PARLAK

En temel anlamıyla üzerine düşen ışığı güçlü bir şekilde yansıtarak parlayan, ışıltılı, göz alıcı ve aydınlık yüzeyleri ifade eder. Fiziksel bir durumu betimlemenin yanı sıra, mecazi olarak temiz, net, gösterişli ve şaşaalı anlamlarında da kullanılır. Başarılı, gelecek vadeden veya diğerlerinden sıyrılan durumlar için "parlak bir kariyer" ya da "parlak bir fikir" örneklerinde olduğu gibi üstün nitelikleri vurgulamak amacıyla da sıklıkla tercih edilen bir kelimedir.

biraz daha derinde ne var bakalım.

• sıfat
  1.
  parıltısı olan, ışıldayan, parıldayan.
  "altın parlak bir maden midir?"
  2.
  (gökyüzü ya da hava için) bulutsuz ve güneşli, temiz ve ışıklı, aydınlık.
  "parlak bir sabah kendini göstermişti"
  3.
  göze çarpacak denli başarılı.
  "hiç de parlak bir öğrenci olmamıştı"
  4.
  argo
  tüysüz ve güzel yüzlü (delikanlı) ya da edilgin eşcinsel (genç erkek).
  
  nişanyan sözlük'e göre parlak, türkçe kökenli "par-" veya "parıl" (ışıldama ifadesi) ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir. ışıltılı, ışık saçan, parıldayan anlamlarına gelir; kökeni doğrudan türk dilindeki "parlamak" fiiline dayanır. kelime, ışık saçma, aydınlık olma veya cilalı/yüzeyi yansıtıcı olma durumu için kullanılır.
  kökeni: türkçe par + (g)a- ekleriyle türemiştir.
  temel anlamı: parıltılı, ışıldayan.
  kullanım: ışıklı (münevver) ve cilalı/yüzeyi parlayan.
  örnek kullanım: "musaykal" (cilalı, parıltılı) anlamında parlak ışık.
  
  Evet yine beni tatmin etmeyen bir sürü bilgi ve açıklama dolu internetten yaptığımız araştırmaların sonucu.
  peki o zaman biz bu gibi durumlarda ne yapıyoruz? her zamanki gibi yurdum insanının parlak ve kıvrak zekasının ıiığında konuyu ele alıp inceliyoruz ki,atalarımız bunu böyle söylemiş ama aslında ne demek istemişler diye bakıyoruz ...
  konumuz parlak
  öncelikle izlediğimiz yol şu dur
  incelediğimiz kelimeleleri hecelerine bölüp kök sözcükleri arıyoruz ...
  buradada aynen o işlemi başlatalım.
  par-lak
  par sözcüğünün bir anlamı yok gibi duruyor ...
  lak hecesi de öyle gözüküyor
  konuyu biraz daha ihtimaller ile derinleştirmek gerekiyor yani sudoku gibi...
  ilk hecedeki par ne olabilir bir kaç ihtimal var mesela şunlar...
  par-...
  para/ kıymet anlamına gelsede gerçek anlamında kıymetli maden parçası
  pare/parça demek
  parça/bir bütünün en az ik bölümünden biri
  parsa/bir ganimetten bir kişiye düşen pay bölüm parça
  parti/bir çoğunluğun en az iki bölünmüş her parçasından biri
  parya/bir ülkede veya toplumda azınlık kabul edilen parça
  park /bir kompleksin bir şehrin yaşanabilir bir parçası
  pars/ yırtıcı parçalayıcı bir tür büyük kedi
  şimdi vardığımız noktada parlak kelimesinin par sözcüğünün anlamının bir parça olduğunu varsayabiliriz.
  evet sıra geldi lak ekine
  lak türkçe de sonuna gelip eklemlendiği sözcüğü güçlendiren,zenginleştiren bir ek ,örneğin ...
  otlak otun çok bol olduğu yer
  sulak suyun çok bol olduğu yer
  patlak yırtılmanın delinmenin çok bol olduğu yer
  evet bu doğrultuda baktığımız zaman ,
  parlak parçalanmanın en çok olduğu yer anlamı çıkıyor ...işte tamda orada anlamı yakalıyoruz
  dünya üzerinde en parlak şey güneş yani güneş ışığı gökyüzünü parçalayarak iner yer yüzüne o yüzden atalarımız parlayayan en güçlü şeye parlak demişler YANİ GÜNEŞ PARÇACIKLARININ YANSIDIĞI HER ŞEY PARLAK...
  bunun bazı örnekleri hala günümüzde dünya coğrafyasında kullanılıyor
  
  uygurcada altın, eski uygurca metinlerde ve budist literatürde "altun" sözcüğü ile ifade edilmektedir. aynı zamanda ünlü "altun yaruk" (altın ışık) eseriyle de bilinen bu kelime, "altın renkli, parlak" anlamlarında da kullanılmıştır. günümüz uygurcasında da benzer şekilde ifade edilir.
  
  yani yaruk kelimesi parlak anlamına gelmiyor ışık anlamına geliyor,bahsettiğim gök yüzünün yarılıp parçalanıp gün ışıklarının yeryüzüne gelmesi olayı
  parlaklık
  özbekçe /yorqinlik ,türkçe okunuşu,yarkınlık
  kırgızca/????????,türkçe okunuşu,yarıktık
  tatarca/???????,türkçe okunuşu,yaktılık
  kazakça/????????,türkçe okunuşu,yarıktık
  rusça/???????,türkçeokunuşu,yarkıst
  
  geldiğimiz noktada toparlamak gerekirse.tüm türki dillerde parlak yarık sözcüğüyle
  adlandırılmış yani gök yüzünün yarılması parçaması ve ışığın parlaması anlamı var kökeninde
  hatta tek kelimeyle bu şu şekilde anlatılmış ...
  yarkın
  güneş aydınlığı, düneş ışığı, şimşek.demek...
  
  Geldik yine bir kelimenin hikayesinin sonuna ,sürçi lisan ettiysek af ola ,sonuna kadar sıkılmadan okuyan herkese çok teşekkür ediyorum ...kalın sağlıcakla.