hayvan

• Hayvan, duygu ve hareket yeteneği olan, içgüdüleriyle hareket eden, çok hücreli canlı yaratıklara verilen genel addır. Arapça kökenli olup "yaşayan, canlı varlık" anlamına gelen bu kelime, biyolojik olarak çevrelerine uyum sağlayan ve diğer canlılarla beslenen canlılar âlemini ifade eder
  ad
  1.
  duyumsama ve devinme yeteneği olan canlı varlık.
  2.
  insandan ayrı olarak, dil ve akıldan yoksun canlı yaratık.
  3.
  at, eşek, katır gibi türlü hizmetlerde kullanılan yaratık.
  4.
  sıfat
  mec.
  akılsız, duygusuz, hoyrat, kaba (kimse).
  5.
  kaba kişi
  diye açıklıyor sevgili geogle birde köken olarak bakalım...
  
  köken
  arapça ?yw kökünden gelen ?ayawan ???????? “1. yaşama, canlı olma, 2. her çeşit canlı varlık, canavar” sözcüğünden alıntıdır. bu sözcük arapça ?ayya ????? “yaşadı, canlı idi” fiilinin fa?alan vezninde masdarıdır.
  daha fazla bilgi için hayat¹ maddesine bakınız.
  ek açıklama
  arapça tekili hayawan, çoğulu ya'nın sükûnu ile haywanat'tır. türkçede yakın döneme kadar her türlü hayvansal yaşam formu için farsçadan alınma canavar sözcüğü tercih edilirdi.
  bu bilgilere çok kolay bir şekilde internetten ulaşabiliriz .
  peki bu işin aslı astarı nedir ? yurdum insanının parlak ve kıvrak zekasıyla bu konuyu ele alıp şöyle bir inceleyelim nedir bu işin aslı ...bu hayvan dediklerimiz hayvanmıdır ?
  
  evet her zamanki gibi incelediğimiz kelimeyi hecelerinee bölüp kökünü buluyoruz ,
  hay-van
  
  ilk hecemiz hay sözcüğümüzün kökü...
  köken
  arapça ?yy kökünden gelen ?ayy ????? “diri, canlı, allah'ın bir sıfatı” sözcüğünden alıntıdır. bu sözcük arapça ?ayya ????? “canlı idi, yaşadı” fiilinin fa?il vezninde etken fiil sıfatıdır.
  daha fazla bilgi için hayat¹ maddesine bakınız.
  kısacası hay kökü hayat demek van hecesi ise barındıran anlamına geliyor
  yani ...
  birde türkçe olan bir hay var şaşırma ünlemi örneğin hay allah deriz ,yada yada hayda ,hayde deriz ,buradada şasıran korkan bir kişinin allahı anmasının doğru olur kanısının yaygın olmasından kaynaklıdır .
  
  kısacası hay allahın sıfatlarından birisi aynı zamanda canlılığın kaynağı hayat demektir
  hayvan .ise ,can barındıran ,canı olan ,canlı ...kısacası bizim gibi canlı ,bundan bilmem kaçbin yıl önce biz ayağa kalkıp ellerimizi kullanmaya başlayıp kendimizi diğerlerinden ayırmayı başarmışız, uzun zamanlar geçtikçe beynimiz dahada büyümüş onlarla aramıza bir sınır çekmişiz bunlar hayvan biz insanız
  köken
  arapça ?ns kökünden gelen insan ????? “insanlık, insan soyu” sözcüğünden alıntıdır. bu sözcük arapça ins ??? “tek kişi, insan” sözcüğünden türetilmiştir. (not: arapça sözcük aramice-süryanice nş kökünden gelen inaş veya in?şa ??????? “insan” sözcüğü ile eş kökenlidir. bu sözcük ibranice nş kökünden gelen aynı anlama gelen enoş ???? sözcüğü ile eş kökenlidir. ibranice sözcük akatça nişu “halk, kavim” sözcüğü ile eş kökenlidir.)
  ek açıklama
  arapça ismin arapça uns “evcil olma, ünsiyet” fiili ile anlam ilişkisi ilgi çekicidir.
  arapçada kollektif isim niteliğini koruyan insan sözcüğü türkçede en eski devirden beri “tekil kişi” anlamında da kullanılmıştır.
  
  yani öylesine bir yükselmişizki bu diğer tüm canlılara yukarıdan bakıp hayvan kelimesinin içine sığdırmışız hepsini ,hatta bu kelimenin anlamını unutup yada hiçe sayıp kötü bir anlam yükleyip ikinci sınıf mahlükat,yaratıklar diye damgalamışız.
  bu canlıları ve etinden,sütünden ,kılından yününden ,canından kanından ,kemiğinden faydalanarak( sömürmüşüz )yüz yıllardır ...annesine süt içmek için sığınan kuzuyu ,kuzu çevirme yapıp adını süt kuzu koymuşuz , kazların canlı canlı tüylerini yolup kaz tüyü montlar yapmışız fok un yavrusundan eldiven su samurundan şapka timsah derisinden çanta yapmışız ve onlara hayvan kendimize insan demişiz
  insan ....
  utanmazmı bir aslana hayvan demeye bir zürafaya bir balinaya hayvan demeye sahibine sarılan bir kediye sürüsünü canı pahasına koruyan bir çoban köpeğine hayvan demeye utanmazmı ?
  depremde enkazın altından bir yakınınızı bulup çıkaran bir alman kurt köpeğine hayvan demeye utanmazmı insan ...
  neyse lafı daha fazla uzatmak istemiyorum geldik yine bir kelimenin hikayesinin sonuna utanmadan yaşayacağımız günler diliyorum .
  sürçi lisan ettiysek af ola ,kalın sağlıcakla...