Muhteşem Bir Şiirin Nasıl Canına Okursunuz Müseddes Şiir Nedir Ne Değildir

MUHTEŞEM BİR ŞİİRİN NASIL CANINA OKURSUNUZ? - MÜSEDDES ŞİİR NEDİR NE DEĞİLDİR?

Evet, ana konumuz bizzat kendi ellerinizle muhteşem bir şiirin nasıl canına okunacağı üzerine olacak.

Şimdi diyeceksiniz ki ‘’ Hocam ! Muhteşem bir şiir yazmışsam neden onun canına okuyayım ki ?’’

İşte ben de onu merak ettiğim için soruyorum zaten soruyu. Neden? Derdiniz ne? Neden ders kitaplarına girecek kadar güzel bir şiirin canına okuyorsunuz?

Şimdi biliyorum kafalar karıştı. Hele bir de işin içine ikinci başlık olarak ‘’ Müseddes şiir nedir, ne değildir?’’ sorusu girince daha bir kafalar karıştı. O zaman sadede gelelim ve öncelikle Müseddes Şiir nedir onu izah edelim en kısa ve en anlaşılır şekilde.

Müseddes: Divan edebiyatında altışar dizelik (mısralık) bentlerden oluşan bir nazım şeklidir. Kelime anlamı olarak Arapçada "altılı" ya da "altı köşeli" anlamına gelir.

Müseddesin temel özellikleri şunlardır:

Bent Sayısı: Genellikle 5 ila 7 bent arasında değişir.

Kafiye Düzeni: İlk bendin dizeleri kendi arasında kafiyelidir (aaaaaa). Sonraki bentlerin ilk beş dizesi kendi arasında, son dizesi ise ilk bendin kafiyesiyle uyumludur (bbbbba, ccccca...)

Ancak farklı kafiye düzeniyle de yazılıyor, nitekim örnekleri çok. 

Peki şimdi aşağıdaki şiiri ele alalım bakalım bu şiir bir müseddes şiir midir?

1. BENT:

Selâm olsun sana ey ezelde açan bayrak,

Şehitlerin kisvesi, Beyt Lahya’nın örtüsü,

Mekke-i Mükerreme kokular saçan bayrak,

Tarihime sığmayan bir destanın öyküsü,

Ulubatlı elinde İstanbul’un destanı.

Bu bayrak var ya oğul,

Kâinatın nişanı.

******

Kaç dize var?

 7 Dize var

---------------------------------

2. BENT

O benim istiklalim, Gökyüzüne çıktıkça 

Ebu Cehiller korkar,

Ebâbiller uyanır,

Gökler güler, gül açar nazlı nazlı baktıkça.

Su yanar, güneş donar,

Gök kızıla boyanır.

Adaletin mührüdür şehitlerin al kanı.

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

*****

Kaç dize var?

8 Dize var

------------------------------------

3. BENT

Ben onun gölgesinde yeryüzünde huşuyum,

Bu bayrak can sedası,

Yıldızı dilim dilim,

Kanadı nur kokulu özgürlüğün kuşuyum.

Bir yanı Osman Gazi,

Bir yanı Yavuz Selim,

Öksüzün sığınağı, yetimin âşiyanı.

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

*******

Kaç dize var?

8 Dize var

-------------------------------------

4. BENT

Göklere nakışladım hilâlini severek,

Kanla yoğruldu toprak,

Taş kesildi zeminim,

Yıldızını işledim can örsümde döverek.

Diriliştir bu şiir, milletime yeminim.

Umut kalelerinin burcundaki fermanı,

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

*****

Kaç dize var?

7 Dize var

-----------------------------------------------

5. BENT

Ağuşunda payidar yedi iklim cennettir,

Bu bayrak var ya oğul,

Tutar üstünde arşı,

Onun uğrunda ölmek ölüme bir minnettir.

Hilaliyle söylenir, dilde İstiklâl Marşı.

Bu aziz milletinim hem onuru hem şanı,

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

*******

Kaç dize var?

