Yapabileceklerimiz var, yapmamamız gerekenler var.

İmtihan, çoğu zaman sahip olmadıklarımızda değil; sahip olduğumuz hâlde kendimizi sınırlayabilmemizde ortaya çıkıyor.

Ayağın Kayabilir

Sonra şeytan devreye giriyor:

“Derken, şeytan ayaklarını oradan kaydırdı. Onları içinde bulundukları konumdan çıkardı. Bunun üzerine biz de, ‘Birbirinize düşman olarak inin. Sizin için yeryüzünde belli bir süre barınak ve yararlanma vardır’ dedik.” (Bakara, 36)

“Ayaklarını kaydırdı.”

Ne kadar anlamlı bir ifade değil mi? İnsan çoğu zaman bir anda uçuruma düşmüyor; önce ayağı kayıyor, (küçük bir tavizler, küçük bir zaaflar)

• - “Bir kereden bir şey olmaz.”
• “Sonra tövbe ederim.”
• “Bunu herkes yapıyor.”

Derken insan, kendisini hiç gitmek istemediği bir yerde bulabiliyor. Ama burada hikâyenin en güzel tarafı başlıyor. Çünkü insanın hikâyesi düşmekle bitmiyor.

Âdem’in Farkı: Tövbe

Allah şöyle buyuruyor:

“Derken, Âdem Rabbinden birtakım kelimeler aldı, bunun üzerine tövbesini kabul etti. Şüphesiz O, tövbeleri çok kabul edendir, çok bağışlayandır.” (Bakara, 37)

İşte burada Âdem ile İblis arasındaki büyük farkı görüyoruz.

İkisi de hata ile karşılaştı.

Fakat biri kibre, diğeri Rabbine yöneldi.

İblis büyüklük tasladı, Âdem ise Rabbine sığındı.

Belki de insan için en büyük müjde burada: Düşmek, insan olmanın sonu değildir. Düşüp yerde kalmak asıl kayıptır.

Hata yaptığında insanı kurtaran şey, hatasını inkâr etmek değil; Rabbine dönmektir.

Yeryüzünde Bizi Yalnız Bırakmadı

Ve ardından yeryüzündeki hayatımızın temel kuralı açıklanıyor:

"İnin oradan hepiniz. Tarafımdan size bir yol gösterici gelir de kim ona uyarsa, onlar için herhangi bir korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir’ dedik. İnkâr edenler ve âyetlerimizi yalanlayanlara gelince, işte bunlar cehennemliktir. Onlar orada ebedî kalacaklardır.” (Bakara, 38-39)

Dikkat edelim: İnsan yeryüzüne gönderiliyor ama rehbersiz bırakılmıyor.

“Tarafımdan size bir yol gösterici gelir...”

Yani insanın önünde sadece bir imtihan yok. Bir rehber de var.

1) Vahiy var.

2) Peygamberler var.

3) Hak ile bâtılı ayıran bir ölçü var.

Ve yolun sonunda da bir vaat var: “Onlar için herhangi bir korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir.”

Demek ki yeryüzü hayatının bütün meselesi, hiç düşmemek değil.

1) Kibirlenmemek...

2) Sınırı unutmamak...

3) Ayağımız kaydığında Rabbimize dönmek...

4) O’nun gönderdiği rehberliğin peşinden yürümek.

Belki de Âdem’in kıssası bize tam olarak bunu söylüyor: İnsan hata edebilir ama insanın Rabbine dönüş yolu her zaman açıktır.

Ya Rabbim,

Bizi İblis’in kibrinden koru. Bildiklerimizle büyüklenmek yerine, Senin huzurunda haddimizi bilen kullardan eyle.

Ayağımız kaydığında hatamızın arkasına saklanmak yerine Sana dönenlerden eyle. Bize gönderdiğin rehberliğe sımsıkı sarılmayı ve o rehberliğin gösterdiği yolda yürümeyi nasip eyle.

Âmin.

Allah’a emanet olun.