Küresel Enerji Satranç Tahtası

Vekalet Savaşları ve Büyük Enerji Gaspı

İnsanoğlunun yeryüzündeki serüveni, her zaman gücü elinde tutma ve küresel ticareti yönetme arzusuyla şekillenmiştir.

Bugün küresel siyasetin arkasındaki görünmez el, petrol vanalarının kontrolüdür.

Ancak dünya, eski düzenin refleksleri ile yeni bir geleceğin şafağı arasında sıkışmış, benzersiz bir geçiş döneminden geçiyor. Bu geçiş, kapalı kapılar ardında yürütülen vekalet savaşları ve büyük güçlerin enerji havzalarını açıkça mülkleştirme hırsıyla çok daha vahşi bir hal alıyor.

ORTA DOĞU: SATRANCIN EN TEHLİKELİ HAMLESİ

Bu vahşi satranç tahtasının en tehlikeli hamlesi, Orta Doğu’da sahnelenmektedir.

ABD, bölgede doğrudan askeri bir maliyete katlanıp yeni bir "Vietnam" ya da "Irak" felaketi yaşamak yerine, bölgedeki en stratejik müttefiki olan İsrail'i bir koçbaşı gibi kullanarak İran ile olan savaşı fitillemektedir.

İsrail’in bölgedeki saldırganlığı ve tırmandırdığı gerilim, Washington’ın elini kirletmeden İran’ın bölgedeki nüfuzunu kırma ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü zayıflatma stratejisinin bir parçasıdır.

İsrail eliyle başlatılan bu savaş, Orta Doğu’nun enerji haritasını kanla yeniden çizerken, küresel petrol arzının %20’sini bir gecede rehin alma potansiyeline sahiptir.

VENEZUELA: B PLANI

Ancak Washington, Orta Doğu’da İsrail üzerinden bu yangını çıkarırken, arka bahçesinde çoktan bir B planını devreye sokmuştur:

«Venezuela'nın tekelleştirilmesi.»

ABD, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip olan ancak yıllardır ambargolarla boğduğu Venezuela üzerindeki siyasi ve ekonomik baskısını, bir "tekelleşme ve çökme" operasyonuna dönüştürmüştür.

Orta Doğu’da çıkacak büyük bir savaşın küresel piyasaları ateşe vereceğini bilen ABD, Venezuela’nın ağır ham petrolünü tamamen kendi kontrolü altına alarak Batı dünyası için alternatif ve güvenli bir can simidi yaratmıştır.

Bu, Washington’ın vananın başına bizzat oturarak hem Çin’in buradan beslenmesini engelleme hem de küresel petrol fiyatlarını tek başına manipüle etme gücünü eline alması demektir.

2030: GERİ SAYIM BAŞLADI

Üstelik bu küresel satranç, sadece coğrafi hatların değil, zamanın kendisine karşı da yürütülen bir zamana karşı yarıştır.

Paris İklim Anlaşması kapsamında devletlerin taahhüt ettiği 2030 karbon emisyonlarını yarı yarıya indirme hedefleri, petrol zengini karteller için adeta geri sayımı başlamış bir saattir.

Başta Suudi Arabistan ve Rusya olmak üzere OPEC+ blokunun küresel petrol arzını sistematik olarak düşürme ve üretimi kısma refleksinin arkasında bu 2030 paniği yatmaktadır.

Fosil yakıt üreten bu ülkeler, talebin yapısal olarak çökeceği o kaçınılmaz "yeşil eşik" gelip çatmadan önce, arzı bir manivela gibi kullanarak fiyatları yapay şekilde yüksek tutmak ve yeraltındaki varlıklarının son damlasına kadar maksimum kazancı bugünden garantilemek istemektedir.

Ancak petrol üreticilerinin stratejisi yalnızca yeraltındaki petrolü mümkün olan en yüksek fiyattan paraya çevirmekten ibaret değildir. Aynı zamanda petrol sonrası dünyaya hazırlık da hız kazanmıştır.

Başta Suudi Arabistan'ın Vision 2030 programı olmak üzere Körfez ülkeleri; turizm, finans, lojistik, savunma sanayii, teknoloji, yenilenebilir enerji, madencilik ve altyapı yatırımlarına devasa kaynaklar aktararak ekonomilerini petrol gelirlerinden bağımsızlaştırmaya çalışmaktadır. Bir başka ifadeyle, bugün petrol gelirlerinden elde edilen sermaye, yarının petrol dışı ekonomik varlıklarına dönüştürülmektedir.

Bu strateji, küresel enerji dönüşümünün petrol üreticileri açısından yarattığı temel paradoksu ortaya koymaktadır: Petrolün değeri azalacağı için petrol bugün daha değerli hale gelmektedir. Üretici ülkeler bir yandan mevcut fosil yakıt rezervlerinin ekonomik ömrünü mümkün olduğunca uzatmaya, diğer yandan bu dönemden elde ettikleri gelirle petrol sonrası ekonominin altyapısını kurmaya çalışmaktadır.

