Haremi Hümayun Kethüdasý Canfeda Hatun

            Canfeda Hatun resmî belgelerde “kethüda kadýn” unvanýyla anýlan ilk kadýndýr. Sultan III. Murad’ýn 1574-95) annesi Nurbanu Sultan tarafýndan bu göreve getirilmiþtir. Osmanlý sarayýnda Doðrudan valide sultana hizmet ettiði anlaþýlan “kethüda kadýn”ýn görevi sultan ve valide sultana hizmet edecek cariyelerin yetiþtirilmesi ve saray adabýnýn öðretilmesiydi. Canfeda Hatun da ilk yýllarýnda bunu yapmýþtýr. 1583’te Valide Sultan vefat edince harem-i hümayunda öne çýkmýþ, içeriden en üst derecede yönetici olmuþtur. Sultan III. Murad’ýn güvenini kazanan Canfeda Hatun “kethüda kadýn” unvanýyla o zamana dek görülmemiþ bir itibar ve nüfuz elde etmiþtir. Bu þöhret kurduðu vakýflarla daha da artmýþtýr. Oysa bu vakýflarýn çok azý günümüze gelebilmiþtir.

Kethüda Canfeda Hatun vakýflarýnýn önemli bir kýsmýný Ýstanbul ve Ýzmit’te tesis etmiþtir. Hac yolcularýnýn gidiþ-dönüþ ihtiyaçlarýnýn giderilmesi için kurduðu Kahire merkezli bir de Haremeyn Vakfý vardýr. Kaynaklardan anlaþýldýðýna göre,  Kethüda Canfeda Hatun’un sadece haremeyn vakfý için vakfiye düzenlemiþ gözükmektedir. Veya diðer vakýflarýn vakfiyeleri kaybolmuþtur. 

1583’te Valide Sultan vefat edince annesine düþkünlüðü bilinen Sultan III. Murad, Canfeda Hatun’u anlaþýlan annesi yerine koyar. Annesini erken kaybeden Osmanlý sultanlarýnýn yakýnlarýndaki kadýnlara ayrýcalýklar saðladýðý bilinmektedir. Mesela Sultan II. Osman (1618-1622) sütannesi Daye Hatun’a ve Sultan II. Süleyman (1687-1691) ismi bilinmeyen Kethüda Kadýn’a maddi ayrýcalýklar sunmuþtur.

Canfeda Hatun’u önemli bir konuma taþýyan “kethüda kadýn” unvaný deðildir. Tam tersi kendisinin dönemi ve yaþadýklarý bu konumun prestijini artýrmýþtýr. Öyle ki vefatýnýn ardýndan tutulan vakýf muhasebe defterlerinde dahi ismi “Merhume Kethüda Canfeda Hatun” dur.

Oysa 1595’te Sultan III. Murad’ýn vefatýyla Eski Saray’a geçince kendisine daha düþük dereceli yeni bir memuriyet verilmiþtir. Canfeda Hatun’un yaþamý hakkýnda bilinenler oldukça sýnýrlýdýr.

Künhü’l-Ahbâr ve Târîh-i Selanikî isimli eserlerde Kethüda Canfeda Hatun’un iki erkek kardeþi olduðu yazýlýdýr. Yazýlanlara göre Canfeda Hatun’da Çerkes kökenlidir.  Künhü’lAhbâr’da ki ifadelerinden Canfeda Hatun’un Yeni Saray’a geçmeden önce Eski Saray’da olduðu ve bekar kýzlarý yetirdiði anlaþýlmaktadýr. Nurbanu Sultan “valide sultan” mertebesine çýkýnca Canfeda Hatun harem-i muhterem kethüdalýðýna yükseltilir. Hatun’un buradaki iþi kýrktan fazla cariyenin eðitimidir.

Harem’de Nurbanu Valide sultan ve Safiye Haným Sultan arasýndaki rekabette Nurbanu Sultan’ýn taraftarlarý kýzý Ýsmihan Sultan ve Kethüda Canfeda Hatun’dur. Künhü’l Ahbâr’a göre Nurbanu Sultan, Canfeda Hatun’a o kadar güvenmektedir ki vefat etmeden oðluna Canfeda Hatun’u yanýndan ayýrmamasýný ve korumasýný vasiyet eder. Bu vasiyete uyan Sultan III. Murad saltanatýnýn sonuna kadar Canfeda Hatun’u yanýnda tutar.

