Yakub Aleyhisselâm'ın Hayatı Kıssası

‎ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ اُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَاَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْاَخِ وَبَنَاتُ الْاُخْتِ وَاُمَّهَاتُكُمُ الّٰت۪ٓي اَرْضَعْنَكُمْ وَاَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَاُمَّهَاتُ نِسَٓائِكُمْ وَرَبَٓائِبُكُمُ الّٰت۪ي ف۪ي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَٓائِكُمُ الّٰت۪ي دَخَلْتُمْ بِهِنَّۘ فَاِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْۘ وَحَلَٓائِلُ اَبْنَٓائِكُمُ الَّذ۪ينَ مِنْ اَصْلَابِكُمْۙ وَاَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْاُخْتَيْنِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَۜ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُورًا رَح۪يمًاۙ

"‎(Şu insanlarla evlenmeniz) size haram kılındı: Anneleriniz, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, erkek kardeşlerinizin kızları, kız kardeşlerinizin kızları, sizi emziren süt anneleriniz, süt kardeşleriniz, eşlerinizin anneleri, kendileriyle zifafa girdiğiniz kadınlarınızın sizin yanınızda büyüyen çocukları -şayet anneleriyle zifafa girmediyseniz (onların sizden olmayan çocuklarıyla evlenmenizde) sizin için bir günah yoktur-, sizin soyunuzdan olan çocuklarınızın eşleri, geçmişte kalanlar hariç iki kız kardeşi (aynı nikâh altında) bir araya getirmeniz. Şüphesiz ki Allah, (günahları bağışlayan, örten ve günahların kötü akıbetinden kulu koruyan) Ğafûr ve (kullarına karşı merhametli olan) Rahîm’dir.‎"

‎(Nisâ:  4/23) 

Yakub (aleyhisselâm) Sonra da şöyle dedi:

(Yûsuf:  12/66 - 67)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ قَالَ لَنْ اُرْسِلَهُ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّن۪ي بِه۪ٓ اِلَّٓا اَنْ يُحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّٓا اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُولُ وَك۪يلٌ

‎(Ya’kûb,) “Topluca (helak olup) kuşatılmanız dışında, onu bana geri getireceğinize dair Allah adına kesin bir söz verinceye kadar onu sizinle göndermem.” demişti. Ona (Allah adına) kesin sözlerini verdiklerinde, “(O hâlde) Allah söylediklerimize vekildir.” dedi.‎

‎(Yûsuf:  12/66) 

 ‎وَقَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ اَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍۜ وَمَٓا اُغْن۪ي عَنْكُمْ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۜ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِۜ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۚ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ

‎(Yûsuf:  12/67) 

Yakub (aleyhisselâm)' ın, oğullarına Mısır’a değişik kapılardan girmelerini emretmesi, onların gösterişli ve güzel giyimli olmaları, ayrıca daha önceki gelişlerinde Melik’ten kimsenin görmediği izzet ve ikrâmı görmeleri sebebiyle idi. Bu sebeple evlâdlarının kötü niyetli kimselerin kuracakları bir tuzaktan zarar görmelerini istemiyordu. Ayrıca herkesin hayret dolu nazarları onların üzerine dikilmişti. Beraber şehre girmeleri hâlinde başlarına bir kötülük gelebilirdi.

Yakub (aleyhisselâm)' ın bu nasîhatlerini dinleyen oğulları erzak almak üzere tekrar yola çıktılar.