Dolayısıyla OPEC+ ülkeleri açısından 2030 yalnızca bir emisyon hedefi değil, aynı zamanda sermayenin petrol ekonomisinden başka alanlara aktarılması gereken kritik bir zaman eşiğidir.

İklim kriziyle mücadele maskesi altında yürütülen ve 2030 hedefleriyle somutlaşan küresel yeşil dönüşüm baskısı, ironik bir şekilde, statükonun elindeki son kozu en vahşi şekilde oynamasına yol açmakta; büyük güçlerin 2030 öncesi geri dönülemez bir "büyük enerji gaspı" yarışına girmesini hızlandırmaktadır.

ÇİN: DENİZLERDEN KUŞATILMAYA KARŞI

Bu büyük kuşatma ve enerji gaspı karşısında, küresel güçlerin hamleleri tam bir hayatta kalma savaşına dönüşmüştür.

ABD’nin kendisini deniz hatlarında boğacağını ve enerjiyle rehin alacağını yıllar öncesinden gören Çin, sessiz ve derinden devasa savunma mekanizmaları inşa etmiştir.

Rusya ve Orta Asya ile kara boru hatlarını tahkim eden, Kuşak ve Yol projesiyle deniz rotalarını baypas eden ve ulaşımdaki elektrikleşmeyi bir milli güvenlik doktrini haline getiren Pekin, Washington-İsrail ekseninin yaratacağı küresel ambargoya karşı bağışıklık kazanmaya çalışmaktadır.

Çünkü Çin bilmektedir ki;

«Petrol ihtiyacını yapısal olarak ne kadar azaltırsa, ABD’nin enerji şantajı o kadar işlevsiz kalacaktır.»

AVRUPA: ENERJİ ŞOKUNDAN STRATEJİK ÖZERKLİĞE

Denklemin diğer ucunda ise, sanayisini boru hatlarına bağladığı Rus gazıyla büyüten ancak Ukrayna savaşıyla birlikte tarihinin en büyük enerji şokunu yaşayan Avrupa Birliği yer almaktadır.

Moskova ile bağlarını koparmak zorunda kalan Brüksel, bir yandan ABD'nin yüksek maliyetli LNG sıvılaştırılmış gazına bağımlı hale gelerek ekonomik bir darbe almış, diğer yandan da tam bir jeopolitik can havliyle REPowerEU planını devreye sokmuştur.

AB, nükleer enerjiyi yeniden masaya sürerek, rüzgar ve güneş yatırımlarını agresif şekilde fonlayarak ve geleceğin yakıtı olarak gördüğü hidrojen koridorlarını inşa etmeye çalışarak bu vahşi satranç tahtasında teslim olmayacağını göstermektedir.

Ancak Avrupa için yeşil dönüşüm, artık sadece çevre dostu bir tercih değil;

«Washington ile Pekin arasındaki büyük sıkışmışlıktan kurtulma ve stratejik özerkliğini koruma mücadelesidir.»

TÜRKİYE: SATRANÇ TAHTASININ KALBİ

İşte bu devasa ve acımasız satranç tahtasının tam kalbinde, coğrafyanın kendisine hem bir kader hem de bir fırsat olarak sunduğu topraklarda Türkiye yer alıyor.

Türkiye, küresel güçlerin vekalet savaşlarında piyon olmak yerine, kendi oyununu kurma mücadelesi vermektedir.

"Terörsüz Türkiye" vizyonuyla içeride ve sınır ötesinde yürütülen operasyonlar, sadece bir iç güvenlik meselesi değil; Orta Doğu'daki bu büyük yangının Türkiye sınırlarına sıçramasını engelleme ve milyarlarca dolarlık enerji hatlarının güvenle akabileceği bir zemin inşasıdır.

Avrupa’nın Rus gazından koparak yeni kaynaklar aradığı bu dönemde, Irak ile hayata geçirilen Kalkınma Yolu Projesi, Hürmüz ve Süveyş'e alternatif bir nefes borusu açarak ülkeyi vazgeçilmez kılarken; Libya ve Suriye'deki askeri ve siyasi projeler, Doğu Akdeniz'deki enerji denkleminde Türkiye'yi baypas etmek isteyen emperyalist odaklara karşı hukuki ve fiili bir set çekmektedir.

SONUÇ: YEŞİL EŞİĞE DOĞRU

Nihayetinde dünya, fosil yakıtların hükümranlığının yavaş yavaş sönümlendiği, ancak bu sönümlenme sürecinin en vahşi tekel savaşlarını tetiklediği kritik bir eşiktedir.

Devletlerin attığı her adım, bu büyük fırtınayı en az hasarla atlatma çabasıdır.

Gelecek, küresel tekel oyunlarına karşı kendi coğrafyasını, sınır güvenliğini ve stratejik aklını bir kalkan gibi kullanabilenlerin olacaktır.