7 Dize var

********************************

Şaire diyorum ki :’’ Bu şiir bir serbest şiir mi? Hayır. O halde niçin bir serbest şiir gibi servis edilmiş?’’

Cevap veriyor: ‘’ Muhterem abim müseddes kalıbıdır.’’

***********************************

Evet, şair müseddes bir şiir yazmaya çalışmış ama sunarken bazı bentleri müsebba ( yedili ) bazı bentleri müsemmen ( sekizli olmuş )   

Düşünce müseddes ama sunum hem müsebba hem müsemmen. 

Peki bu şiire müseddes diyebilmemiz için nasıl sunulması gerekirdi?

Şiirin tek bir hecesini bile değiştirmeden, tek bir kelime eklemeden ya da çıkarmadan yeniden düzenleyelim

BU BAYRAK 

1. BENT

Selâm olsun sana ey ezelde açan bayrak,

Şehitlerin kisvesi, Beyt Lahya’nın örtüsü,

Mekke-i Mükerreme kokular saçan bayrak,

Tarihime sığmayan bir destanın öyküsü,

Ulubatlı elinde İstanbul’un destanı.

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

****

Kaç dize var?

6 Dize var

--------------------------------------------------------

2. BENT

O benim istiklalim, gökyüzüne çıktıkça 

Ebu Cehiller korkar, Ebâbiller uyanır,

Gökler güler, gül açar nazlı nazlı baktıkça.

Su yanar, güneş donar, gök kızıla boyanır.

Adaletin mührüdür şehitlerin al kanı.

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

******

Kaç dize var?

6 Dize var

-------------------------------------------------------------

3. BENT

Ben onun gölgesinde yeryüzünde huşuyum,

Bu bayrak can sedası, yıldızı dilim dilim,

Kanadı nur kokulu özgürlüğün kuşuyum.

Bir yanı Osman Gazi, bir yanı Yavuz Selim,

Öksüzün sığınağı, yetimin âşiyanı.

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

*******

Kaç dize var?

6 Dize var 

-----------------------------------------------------------------

4. BENT

Göklere nakışladım hilâlini severek,

Kanla yoğruldu toprak,taş kesildi zeminim,

Yıldızını işledim can örsümde döverek.

Diriliştir bu şiir, milletime yeminim.

Umut kalelerinin burcundaki fermanı,

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

***************

Kaç dize var

6 Dize var

--------------------------------------------------------------------

5. BENT 

Ağuşunda payidar yedi iklim cennettir,

Bu bayrak var ya oğul, tutar üstünde arşı,

Onun uğrunda ölmek ölüme bir minnettir.

Hilaliyle söylenir, dilde İstiklâl Marşı.

Bu aziz milletinim hem onuru hem şanı,

Bu bayrak var ya oğul, kâinatın nişanı.

****

Kaç dize var?

6 Dize var

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Velhasılıkelam: Murabba yazmışsanız murabba gibi, hamse yazmışsanız hamse gibi, müseddes yazmışsanız müseddes gibi sunun şiirlerinizi.  

Özellikle de örnek şiirde olduğu gibi muhteşem bir şiirin canına okumayın yaptığınız sunumla. Ardınızdan atlı kovalamıyor. Şiirinizi yayınladıktan sonra bir kaç kez bakın ‘’ Nasıl olmuş?’’ diye.   

‘’Bu şiir bir serbest şiir mi?’’ diye soran bir büyüğünüze de o büyüğünüz müseddesin ne olduğunu bilmiyormuş gibi ‘’ ’ Muhterem abim müseddes kalıbıdır.’’ Diye cevap vermeden önce bir düşünün ‘’ Allah Allah, abim neden bu şiiri serbest şiir zanneti ki?’’ Diye.

Ve son olarak:

Muhteşem şiirlerinizin canına okumayın saçmasapan bir düzenlemeyle okuyucuya sunarak.  

Sözlerim, kızım ( mezacen ) Harun Yıldırım’a olsa da tüm gelinlerim de( bu da mecazen ) anlarlar inşallah.