(Yûsuf:  12/68)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَلَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوهُمْۜ مَا كَانَ يُغْن۪ي عَنْهُمْ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً ف۪ي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضٰيهَاۜ وَاِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِمَا عَلَّمْنَاهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ۟

‎(Yûsuf:  12/68) 

(Yûsuf:  12/69)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَلَمَّا دَخَلُوا عَلٰى يُوسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنّ۪ٓي اَنَا۬ اَخُوكَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

‎Yûsuf’un yanına girdiklerinde, kardeşini bağrına basmış ve demişti ki: “Şüphesiz ki ben, senin kardeşinim. Artık onların yaptıklarına üzülme.”‎

‎(Yûsuf:  12/69) 

Rivâyet edildiğine göre, Yûsuf (aleyhisselâm), kardeşlerine yemek verdi. Onları sofraya ikişer ikişer oturttu. Bünyamin yalnız kalınca ağladı ve dedi ki:

Yûsuf (aleyhisselâm)' da onu kendi sofrasına aldı. Yemekten sonra kardeşlerini yine ikişer ikişer evlere misâfir olarak dağıttı. Bünyamin yine yalnız kalmıştı. Bunun üzerine,

Böylece Bünyamin onun yanında geceledi.

“Senin gibi bir kardeşi kim bulabilir? Fakat Sen, babam Yakûb ile annem Rahîl’in evlâdından değilsin.” deyince, 

Yûsuf (aleyhisselâm) ağladı ve kalkıp Bünyamin’in boynuna sarıldı. Sonra gerçeği söyledi:

Yûsuf (aleyhisselâm)' ın Bünyamin’e: 

“Onların geçmişte bize yapmış oldukları şeylere aldırma!” demesinde, 

Allâh’ın, hased edenlerin hîlelerini muvaffâkıyete eriştirmeyeceğine işâret vardır. Nitekim kardeşleri, Yûsuf (aleyhisselâm)' a neler yaptılar, ne hasedler ettiler ve nice ezâlar çektirdiler, fakat emellerine nâil olamadılar. Allâh Teâlâ önce iki kardeşi, sonra da babasıyla evlâdını birbirine kavuşturdu.

Yûsuf (aleyhisselâm) kardeşi Bünyamin’i yanında alıkoyabilmek için Allâh’ın emriyle firâset nümûnesi olan güzel bir plân hazırladı. Nakledildiğine göre plânını kardeşine de anlatıp onun da tasdiğini aldı.

(Yûsuf:  12/83)' de 

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۜ فَصَبْرٌ جَم۪يلٌۜ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَأْتِيَن۪ي بِهِمْ جَم۪يعًاۜ اِنَّهُ هُوَ الْعَل۪يمُ الْحَك۪يمُ

‎Demişti ki: “(Hayır, öyle değil!) Bilakis nefsiniz (bu) işi size süslü gösterdi. (Bana düşen) güzel bir sabırdır. Umulur ki Rabbim, hepsini birden bana getirir. Şüphesiz ki O, (her şeyi bilen) El-Alîm ve (hüküm ve hikmet sahibi olan) El-Hakîm’dir.”‎

‎(Yûsuf:  12/83) 

Yûsuf (aleyhisselâm)' ın kardeşleri daha önce babalarına yalan söyledikleri için, bu sefer de söyledikleri doğru söze babaları inanmak istemedi. 

“Hayır, sizi nefisleriniz aldatıp böyle büyük bir işe sürüklemiş, yoksa bizim şerîatimizde hırsızın esîr olarak yakalanacağını azîz ne bilirdi?” dedi.

(Yûsuf:  12/84)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يَٓا اَسَفٰى عَلٰى يُوسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظ۪يمٌ

‎(Yûsuf:  12/84) 

Rivayete göre, Yakub (aleyhisselâm) 40  Yıl ağlamıştır.

Oğulları, Yakûb (aleyhisselâm)' a şöyle dediler:

(Yûsuf:  12/85 - 86)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ قَالُوا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُ۬ا تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتّٰى تَكُونَ حَرَضًا اَوْ تَكُونَ مِنَ الْهَالِك۪ينَ

‎Demişlerdi ki: “Allah’a yemin olsun ki (sana hayret ediyoruz). Hâlâ Yûsuf’u anıyorsun. Sonunda ya derdinden yatağa düşecek ya da helak olacaksın.”‎

‎(Yûsuf:  12/85) 

 ‎قَالَ اِنَّمَٓا اَشْكُوا بَثّ۪ي وَحُزْن۪ٓي اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

