Güneydoğu Anadolu bölgesi gerek Osmanlı gerekse Cumhuriyet döneminde adı sürekli isyanlarla anılan, bilinen bir bölge. Dönemin içişleri bakanlarından Şükrü Kaya 1876 yılından beri bölgeye 11 askerî harekât düzenlendiğini; ancak bir çözüm sağlanamadığını belirterek, bölgenin bu alandaki geçmişini ortaya koyar. Medya kaynaklarına göre bölge de yaşanan isyanlar şöyle listelemek mümkün:

OSMANLI DÖNEMİ AYAKLANMALARI

Babanzade Abdurrahman Paşa isyanı (1806- Musul) Babanzade Ahmet Paşa isyanı (1812 

– Musul)Zaza’ların isyanı (1820)Yezidilerin isyanı (1830- Hakkari)Şerefhan isyanı (1831- 

Bitlis)Bedirhan isyanı (1835- Botan)Garzan isyanı (1839- Diyarbakır)Ubeydullah İsyanı 

(1881- Hakkari)Bedirhan Osman Paşa ve kardeşi Hüseyin Paşa isyanı (1872-Mardin-

Cizre)Bedirhan Emin Ali isyanı (1889 Erzincan) Bedirhaniler ve Halil Rema isyanı (1912-

Mardin)Şeyh Selim Şehabettin ve Ali isyanı (1912- Bitlis) Koşgari isyanı (1920- Koşgiri)

CUMHURİYET DÖNEMİ AYAKLANMALARI:

Nasturi isyanı (1924- Hakkari)Jilyan isyanı (1926- Siirt)Şeyh Sait isyanı (1925- Bingöl-Muş-Diyarbakır)Seit Taha ve Seit Abdullah isyanı (1925-Şemdinli)Reşkotan ve Reman isyanı (1925- Diyarbakır)Eruh’lu Yakup Ağa ve oğulları (1926-Pervani)Güyan isyanı (1926-Siirt) Haco isyanı (1926- Nusaybin)I. Ağrı isyanı (1926)Koçuşağı isyanı (1926- Silvan) Hakkari- Beytüşşebab isyanı (1926)Mutki isyanı (1927- Bitlis)II. Ağrı isyanı Biçar harekatı (1927- Silvan)Zilanlı Resul Ağa isyanı (1929- Eruh)Zeylan isyanı (1930- Van)Tutaklı Ali Can isyanı (1930-Tutak-Bulanık-Hınıs)Oramar isyanı (1930- Van)III. Ağrı harekatı (1930) Buban aşireti isyanı (1934- Bitlis)Abdurrahman isyanı (1935-Siirt)Abdulkuddüs isyanı (1935-Siirt)Sason isyanı (1935-Siirt)Dersim isyanı (1937-Tunceli)PKK terörü (1984-1999)

 https://www.hurriyet.com.tr/bugune-kadar-kac-kurt-isyani-oldu-7957402

            Anlaşılacağı üzere bölge yüzyıllardır sıkıntılı ve sancılı bir bölge. Bölge, feodal 

yapısı ve coğrafyasının zorluğu sebebiyle Osmanlı döneminde de tam olarak kontrol 

edilebilmiş bir bölge değil. Aynı zamanda Suriye, İran ve Irak sınırlarının kontrol 

edilememesi sebebiyle çok fazla manipülasyon ve provokasyona açık bir bölge. Ve yine 

bölge aşırı sol radikal sol örgütleriyle bilinen bir coğrafya.

KURULUP DAĞILMIŞ KÜRT ÖRGÜTLER : MARKSİST VE LENİNİST ÖRGÜTLER:

-       Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO)

-       Devrimci Demokratik Kültür Dernekleri (DDKD)

-       Devrimci Halk Kültür Dernekleri (DHKD)

-       Anti Sömürgeci Demokratik Kültür Derneği (ASDK-DER)

BÖLÜCÜ ÖRGÜTLER :

-       Türkiye Kürdistan Demokratik Partisi (TKDP)

-       Kürdistan Öncü İşçi Partisi (KÖİP-PPKK)

-       Türkiye Kürdistan Sosyalist Partisi ( TKSP)

