Zeytin Ağaçlarından Bakım Evinin Sessizliğine

Zeytin Ağaçlarından Bakım Evinin Sessizliğine

14 Kasım 2026

Arabayla yol alırken zeytin ağaçlarının bazılarının çoktan toplandığını görüyoruz. Hemen aklıma biraz önce uğrayıp zeytin aldığımız yerde satıcının söyledikleri geliyor. Şimdilerde erken toplanıyormuş; asıl hasat, kar yağdığında, yılbaşına doğru yapılırmış. Bu anlatıları ilgiyle dinliyorum. Zeytinin mevsimini, toprağın takvimini, insanların yıllar içinde edindiği bilgiyi dinlemek hoşuma gidiyor.

Arabadan indiğimde bakım evinin büyük demir kapısını aralıyorum. Cırcır böceklerinin çoktan sessizliğe büründüğünü fark ediyorum. Mevsim değişmiş, doğanın sesi de yavaş yavaş çekilmiş. Bir kez daha görüyorum ki buranın daimî misafirleri de havaların soğumasıyla odalarına, koridorlara ve minik masalarının başına çekilmişler. Yazın dışarıda karşılaştığım insanları şimdi daha çok içeride görüyorum.

Merhabalaşıyorum. Mavi gözlü astsubay hanımı olan o kadın yine orada. Beni tanıdı mı, bilmiyorum. Açıkçası bunun üzerinde de durmuyorum. Çünkü aklımda yine deli sorular var.

Yaşlılık kokusu var. Tarif etmesi güç, insanın içine işleyen bir koku bu. Sanki zaman burada yalnızca geçmiyor, duvarlara, eşyalara ve insanın üzerine de siniyor.

Bu cümle zihnimin bir köşesine yerleşmiş durumda. Daha önce duyduğum o söz, sanki peşimi bırakmıyor. Taharet musluğu bile yok, biz Müslüman değil miyiz? Kelimeleri zihnimde dönüp duruyor. Banyoya giriyorum, gerçekten de yok. İnsan bazen küçücük bir ayrıntının içinde koca bir meseleyi bulabiliyor. Benim aklım da yine bu ayrıntıya takılıyor.

Akşam yemeği dağıtılıyor. Çılbır ve makarna var. Bugünün menüsü bu.

Annem arıyor. Emine teyzem meğerse burada kalmıyormuş. Oysa onu bulurum umuduyla, büyük bir heyecanla hemşireye sormuştum. Belki karşılaşırız, birkaç kelam ederiz, geçmişten bir kapı aralanır diye düşünmüştüm. Olmadı. İnsan bazen birini bulma ihtimaline öyle çok tutunuyor ki daha kapıdan girerken karşılaşmanın hayalini kurmaya başlıyor.

Odadaki tabloda bir manzara vardı. Gözüm ilişmişti belki ama üzerinde durmadım. Ne manzarayı seyredecek hâlim vardı ne de başka bir ayrıntıyla ilgilenecek. Merdivenlerden indim, arabaya bindim. Fakat bedenim bakım evinden ayrılırken zihnim hâlâ oradaydı.

Tekrarlanan sözler vardı kafamda. Ne demişti o yaşlı kadın? Ev terliği getirmiş sanki burası halı kaplı. Benim için deli raporu alıp evimi satacaklar...

Bu sözleri düşündükçe içimde bir şeyler birbirine karışıyor. Bir insanın kendi hayatı, evi, alışkanlıkları ve geleceği üzerindeki söz hakkını kaybetme korkusu... Belki de o kadının öfkesi, dışarıdan bakıldığında küçük görünen ayrıntıların ardında birikmiş koca bir çaresizliği anlatıyordu. Kim bilir, belki de kendisini anlatabilmek için elinde kalan tek şey itirazlarıydı.

Bir de anlattığı başka bir mesele vardı ki zihnimden çıkmıyor. Altı bağlanan yaşlıların kişisel ihtiyaçlarını giderirken kadın görevlinin kadınla, erkek görevlinin erkekle ilgilenmesi gerektiğini düşünüyordu. Oysa yaşanan bir durumda bunun tam tersi olmuş; bir kadınla erkek görevli, bir erkekle de kadın görevli ilgilenmişti. Kadının gözünde bu hâlâ kabul edilebilir değildi, ayıptı. Yaş ilerlese de insanın mahremiyet anlayışı, utanma duygusu, yetiştiği çevreden getirdiği değerler öyle kolay değişmiyor demek ki. Bedenin ihtiyaçları değişebilir, insan başkasının yardımına muhtaç kalabilir ama insanın kendine ait sınırları ve mahremiyet duygusu yerinde duruyor.”

Burada önemli bir nokta var: İnsan yaşlandığında yalnızca bakım ihtiyacı artmıyor; kendi mahremiyetini koruma ihtiyacı da devam ediyor.

"Oysa bu bakım evine gelmeyi ne çok istemişti."

İşte bütün düşüncelerimin düğümlendiği yer burası. Aynı mekân, aynı kapı, aynı koridorlar... Bir zamanlar buraya gelmek için can atan bir insanın şimdi buradan çıkıp gitmek istemesi. İnsanların aynı çatı altında birbirinden ne kadar farklı hikâyeler taşıdığını düşünüyorum. Bir mekânın anlamı, içine giren herkesin geçmişiyle değişiyor demek ki.

H. Çiğdem Deniz