‎Demişti ki: “Ben derdimi ve hüznümü/tasamı yalnızca Allah’a şikâyet ediyorum. Ve ben Allah’tan (gelen vahiy sayesinde) sizin bilmediklerinizi biliyorum.”‎

‎(Yûsuf:  12/86) 

(Yûsuf:  12/87)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎يَا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَاَخ۪يهِ وَلَا تَا۬يْـَٔسُوا مِنْ رَوْحِ اللّٰهِۜ اِنَّهُ لَا يَا۬يْـَٔسُ مِنْ رَوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ

‎(Yûsuf:  12/87) 

İşte bu minvâl üzere Yakûb (aleyhisselâm)' da ümîdini yitirmeyerek Mısır Azîzi’ne, yâni Yûsuf (aleyhisselâm)' a oğullarıyla bir mektup gönderdi. Yakup (aleyhisselâm) o zamanlar oğlu Yûsuf (aleyhisselâm)' ın Mısır Azîzi olduğunu bilmiyordu. Mektupta şöyle diyordu:

"Biz, başına bir çok belâlar gelmiş bir sülâleyiz. Ceddim İbrâhîm, Nemrûd’un ateşiyle mübtelâ kılındı; sabretti. Allâh da onu selâmete ulaştırdı. Babam da başka iptilâlarla imtihân edildi; sabretti. Allâh ona da mükâfât verdi. Bana gelince, ben de oğlum Yûsuf’u kaybettim. O’nun ayrılığından ağlaya ağlaya gözlerim görmez oldu, belim büküldü. Yanında rehin tuttuğun oğlumla kendimi tesellî ediyordum. Onun hırsızlık ettiğini söylemişsin. Bizim neslimizden olan hırsızlık yapmaz. Biz hırsız doğurmayız. Onu bana iâde edersen edersin, eğer etmezsen, sana öyle bir bedduâ ederim ki, yedi batın evlâdına tesir eder!”

Yûsuf (aleyhisselâm) bu mektubu alınca ağladı ve O da şu cevâbı yazdı:

Yakub (aleyhisselâm) bu cevâbı alınca:

“Allâh’a yemîn ederim ki, bu bir melik mektubu değil, bir peygamber mektubudur. Ve bunu yazan, olsa olsa Yûsuf’tur.” diyerek oğullarını mes’elenin aslını öğrenmeleri için tekrar Mısır’a gönderdi. Oğulları da hemen yola çıktılar:

Onlar Mısır’a varıp Yûsuf (aleyhisselâm)' ın huzûruna girdiklerinde dediler ki:

(Yûsuf:  12/88 - 89)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَيْهِ قَالُوا يَٓا اَيُّهَا الْعَز۪يزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُزْجٰيةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۜ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِي الْمُتَصَدِّق۪ينَ

‎(Yûsuf:  12/88) 

 ‎ قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَا فَعَلْتُمْ بِيُوسُفَ وَاَخ۪يهِ اِذْ اَنْتُمْ جَاهِلُونَ

‎Demişti ki: “Cahil olduğunuz zamanlarda Yûsuf’a ve kardeşine yaptıklarınızı hatırladınız mı?”‎

‎(Yûsuf:  12/89) 

Tefsîrlerde ifâde edildiğine göre, Yûsuf (aleyhisselâm)' ı kuyuya atan kardeşleri, en küçük kardeşleri olan Bünyamin’e de dâimâ hakâret ve eziyet ederlerdi.

"Yoksa sen, gerçekten Yûsuf musun?" dediler.

"(Evet) ben Yûsuf’um, bu da kardeşim!.. Allâh bize lutuflarda bulundu. Çünkü kim Allâh’tan korkar ve (belâlara katlanıp) sabrederse, şüphesiz Allâh güzel davrananların mükâfâtını zâyî etmez!" dedi.