-       Rizgari Örgütü

-       Ala Rizgari Örgütü

-       Kawa Örgütü

-       Kürdistan Ulusal Kurtuluşçuları Örgütü (KUK)

-       Kürdistan Sosyalist Harekatı (TSK)

-       Kürdistan Sosyalist Birliği (Yekitiya Sosyalista Kürdistan – YSK)

-      Tekoşin örgütü

-      Kürdistan Kurtuluş Harekatı (TEVGER)

-      Kürdistan İşçi Partisi (Partiye Karkaren (işçi) Kürdistan /PKK)

­­ ÖĞRENCİ CEMİYETLERİ:

-      Kürt Teali Cemiyeti

-      Kürt İstiklal Cemiyeti

-      İstanbul Kürt Talebe Cemiyeti

BÖLGEDEKİ DİĞER KÜRT HAREKETLERİ :

IRAK:

-      Irak Kürdistan Demokratik Partisi ( IKDP)

-      Kürdistan Yurtseverler Birliğö ( PUK- YNK-KYB)

-      Kürdistan Özgürlük Partisi (PÜK)

İRAN:

-      İran Kürdistan Demokratik Partisi ( İKDP)

-      Kürt İşçileri Devrimci Örgütü ( KOMALA)

SURİYE:

-      Kürt Sosyalist Partisi

-      Suriye Kominist Partisi

https://www.hurriyet.com.tr/bugune-kadar-kac-kurt-isyani-oldu-7957402

            Tam da burada özellikle şunu belirtmem gerekir: Yazımızı hoş görü ve yandaşlık 

olarak asla değerlendirmeyin. Babadan, dededen miras sağcıyım, dindarım, milliyetçiyim. 

Sol’un her fraksiyonuna karşıyım. Hepinizin de bildiği üzere 1980’li yıllardan itibaren tüm 

hükümetler bölgeye habire ekonomik yardım paketleri açıklıyorlar ama bir türlü sorun 

çözülemedi. Ankara da maşa başı bürokratların ve resmi ideologların hazırladıkları her 

proje başarısız oldu. Anlatmak istediğim: temelden çözülmesi için kemikleşmiş sorunlar 

çözülmeli. Öyle sanıyorum ki resmi ideoloji artık tartışmaya açılmalı, öz eleştiri yapılmalı, 

gerekiyorsa kanunlar değiştirilmeli ve devletimiz halkının her kesimiyle barışmalı. Yoksa 

sonumuz kötü olacak.

            Elbette ki en öncelikli sorun Eğitim. Ve bürokratların eğitimi. 100 yıllık cumhuriyet 

idaresinde “Beyaz Türkler” ve resmi ideolojiye tamamen entegre olmuş kesimler hariç 

toplumun tüm kesimleri sıkıntı yaşadı. Buna Kürtler de dahil. 1. Dünya savaşındaki 

başarılarından dolayı madalya ayan bu insanlar 1925 ve 1937 yılındaki iki isyandan sonra 

zorunlu ikamet adıyla topraklarından sürgün edildiler. Büyük bir travma yaşadılar. Ha bana 

sorarsanız, hiçbir sosyal travma silahlı mücadeleyi mazur göstermez. Ki silahlı 

mücadeleden en çok zarar gören bölgenin sivil halkıdır. Halk “Devlet” ile “Örgüt” arasında 

sıkışıp kaldı.

Son tahlil de şunu belirtmeliyim: İşin içinde bir üst akıl olmadan bu kadar organize bir 

holding kurulamaz.!!!   

( Pkk Holding 3 başlıklı yazı Mustafa ESER tarafından 17.04.2026 tarihinde sitemize eklenmiştir. Sitemizde yayınlanan eserlerin hukuki sorumluluğu , kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. )
Okuduğunuz Yazının Site Kurallarını İhlal Ettiğini Düşünüyorsanız, Site Yönetimine Bildirmek İçin Tıklayınız.
 

EdebiyatEvi.Com | Edebiyat ve Kültür Platformu

EdebiyatEvi.Com | Edebiyat ve Kültür Platformu

EdebiyatEvi.Com | Edebiyat ve Kültür Platformu