Valide Sultan’ýn vefatýyla nüfuzu ve itibarý artan Canfeda Hatun Tarihçi Gelibolulu Ali’ye göre “Nice nâ-revâ iþlerden tâb-ý þerif-i Padiþahînin men’ine ikdam etmede yorulmazdý.” Yani müspet manada Sultan III. Murad’ýn kararlarýna müdahale edebilecek hale gelmiþtir.
            Bu dönemde Canfeda Hatun haremde sultana yakýn iki kiþiden birisidir. Hanedana mensubiyeti olmayan cariye bir kadýn için bulunduðu konum harem-i hümayun tarihinde gerçekten az rastlanan bir hadisedir. Selaniki’ye göre bu müdahaleleri sonucunda sipahi ulufelerinin eksikliði sebebiyle suçlanan ve sadrazam tarafýndan idamý istenen Canfeda Hatun’u almak için sarayý basan sipahilerden 137’sinin ölümüyle sonuçlanan olaylar olur. Ýç oðlanlarýnýn müdahalesiyle KethüdaCanfeda Hatun bu olaydan kurtulur.
            Ayvansarayi, Hadikatü’l Cevami’de Eski Saray’da vefat eden Canfeda Hatun’un Eyüp Sultan Türbesi civarýnda eski sadrazamlardan Ali Paþa’nýn mezarý yanýnda gömülü olduðunu

bildirmektedir.
            Canfeda Hatun’un vakýflarýn geçmeden az da olsa servetinden bahsetme gerekir. Ayþenur Karademir’in Vakýflar dergisi 50. Sayýsýnda (Aralýk 2018)  yayýnlanan makalesinden edindiðimiz bilgilere göre hayatýnýn büyük bölümünü Harem kethüdasý olarak geçiren Canfeda Hatun çalýþýrken günlük 500 akçe ücret alýyordu.   

Yevmiyesine ulufe ve hediyeler dahil deðildi. Nurbanu Valide Sultan’ýn güvenini kazandýðý için hem valide sultan hem de padiþahtan menkul/gayrimenkul hibeler almýþ olmalýydý.  1592 tarihli bir þerʻiye sicili kaydýna göre Sultan III. Murad varisi olduðu azadlý cariyesi Çeþmi bint Abdullah’ýn vefatýyla kendisine kalan ve deðerli olduðu detaylardan anlaþýlan beþ evi Canfeda Hatun’a hibe etmiþti.  Canfeda Hatun’un Ýstanbul’daki vakfýna kayýtlý akar sayýsý 286 olduðuna göre bu iddiamýz temelsiz sayýlmamalý.  

Kethüda Canfeda Hatun’un kurduðu vakýflar arasýnda en kapsamlýsý baþkent Ýstanbul’dakilerdir. Kendisinin buradaki hayýr giriþimleri 1584’te Karagümrük’teki eski ve harap bir mescidi camiye dönüþtürtmesiyle baþlar. Bilinen ilk hayýr eseri bu camidir. Beykoz ve Saraçhane’de inþa ettirdiði hayýrlarýný sonradan bu vakfa dahil etmiþtir.

Kethüda Canfeda Hatun’un bilinen üç farklý þehirde, Ýstanbul, Ýzmit ve Kahire’de (Mýsýr merkezli Haremeyn Vakfý) vakýflarý vardý.

Canfeda Hatun Ýstanbul’daki vakfýna 207.360 akçe kira geliri olan 286 parça mülkünü vakfýna akar yazdýrmýþtý.

Kethüda Canfeda Hatun’un servetiyle tesis ettiði vakýflardan bir diðeri Kahire merkezli Haremeyn Vakfý’dýr. Vakfýn gayesi hacca gidip-dönen yolcularýn yoldaki ihtiyaçlarýnýn karþýlanmasýdýr. Canfeda Hatun vakfiyesinde detaylý olarak tarif ettiði, Kahire’de Nil nehri kenarýndaki bir binanýn gelirlerini altýndaki dükkanlarla buraya tahsis etmiþti. Vakfýn 1608 tarihli muhasebe bilançosuna göre bina ve dükkanlarýn yýllýk toplam kira geliri 10.820 akçedir. Canfeda Hatun’un vakfýna tahsis ettiði, Mýsýr Kadýsýnýn izniyle ve kendi parasýyla satýn aldýðý arsalarýný da vakýf yararýna baðýþladýðýný ifade eder. Hatun’un vakfettiði arsalarýn yýllýk toplam kira geliri 9.300akçe dir. Buna göre Canfeda hatun Haremeyn vakfý için toplam da vakfýna 20.120 akçe tutarýnda bir gelir vakfetmiþ oluyordu. Kethüda Canfeda Hatun vakfýný hacca gidip-dönen yolcularýn yolculuk esnasýnda ihtiyaç duyacaðý yiyecek, içecek, giyecek ve barýnma ihtiyaçlarýnýn karþýlanmasý için kurmuþ ve þart koþmuþtu.

Kethüda Canfeda Hatun bir nükud vakfýna baðlý olan, Ýzmit’te kurduðu dokuz vakýf vardýr. Ancak ilerleyen zaman içerisinde alacaklarýný toplayamayan vakýf, yine Ýzmit’te Süleyman Paþa vakfýna dahil edilmiþtir.

Özetlenecek olursa, Kethüda Canfeda Hatun’un Ýstanbul’daki vakýflarýna baðýþladýðý toplam 286 adet gayri menkulün yýllýk kira geliri 207.360 akçedir. Ayrýca Haremeyn Vakfý’na baðýþladýðý yerlerin yýllýk kirasý 20.120 akçedir. Ayný dönemde kendisine hazineden tahsis edilen yýllýk ulufe geliriyse 72 bin akçedir.

Buna göre Canfeda Hatun, vakýflarýna baðýþlamadan önce sadece bu kalemlerden yýllýk 300 bin akçe civarýnda gelir elde ediyordu. Canfeda Hatun vakfiyesine göre ikisi kendi ismiyle tanýnan dört caminin masraflarýný üstlendiði gibi (Karagümrük, Canfeda Camii, Saraçhane, Mimar Ayas Camii, Saraçhane, Kilise Camii, Beykoz, Akbaba Camii) ayrýca 2 sýbyan mektebi, Ýzmit’te toplamda on dört adet çeþmesi ve buralara baðlý suyollarý, yine Ýzmit’te 1 köprü (kýzköprüsü/Kilezdere köprüsünün tamiratý) Ýstanbul’da çeþmeler yaptýrmýþtýr. Canfeda Hatun’un masraflarýný karþýladýðý bir de tekke bulunuyordu. Saraçhane’deki mescidin camiye çevrilmesi ve sebil için 2 milyon akçe harcayan Canfeda Hatun hac mevsiminde Haremeyn halkýna gönderilmek üzere para tahsisatý (Her yýl için 20.064 akçeyi Haremeyn þehirlerindeki fukaraya, ayrýca 5.034 akçeyi Kudüs’teki fukaraya daðýtýlmasý için Ýstanbul surresine baðýþlamýþtý.)

Osmanlý döneminde hizmet karþýlýðý olmadan, vakýf fazlasýndan kendilerine gelir baðlanmýþ kimselere zevaidhoran denirdi. Tevfik Güran yapýlan ödemelerin esasen maaþ olmadýðýný, eskiden yüksek bir hayat standardýna sahip askeri kesim mensuplarýna yapýlan bir tür sosyal yardým olduðunu söyler. Kethüda Canfeda Hatun’un Ýstanbul Vakýflarý’nýn muhasebe deferlerine göre 17. yüzyýlda sayýlarý bazen on dokuzu bulan zevaidhoran vardý. Günlük yevmiyeleri 2-4 akçe arasýndaydý. Canfeda Hatun’un Ýstanbul vakýflarýndan ücret alan zevaidhoran grubunun dikkat çeken yönü nerdeyse tamamýnýn kadýnlardan oluþmasýdýr. Muhasebe kayýtlarýnda isimleri açýkça yazýlan kadýnlarýn tamamýna hatun denmiþtir.
Harem-i Hümayun Kethüdasý Canfeda Hatun’un Servet ve Vakýflarý Ayþenur Karademir Harem-i Hümayun Kethüdasý Canfeda Hatun’un Servet ve Vakýflarý Vakýflar Dergisi 50 - Aralýk 2018

Cevrî Usta

Cevrî (ö.1819) 19. yüzyýlda Osmanlý saray hizmetine cariye olarak girmiþtir. Dolayýsýyla diðer cariyeler gibi gerçek ismi, doðum yeri, doðum tarihi, saraya ne zaman ve kaç yaþýnda alýndýðý hakkýnda herhangi bir bilgi yoktur. Cevrî hakkýnda kaynaklardaki bilgiler genellikle Cevrî’nin þehzade iken Sultan II. Mahmud’un hayatýný kurtararak devletin siyasî bir çýkmaza girmesini engelleyen tarihî olaydaki rolüyle ilgilidir.

Cevrî’nin hayatî rol oynadýðý tarihî olay kýsaca þu þekilde gerçekleþmiþtir. Sultan III. Selim (1789-1807)’in Kabakçý Mustafa isyanýyla tahttan indirilmesinin ardýndan yeniçeriler IV. Mustafa’yý tahta çýkartmýþlardý.

IV. Mustafa tek baþýna padiþah olmak için kardeþi Þehzâde Mahmud’un da öldürülmesini emretmiþti. Katillerin Þehzâde Mahmud’un dairesine gelmekte olduðunu duyan Cevrî, þehzadeyi kendi dairesine kaçýrmayý baþarmýþ, Cevrî’nin dairesi önünde þehzâdeyi korumaya çalýþan aðalarla Sultan III. Selim’in katilleri arasýnda kýyasýya bir mücadele baþlamýþtý. Dairenin kapýsý önünde þehzadeyi korumaya çalýþan aðalarýn yaralanmasýyla savunmasýz kalan dairenin merdiven baþýna bu kez elindeki bir kül çanaðýyla Cevrî çýkmýþ, bir yandan aðalara içerdeki þehzadeyi damdan kaçýrmalarýný söylerken diðer yandan da elindeki kül çanaðýndan külleri katillerin yüzlerine savurmuþtur. Yaklaþýk beþ dakikalýk bu oyalamanýn ardýndan içerideki aðalar þehzâdeyi dairenin damýndaki bir boþluktan çýkararak II. Mahmud’un hayatýný kurtarmýþlardý.

Bu sýrada kapýyý kýrarak içeri giren Alemdar Mustafa Paþa III. Selim’in naaþýyla karþýlaþmýþ ve yanýna getirilen Þehzade Mahmud’a “Ah Efendim, ben amcaný tahta çýkarmak için gelmiþtim. Kör olasý gözlerim onu bu halde gördü bâri seni tahta çýkartarak teselli bulayým” diyerek þehzadeyi tahta çýkarmýþtý.

II. Mahmud, Cevrî’nin kahramanca mücadelesi ve hayatý pahasýna yaptýðý fedakârlýðý unutulmamýþ, Padiþah, Cevrî’ye bolca ihsanlarda bulunmasýnýn yaný sýra Hazînedâr Ustalýðý görevini de vererek bu þekilde onu taltif etmiþti. Bundan sonra da Cevrî, Cevrî Usta veya Cevrî Kalfa unvanlarýyla anýlýr olmuþtur. Sultan II. Mahmud ayrýca Cevrî Kalfa’ya Büyük Çamlýca (Üsküdar)’da bir de köþk yaptýrmýþtý.

Cevrî Kalfa Sicil-i Osmani’ye göre1824-1825) tarihinde vefat ettiði belirtilse de Sultan II. Mahmud’un, ruhunu þad mektebin 1819-1820 tarihli olmasý Cevrî Usta’nýn ölümünün de bu tarihlerde olduðunu düþündürmektedir.

Cevrî Kalfa, Hazînedâr Ustalýðý görevinden dolayý zengin ve nüfuzlu bir saray kadýný olarak yaþamýþtýr. Hazînedâr Ustalýðý görevine getirildiði 1808 yýlýndan vefat ettiði 1819 yýlýna kadar kendisinin yaptýðý hayratlar olduðu gibi vefatýndan sonra Sultan II. Mahmud’un da onun adýna yaptýrdýðý hayratlar da bulunmaktadýr. Sultan II. Mahmud’un Cevrî Usta adýna yaptýrdýðý vakýf eserlerden biri Üsküdar’da Ýcâdiye Mahallesi’ndeki bir çeþme olup çeþmenin suyu Çamlýca civarýndan getirilmiþtir.

Cevrî Kalfa’ya ait bir hayýr iþi de onun vefatýndan sonra vakfýnýn mütevellisi tarafýndan Eyüp Ýskelesi Mescidi (Büyük Ýskele Câmi),  Cevrî Kalfa’nýn vefatýndan sonra dönemin Þehremîni ve ayný zamanda Cevrî Usta Vakfý’nýn müütevellisi olan Hayrullah Efendi tarafýndan vakýfenin vakýf gelirlerinden karþýlanmak suretiyle yenilenmiþtir. Cevrî Usta’nýn kendi bütçesiyle yaptýrdýðý ve kendi mülkünden gelirler tahsis ettiði Beyoðlu (Ýstanbul) Tophane Semti Sefer Kethüda Mahallesi’nde inþa ettirdiði ve adýna vakfiye düzenlettiði bir çeþmesi vardýr.     

Cevrî Usta’ya ait vakfiye Hazînedar Ustalýk görevini yürüttüðü 19 Haziran 1816 tarihinde üç sahife ve 113 satýr olarak düzenlenmiþtir.  Vakfiye geleneðe uygun olarak vekil tayin ettiði Dârüssaâde Aðasý Hâfýz Ýsa Aða’nýn odasýnda düzenlenmiþ, dönemin þehremîni Hayrullah Efendi de kâimmakâm-ý mütevvelli sýfatýyla hazýr bulunmuþtur.

Vakfiyeye göre Cevrî Usta kendi malýndan, Galata’ya baðlý Tophane semtinde Sefer Kethüdâ Mahallesi’nde yer alan Sefer Kethüdâ Mescidi Vakfý’na günlüðü üç akçe olmak üzere mukâta‘a-i zemîn  ödemek suretiyle adý geçen mescidin bitiþiðine uzunluðu ve geniþliði hesap edilerek 48 zirâ‘ ölçülerinde bir çeþme yaptýrmýþtýr. Vakfiyeden anlaþýldýðýna göre bu çeþmenin suyu, Sultan I. Mahmud’un Baðçe Karyesi’nde inþa ettirdiði bendin sularýna takviye olsun diye Sultan III. Selim’in annesi Mihriþâh Vâlide Sultan tarafýndan yine ayný yerde inþa edilen bentten gelmektedir.

Osmanlý Devleti’nde günümüzdeki barajlarýn karþýlýðý olarak padiþah ve hânedân üyeleri tarafýndan hayýr amaçlý bentler inþa edilir ve hânedân üyeleri baþta olmak üzere hayýrsever kimseler halkýn su ihtiyacýný karþýlamak üzere bentlerden gelen sulara baðlý çeþmeler yaptýrýrlardý. Bent inþa ettiren hânedân üyeleri hariç, diðer hayýrsever kimseler çeþmelerinden akacak su için bent yaptýran vâkýflara günlük olmak üzere bir miktar para öderlerdi. Yani suyu kiralamýþ olurlardý.(temessük) Cevrî Kalfa da Tophane-Sefer Kethüda Câmisi’nin bitiþiðinde inþa ettirdiði çeþmesinin suyu için Mihriþah Valide Sultan vakfýna günlük iki akçe ödediði gibi yaptýrdýðý çeþmenin kanavâtýný yani ana musluk ile çeþmesi arasýndaki suyollarýný da inþa ettirerek vakfetmiþ ve inþâ ettirdiði çeþme ve bu çeþmeye tabi suyollarýnýn gerek bakým ve onarýmýna harcanmak, çalýþanlarýn maaþlarýný karþýlamak, gerekse de vakfiyede adý geçen yerlere ve kimselere tahsîsat amacýyla kýrk bin (40.000) kuruþ para vakfýnda bulunmuþtur.

Yine vakfiyeye göre edilen kira gelirleri ise: Ýstanbul’da Bahçekapý yakýnlarýnda Sultan II. Mahmud tarafýndan inþa ettirilen Hüdâya Câmisi’nde her yýl Rebiülevvel ayýnýn hilâlinde olmak üzere güzel sesli üç kiþiye Mevlid-i Þerîf okumalarý karþýlýðýnda her birine senede elliþer kuruþ verilmesi, Rebiülevvel ayýnýn hilalinde Mevlid-i Þerîf’in akabinde câmi-i þerîfin imam ve birkaç hafýza birer aþr-ý þerîf okumalarý karþýlýðýnda kýrk kuruþ taksim olunmasý, Rebiülevvel ayýnýn hilalinde câmi-i þerifin Cuma vâizi olan efendiye o gün câmide toplanmýþ olan-Mevlîd-i Þerif sebebiyle- kadýn-erkek bütün cemâata va‘z u nasihat etmesi daha sonra yaptýðý dua ve okuduðu aþr-ý þerîflerden ve diðer tesbîhât ve tehlîlâttan hâsýl olan sevabý baþta Hz. Peygamber’e O’nun ailesine evladýna ashâbýna, daha sonra enbiyâ, evliyâ ebrâr-ý etkýyâ ve meþâyih-i asfiyâ ve mukarrebîn-i Hüdâ ruhlarýna ve sâir mü’minîn ve mü’minât ruhlarýna hediye etmesi karþýlýðýnda senelik yirmi beþ kuruþ almasý þarta baðlanmýþtý.

Cevrî Kalfa’nýn vakfiyedeki bir diðer þartý ise yýllýk olarak elde edilen kira gelirinin bin sekiz yüz elli beþ kuruþu ile Rebiülevvel ayýnýn hilalinde oraya gelen cemaate ikram edilmek üzere þeker, þerbet, gül suyu ile bardak ve tabak (altlýk) alýnmasýdýr. Bu harcamalardan sonra para artacak olursa bu parayla Rebiülevvel ayýnýn hilalinde câmi-i þerîfte eli çabuk, temiz ve pak olmak kaydýyla dört kiþi þeker daðýtýmýnda ve þerbet yapýmýnda görevlendirilecek ve bunlarýn her birine beþer kuruþtan senede yirmi kuruþ verilmesi ve Rebiülevvel ayýnýn hilalinde Hüdâya Câmisi’nin kapýlarýný açmalarý karþýlýðýnda kayyýmlarýna(Vakýf kuruluþlarýný korumak, temizlemek, ýþýklarýný yakmak ve onlarla ilgili diðer iþleri yürütmekle görevlendirilmiþ kiþiler) senede on kuruþ ücret ödenmesiydi.

Baþka bir vakfiye þartý; Sefer Kethüdâ Mescidi’nde müezzin olarak çalýþan kimse câmi bitiþiðinde inþa edilmiþ olan çeþmenin tasýný sabah-akþam askýda tutacak, taslarý koruyacak ve bu hizmetinin karþýlýðýnda ise günlük altý akçe alacaktý.

Kira gelirinden günlük altý akçe karþýlýðýnda sýnýfýnda mâhir ve çalýþkan bir rahbân (suyolcu) tayin edilecek ve bu kimse çeþmenin kanallarýnýn gerekli yerlerinin temizliðini ve onarýmýný yapacaktý.

Çeþmenin ve çeþme kanallarýnýn gerektiðinde büyük-küçük bakýmý ve onarýmý için gerekli masraflar kâimmakâm-ý mütevelli tarafýndan karþýlanacaktý. Vakfýn hesaplarýný tutacak iþinde ehil bir kimse günlük on akçe karþýlýðýnda görevlendirilecekti. Cabi’nin ücreti ise günlük olarak on akçe olarak belirlenmiþti.

Vakfýn gelirinden senelik olmak üzere beþ yüz kuruþ Mekke-i Mükerreme’de ikâmet eden kýrk harem aðavâtý (aðalarý) arasýnda taksim edilmek üzere Baþsaka tarafýndan gönderilecek ve aðalarýn ellerine ulaþtýðýna dair sened vakfa iletilecekti.

Cevrî Kalfa vakýf mütevellisine tayin edilen masraflar ve harcamalardan geriye para artacak olursa, bu paranýn korunmasý ve vakýf adýna akâr satýn alýnarak vakfa ilhak edilmesi görevini vermiþti. Kâimmakâm-ý mütevelliye vazifenin karþýlýðý olarak ise günlük yirmi akçe ödenecekti.

            Vakfiyede geçen önemli bir þart da geçen günler, aylar ve yýllar zarfýnda vakfýn þartlarýnýn uygulanmasýnda zorluklar çýkarsa vakfýn gelirleri Haremeyn-i Þerifeyn fukarasýna harcanacaktýr.   

Vakfiyedeki ikinci hukuki mesele ise vakfýn vakf-ý nukûd yani para vakfý olmasýdýr. Cevri Usta’nýn nükud vakfýnýn meþruluðu konusundaki delili ise Abdullah Ensarî’nin Ýmam Züfer’den naklettiði fetvadýr. Cevrî Usta’ya Ait Bir Vakfiye Habibe Kazancýoðlu Vakýflar Dergisi 46 - Aralýk 2016