(Yûsuf:  12/90 - 92)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ قَالُٓوا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوسُفُۜ قَالَ اَنَا۬ يُوسُفُ وَهٰذَٓا اَخ۪يۘ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۜ اِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُض۪يعُ اَجْرَ الْمُحْسِن۪ينَ

‎(Yûsuf:  12/90) 

 ‎ قَالُوا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخَاطِـ۪ٔينَ

‎Demişlerdi ki: “Allah’a yemin olsun ki Allah seni seçip bize üstün kıldı ve bizler gerçekten hatalı/günahkâr idik.”‎

‎(Yûsuf:  12/91) 

 ‎ قَالَ لَا تَثْر۪يبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۜ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْۘ وَهُوَ اَرْحَمُ الرَّاحِم۪ينَ

‎Demişti ki: “Bugün size kınama yoktur. Allah sizin günahınızı bağışlayacaktır. O merhametlilerin en merhametlisidir.”‎

‎(Yûsuf:  12/92) 

Yûsuf (aleyhisselâm) kardeşlerine sabah akşam ziyâfet veriyordu. Kardeşleri ise daha önce O’na yaptıklarını hatırlayarak onun bu izzet ü ikrâmı karşısında son derece mahcûb oluyorlardı. Yûsuf (aleyhisselâm)' a bir adam göndererek dediler ki:

Yûsuf (aleyhisselâm) da onlara şöyle cevap verdi:

"Mısırlılar, şimdiye kadar bana hep ilk gördükleri gözlerle bakıyorlar ve Yirmi dirheme satılmış bir köleyi bu mertebeye yükselten Allâh’ı tenzîh ederiz!" diyorlardı. 

Yûsuf (aleyhisselâm) bu sözlerini fahretmek (övünmek)  için değil, kardeşlerinin gönlünü almak, onları rahatlatmak ve mahcûbiyetlerini hafifletmek için söylüyordu. Bu hâl, O’nun affedicilik ve kerem sıfatlarının enginliğini ortaya koymaktaydı.

Kardeşlerini böylesine engin bir merhametle affeden Yûsuf (aleyhisselâm), babasının gözlerinin şifâ bulması için ona gömleğini gönderirken kardeşlerine şöyle dedi:

(Yûsuf:  12/93)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ اِذْهَبُوا بِقَم۪يص۪ي هٰذَا فَاَلْقُوهُ عَلٰى وَجْهِ اَب۪ي يَأْتِ بَص۪يرًاۚ وَأْتُون۪ي بِاَهْلِكُمْ اَجْمَع۪ينَ۟

‎(Yûsuf:  12/93) 

Kâfile (gömleği götürmek üzere Mısır’dan) ayrılınca, babaları (yanındakilere:)

"Eğer bana bunamış demezseniz, inanın ki şimdi Yûsuf’un kokusunu alıyorum!" dedi.

(Yûsuf:  12/94 - 95)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَلَمَّا فَصَلَتِ الْع۪يرُ قَالَ اَبُوهُمْ اِنّ۪ي لَاَجِدُ ر۪يحَ يُوسُفَ لَوْلَٓا اَنْ تُفَنِّدُونِ

‎Kafile (Mısır’dan) ayrılınca babaları (yanında olanlara), “Benim bunak olduğumu söylemeyeceğinizi bilsem, kesinlikle Yûsuf’un kokusunu duyuyorum (diyeceğim).” dedi.‎

‎(Yûsuf:  12/94) 

 ‎قَالُوا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَف۪ي ضَلَالِكَ الْقَد۪يمِ

‎Demişlerdi ki: “Allah’a yemin olsun ki hâlâ eski yanlışının içindesin.”‎

‎(Yûsuf:  12/95) 

(Fakat) müjdeci gelip de gömleği onun yüzüne koyar koymaz derhal eskisi gibi görmeye başladı.

(Yûsuf:  12/96)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎فَلَمَّٓا اَنْ جَٓاءَ الْبَش۪يرُ اَلْقٰيهُ عَلٰى وَجْهِه۪ فَارْتَدَّ بَص۪يرًاۚ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَكُمْ اِنّ۪ٓي اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

‎(Yûsuf:  12/96) 

Gömleği getiren bu müjdeci Yehûda idi. Onun:

"Kanlı gömleği babama ben götürmüş ve onu kedere boğmuştum. Şimdi de bu gömleği yine ben götüreyim de sevincine sebep olayım!” diyerek 

Mısır’dan Kenan iline kadar büyük bir heyecan içinde, başaçık, yalınayak yürüdüğü rivâyet edilir.

Bu gömlek, İbrâhîm (aleyhisselâm) ateşe atılacağı zaman Cebrâîl (aleyhisselâm) tarafından cennetten getirilmiş olan gömlekti.

(Yûsuf:  12/97 - 98)' de 

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ قَالُوا يَٓا اَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَٓا اِنَّا كُنَّا خَاطِـ۪ٔينَ

‎Demişlerdi ki: “Ey babamız! Bizim günahlarımız için (Allah’tan) bağışlanma talebinde bulun. Şüphesiz ki biz, hata edenlerdik.”‎

‎(Yûsuf:  12/97) 

 ‎ قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبّ۪يۜ اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّح۪يمُ

‎(Yûsuf:  12/98) 

"Sizin için bir müddet sonra istiğfâr edeceğim!" demek sûretiyle, 

önce mazlum tarafından affedilmeleri gerektiğine dikkat çekmiştir. Nitekim onlar için istiğfârı da, Yûsuf (aleyhisselâm) ile görüştükleri zamana kadar ertelemiştir.

Yakûb (aleyhisselâm)' ın bu tavrını, duâ ve istiğfârı daha makbul olduğu bir vakte bıraktığı şeklinde îzâh edenler de bulunmaktadır.

Bir hadîs-i şerîfte şöyle buyrulur:

İbn Abbas (radıyallahu anhümâ)' dan rivayet edildiğine göre,

Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmaktadır:

“Hazret-i Yakup, oğulları için istiğfâr etmeyi Cuma gecesine tehir etmiştir.”  buyrulmaktadır.

(Tirmizî, Deavât, 114) 

Yûsuf (aleyhisselâm) ile beraber hükümdar ve bütün halk, Yakûb (aleyhisselâm) ve âile efrâdını karşılamaya çıkmışlar, saf tutmuşlardı. Karşı karşıya geldiklerinde Yakûb (aleyhisselâm), Yûsuf (aleyhisselâm) ve orada bulunanlar atlarından indiler ve iki peygamber birbirini hasretle kucakladı.

(Yûsuf:  12/99)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ فَلَمَّا دَخَلُوا عَلٰى يُوسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوا مِصْرَ اِنْ شَٓاءَ اللّٰهُ اٰمِن۪ينَۜ

"‎Yûsuf’un huzuruna girdiklerinde, ebeveynini bağrına bastı ve “Allah’ın izniyle Mısır’a güven içinde girin.” dedi.‎

‎(Yûsuf:  12/99) 

Büyük mükâfâtlar, dâimâ büyük sabırların, musîbetlerin ve iptilâların arkasından gelir.

Yakup (aleyhisselâm) bu kavuşmanın hemen ardından ellerini kaldırıp Allâh’a şükrederek şöyle duâ etti:

Yûsuf (aleyhisselâm)' da büyük bir şükür ve hamd hâlindeydi:

(Yûsuf:  12/100)' de 

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوا لَهُ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يَٓا اَبَتِ هٰذَا تَأْو۪يلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُۘ قَدْ جَعَلَهَا رَبّ۪ي حَقًّاۜ وَقَدْ اَحْسَنَ ب۪ٓي اِذْ اَخْرَجَن۪ي مِنَ السِّجْنِ وَجَٓاءَ بِكُمْ مِنَ الْبَدْوِ مِنْ بَعْدِ اَنْ نَزَغَ الشَّيْطَانُ بَيْن۪ي وَبَيْنَ اِخْوَت۪يۜ اِنَّ رَبّ۪ي لَط۪يفٌ لِمَا يَشَٓاءُۜ اِنَّهُ هُوَ الْعَل۪يمُ الْحَك۪يمُ

‎(Yûsuf:  12/100) 

Yûsuf (aleyhisselâm), Allâh’ın kendisine lutfettiği nîmetlerin kemâle erdiğini görünce, bu dünyânın karar kılınacak mekân olmadığını, burada bulunan her şeyin fânî olduğunu ve kemâlden sonra zevâlin geleceğini anlamıştı. Kendisine lutfedilen büyük nîmetleri zikrederek Rabbi’ne gücü nisbetinde şükür ve niyazda bulunmaya devâm etti:

(Yûsuf:  12/101)' de 

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَن۪ي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَن۪ي مِنْ تَأْو۪يلِ الْاَحَاد۪يثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ اَنْتَ وَلِيّ۪ فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّن۪ي مُسْلِمًا وَاَلْحِقْن۪ي بِالصَّالِح۪ينَ

‎(Yûsuf:  12/101) 

Dikkat edilirse bu âyet-i kerîmelerde Yûsuf (aleyhisselâm), bütün mü’minlere örnek teşkil edecek güzel davranışlar sergilemektedir. Canına kastederek kendisini kuyuya atan kardeşlerinden intikam alabilecek kuvvet ve iktidar sâhibi olduğu hâlde onlara gösterdiği âlicenaplık, (cömertlik, alçak gönüllülük)  nezâket, olgunluk ve müsâmaha, ahlâkî kemâlâtın zirvelerine işâret etmektedir. O, kölelikten sultanlığa yükselişini hep Allâh’ın lutfuna bağlamış ve nefsine en ufak bir pay dahî çıkarmamıştır. Kardeşleri tarafından şahsına karşı yapılan en kötü hareketi bile te’vîle gayret etmiş ve hatâyı şeytana nisbet ederek kusurlarını yüzlerine vurmamıştır. Sonunda Cenâb-ı Hakk’a yaptığı ilticâsı da O’nun Allâh Teâlâ ile nasıl bir maiyyet içerisinde bulunduğunu ve dâimâ “son nefes” endişesi taşıdığını göstermektedir. Tasavvufun en esaslı düsturlarından biri olan “sâlihlerle beraber olma” hassâsiyetinin en bâriz bir misâlini Yûsuf (aleyhisselâm)’ ın bu duâsında görmekteyiz.

Yakub (aleyhisselâm) hem bir peygamber torunu, hem de bir peygamber oğludur. Aynı şekilde bir peygamber babası ve peygamberlerin de atasıdır. 

Onun soyuna peygamberlik verilmiştir. Yakub (aleyhisselâm), peygamber kavramıyla o kadar kuşatılmıştır ki dede, baba, amca, oğul ve kendisi ile birlikte soyundan gelenler hep bu vasıfla anılmıştır. Yakub (aleyhisselâm)' ın ailesi Kur’an’da övülen ve örnek gösterilen bir ailedir. Bu aile fertlerinin hepsi dürüst ve erdemli, muhsin, sâlih ve muhlis kullardandır.

Yakub (aleyhisselâm) güçlü bir iradeye sahiptir. Basiretli bir bakışı vardır. İhlâslı, seçkin, hayırlı ve keskin zekâlı bir kuldur. 

(Sad 38/45 - 47)'de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَاذْكُرْ عِبَادَنَٓا اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوبَ اُو۬لِي الْاَيْد۪ي وَالْاَبْصَارِ

‎(Sâd:  38/45) 

 ‎ اِنَّٓا اَخْلَصْنَاهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِۚ

‎(Sâd:  38/46) 

 ‎وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِ

‎(Sâd:  38/47) 

Yakub (aleyhisselâm) temiz görünümlü, zayıf yapılı, ağırbaşlı, vakarlı, uzun boylu, güzel yüzlü idi. O çok güzel konuşurdu.

(Hakim, Müstedrek, c.2, s.557.)

Yakub (aleyhisselâm)' ın 12  oğlu vardı. Bunlara Benî İsrail denir. On iki oğlundan biri olan Yusuf (aleyhisselâm), küçük bir çocukken bir rüya görmüş ve rüyasını babasına anlatmıştı. Yakub (aleyhisselâm) oğlundan gördüğü bu rüyayı kardeşlerine anlatmamasını istemişti. Çünkü kardeşleri Yusuf (aleyhisselâm)' ı kıskanmakta ve onun hakkında hiç de iyi şeyler düşünmemekteydiler. 

Bu kötü düşünceler zaman içerisinde şeytanın da kışkırtmasıyla Yusuf (aleyhisselâm)' a karşı düşmanca bir tavra dönmüş ve nihayetinde onu ortadan kaldırmaya karar vermişlerdi. 

Yakub (aleyhisselâm), yapılacak kötülükleri sezinlemesine rağmen bu durum karşısında aciz kalmış ve Allah’a sığınarak: 

(Yusuf 12/18)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎وَجَٓاؤُ۫ عَلٰى قَم۪يصِه۪ بِدَمٍ كَذِبٍۜ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۜ فَصَبْرٌ جَم۪يلٌۜ وَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُونَ

‎Ve üzerine yalancıktan kan (sürülmüş) gömleğini getirmişlerdi. “(Hayır, öyle değil!) Bilakis, nefsiniz bu işi size süslü göstermiş! (Artık bana düşen) güzel bir sabırdır. Sizin söylediklerinize karşı (yardımına sığınılacak) El-Musteân olan Allah’tır.” demişti.‎

‎(Yûsuf:  12/18) 

 

Yakub (aleyhisselâm) Yusuf (aleyhisselâm)' ın hasretiyle sürekli olarak Rabbine niyazda bulunmuş ve daima O’na yalvararak gözyaşı dökmüştü. O, bütün bu olanlar karşısında tevekkül etmiş, yıllarca Yusuf (aleyhisselâm)' ı beklemişti. Yıllar sonra Kenan bölgesinde kıtlık baş gösterdiğinde oğulları Mısır’a erzak aramaya gitmişlerdi. 

Erzakla geri dönen kardeşler tekrar erzak alabilmek için küçük kardeşleri Bünyamin’i de götürmek zorunda olduklarını babalarına haber verdiler. Tekrar Mısır’a dönen kardeşler, orada Bünyamin’i ve büyük kardeşlerini bir sebeple bırakarak babalarının yanına dönünce Yakub (aleyhisselâm)' ın imtihanı ağırlaşmış ancak her şeye rağmen Rabbine tevekkülünü arttırmış ve asla Rabbinden ümit kesmemişti. O, Allah’ın kaderine teslim olmuş ama nasıl sonuçlanacağını bilemediği için ‘güzel bir sabırla’ sabretmiştir. 

(Yusuf 12/86)' da

‎Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎قَالَ اِنَّمَٓا اَشْكُوا بَثّ۪ي وَحُزْن۪ٓي اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

‎Demişti ki: “Ben derdimi ve hüznümü/tasamı yalnızca Allah’a şikâyet ediyorum. Ve ben Allah’tan (gelen vahiy sayesinde) sizin bilmediklerinizi biliyorum.”‎

‎(Yûsuf:  12/86) 

Yakub (aleyhisselâm) üzülmüş ve çok ağlamıştır. Zira peygamberlerde insandır. Onlar da acı çeker, hüzünlenir, ağlar, gözyaşları döker ama onlar asla Allah’ın razı olmadığı sözleri söylemez. Onlar, evlat acılarına karşı kendilerine dayanma gücü verecek olanın Allah olduğunu söylemişler ve böyle acı kayıpların arkasından hem kendileri, hem de diğerlerine: 

(Yusuf:  12/87)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎يَا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَاَخ۪يهِ وَلَا تَا۬يْـَٔسُوا مِنْ رَوْحِ اللّٰهِۜ اِنَّهُ لَا يَا۬يْـَٔسُ مِنْ رَوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ

‎(Yûsuf:  12/87) 

(Hicr:  15/55 - 56)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ قَالُوا بَشَّرْنَاكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُنْ مِنَ الْقَانِط۪ينَ

‎(Hicr:  15/55) 

‎ قَالَ وَمَنْ يَقْنَطُ مِنْ رَحْمَةِ رَبِّه۪ٓ اِلَّا الضَّٓالُّونَ

‎(Hicr:  15/56) 

diyerek nasihatte bulunmuşlardır.

Peygamber Efendimiz Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) de oğlu İbrahim'in vefatı esnasında ağlayınca, bunu yadırgayanlara, gözyaşlarının rahmet ve şefkat eseri olduğunu söyleyerek şöyle buyurmuştur: 

Enes bin Mâlik (radıyallahu anhümâ)' dan rivayet edildiğine göre,

Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmaktadır:

(Buhari, Cenaiz 43; Müslim, Fezail 62.)

Uzun yıllar sürse de sabrının neticesini gören Yakub (aleyhisselâm), Yusuf’una ve diğer çocuklarına kavuşmuş ve ailesiyle birlikte Kenan’ı terk ederek Mısır’a göç etmiş ve buraya yerleşmiştir.

Yakub (aleyhisselâm) çocuklarından dolayı ciddi bir imtihandan geçmiştir. Başka peygamberler kavimleriyle mücadele ederken, Yakub  (aleyhisselâm) oğullarıyla sınanmıştır.  12  çocuk babası Yakub (aleyhisselâm), sadece oğlu Yusuf (aleyhisselâm)' ın kaybına değil daha çok hakikatin kendisiyle insanlığa sunulacak kerim bir elçinin kaybına ağlamıştır.

Çocukları konusunda ise onların birbirine olan düşmanlıklarından dolayı onlardan yüz çevirmemiştir. Sabırla bu duruşunu devam ettirmiştir. Allah’a sığınmış, sürekli ondan bu konularda kendisine yardım etmesini istemiş ve onların affedilmesi için sürekli dua etmiştir.

Yusuf (aleyhisselâm)' ın gördüğü rüyayı doğru yorumlamış ve kardeşler arası kıskançlığın farkında olarak onu kardeşlerine anlatmasını istememiştir. Bu rüya ile Yusuf (aleyhisselâm)' ın makam olarak kendisinden daha üstün olduğunu gayet açık bir şekilde farketmiştir. Bundan da anlıyoruz ki Yakub (aleyhisselâm) evladının nimete erişmesinden rahatsız olmuyor, onun daha üst mevkilere çıkması bilakis hoşuna gidiyor, zoruna gitmiyor.

Yahudi ve Hıristiyanların; peygamberlerle aynı inancı paylaşmadıklarını, onların vasiyeti olan yolu takip etmediklerini, Allah (Azze ve Celle)' nin kitaplarını tahrif ettiklerini, Peygamberimizle ilgili olan kısımlarını gizleyip söylemediklerini biliyoruz. Bu insanlar, atalarının İbrahim (aleyhisselâm), İshak (aleyhisselâm) ve Yakub (aleyhisselâm) olduğunu iddia etseler bile Allah’ın bunu kabul etmeyeceğini de biliyoruz. 

Peygamberimiz Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem),

Ebû Hüreyre (radıyallahu anhümâ)' dan rivayet edildiğine göre,

Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmaktadır:

(Buhari, Enbiya 48.)

(Bakara 2/130)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَمَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ اِبْرٰه۪يمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُۜ وَلَقَدِ اصْطَفَيْنَاهُ فِي الدُّنْيَاۚ وَاِنَّهُ فِي الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِح۪ينَ

‎(Bakara:  2/130) 

İbrahim (aleyhisselâm)' ın milleti için  (Mümtehine:  60/4) ayetine bakınız.)

(Hac:  22/78)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ وَجَاهِدُوا فِي اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِه۪ۜ هُوَ اجْتَبٰيكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدّ۪ينِ مِنْ حَرَجٍۜ مِلَّةَ اَب۪يكُمْ اِبْرٰه۪يمَۜ هُوَ سَمّٰيكُمُ الْمُسْلِم۪ينَ مِنْ قَبْلُ وَف۪ي هٰذَا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَه۪يدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَدَٓاءَ عَلَى النَّاسِۚ فَاَق۪يمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللّٰهِۜ هُوَ مَوْلٰيكُمْۚ فَنِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّص