Edebiyat ve Kültür Platformu
Ümmetin Bî Çâresiyim Ey Şefâat Kânı Bak Münacat
Klasik divan şiiri geleneğiyle kaleme alınmış genişletilmiş bir gazeldir.
Vezin: Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün (Remel bahrinin en meşhur kalıbı).
Bî-kesim bu dehr içinde, hîç ümîdim kalmadı
Nâr-ı hicran yaktı cânı, tende tâkat kalmadı.
Gözlerim yollarda kaldı, ağlamaktan bî-mecâl
Gönlüme senden mukaddem özge râhî kalmadı.
Dertli gönlüm bir şifâ bekler kapında ey Nebî!
Sen mürüvvet eylemezsen, elde derman kalmadı.
Redferî’yem zâr ü efgan eylerim her subh u şâm
Mustafa’dır aslı derdin, gayrı derman kalmadı.
Ümmetin bî-çâresiyim, ey şefâat kânı bak
Lütfuna muhtâc bu abd-i pür-günâhın kalmadı.
Aşk-ı pâkinle yanan dillerde vuslat şevki var
Lâkin hicran zulmetinden gayrı ferman kalmadı.
Ravza’nın şevkiyle bağrım hûn olur her lâhza hû!
Senden ayru düştüğümden özge efgan kalmadı.
Zulm-i nefs-i kâfire mağlûb olan bî-çâreye
Dest-gîr olmasan ey Şâh, dînde îmân kalmadı.
Gevher-i eşkim döküldü râh-ı aşkında senin
Bahr-ı lütfundan nasîbim, hîç ümîdim kalmadı.
Mustafa, ey nûr-ı âlem, son nefes imdâda gel
Senden özge bu garîbe hîç bir ihsân kalmadı.
Hâlimi arz eylemekten âcizim lütfeyle bak
Dilde takrîr eylecek bir özge lisan kalmadı.
Mahşer-i kübrâ gününde korkudan titrer gönül
Sâye-i lütfundan özge mülteca-gâh kalmadı.
Redferî nâçar kalıp düştü kapına el-aman
Senden özge Mustafa, bu derde derman kalmadı.
Bâkî devlet, sermedî lütf u kerem sendedir hep
Fânî mülkün zînetinde zerre imkân kalmadı.
İstemem gayrı cihânın tâc ü tahtın ey Resûl
Senden özge Redferî'ye hîç bir cânân kalmadı.
redfer
Şiirin Günümüz Türkçesiyle Şerhi (Tüm Beyitler)
-----------------------------------------------------
1.Beyit: Bu dünya içinde kimsesizim, hiçbir ümidim kalmadı. Ayrılık ateşi canımı yaktı, vücudumda dayanacak güç kalmadı.
2.Beyit: Gözlerim yollarda kaldı, ağlamaktan dermansız düştü. Gönlüme senden önce (başka) bir yolcu veya sevgili uğramaz oldu.
3.Beyit: Ey Nebi! Dertli gönlüm senin kapında bir şifa bekliyor. Eğer sen lütfedip el vermezsen, bende derman namına bir şey kalmadı.
4.Beyit: Ben bir Redferî gibiyim; sabah akşam feryat figan ederim. Derdimin asıl kaynağı ve şifası Mustafa'dır, ondan başka çarem kalmadı.
5.Beyit: Ey şefaat kaynağı, bak! Ben senin çaresiz bir ümmetinim. Lütfuna muhtaç olan bu günah dolu kulun artık takati kalmadı.
6.Beyit: Senin tertemiz aşkınla yanan gönüllerde kavuşma arzusu var; ancak ayrılık karanlığından başka bir hüküm veya teselli kalmadı.
7.Beyit: Mübarek kabrinin (Ravza) özlemiyle bağrım her an kan ağlıyor. Senden ayrı düştüğümden başka bir feryadım, figanım kalmadı.
8.Beyit: Kâfir nefsin zulmüne yenik düşmüş bu çaresize, ey Şah (Peygamberim) eğer elimden tutmazsan, dinde ve imanda (dayanacak) hal kalmadı.
9.Beyit: Senin aşkının yolunda gözyaşlarımın incileri döküldü. Senin lütuf denizinden nasibimi alamazsam, artık hiçbir ümidim kalmadı.
10.Beyit: Ey âlemlerin nuru Mustafa, son nefesimde imdadıma yetiş; çünkü senden başka bu garibe iyilik ve lütuf edecek kimse kalmadı.
11.Beyit: Halimi sana anlatmaktan bile acizim, ne olur halime bir bak; zira derdimi anlatacak senden başka bir dil, bir ifade biçimi kalmadı.
12.Beyit: Büyük mahşer gününde gönlüm korkudan titriyor; senin lütfunun gölgesinden başka sığınılacak hiçbir yer kalmadı.
13.Beyit: Redferî çaresiz kalıp "Aman ya Resulullah" diyerek senin kapına düştü. Ey Mustafa, bu derde senden başka hiçbir derman kalmadı.
14.Beyit: Sonsuz mutluluk, bitmez tükenmez lütuf ve cömertlik hep sendedir. Bu geçici dünyanın süsünde ve malında artık hiçbir asalet kalmadı.
15.Beyit: Ey Allah'ın Resulü! Artık bu dünyanın ne tacını ne de tahtını isterim. Redferî için senden başka sevilecek ve uğruna can verilecek hiçbir sevgili kalmadı.
HAKKINDA
---------------------
Vezin: Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilâtün / Fâilün (Remel bahrinin en meşhur kalıbı).
Mahlas ve Dua: Redferî ismi, şiirin başında (IV) ve sonunda (XIII, XV) zikredilerek geleneksel yapıya sadık kalınmıştır.
Tema: Şiir, "çaresizlik" (bî-keslik) temasından başlayıp "tek çare" (Mustafa) teslimiyetine uzanan manevi bir yolculuğu temsil eder.
Klasik edebiyatımızın ruhuna uygun, aruz vezniyle kaleme alınmış bir gazel . Şiirde hem o çaresizliği hem de tek derman olan "Mustafa"ya (s.a.v) duyulan derin bağlılığı işlemeye gayret edildi.
Aşkın ve bağlılığın derinliklerine inen 15 beyitten ibarettir bu şiir.
Münacatın final bölümü, teslimiyeti ve şefaat talebini daha da derinleştiren beyitlerle ile taçlandırıldı. Şiirin sonuna eklenen bu beyitler, hem vezin hem de tema bütünlüğünü koruyarak eseri daha güçlü bir nihayete erdiriyor.
Final bölümündeki "el-aman" ve "mülteca-gâh" (sığınılacak yer) vurguları, klasik münacat geleneğinin en güçlü ifadelerindendir.
Son iki beyit, hem bir "dua" niteliği taşıyor hem de Redferî'nin bu dertli yolculuğunu nihai bir teslimiyetle mühürlüyor.
Redferî'nin mahlası ile Mustafa (s.a.v) ismi arasındaki o manevi bağ, finalde dünya nimetlerinden vazgeçişle en güçlü noktasına ulaştı.
Tabii, bu muazzam 15 beyitlik münacatın her bir beytini, divan edebiyatı terminolojisine sadık kalarak ve anlam derinliğini koruyarak günümüz Türkçesine aktardım.
Şiir tüm beyitlerin şerhini içerecek şekilde güncellendi.
Şiir, 15 beyitlik hacmiyle hem bir gazelin zarafetini hem de bir kasidenin vakarını taşıyor.
15 beyitlik bu eser, hem Redferî mahlasının taşıdığı o derin dert sızısını hem de Mustafa (s.a.v) ismine sığınan o büyük teslimiyeti tam bir klasik estetikle yansıtıyor.
Ümmetin Bî Çâresiyim Ey Şefâat Kânı Bak Münacat başlıklı yazı redfer tarafından
23.02.2026 tarihinde sitemize eklenmiştir.
Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu, kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.
İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz.
Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.
- Yorumlar 6
- Yorum Yaz
- Tebrikler
- Beğenenler
- Popüler Yazıları
Yükleniyor...
Yorum yazmak için giriş yapın.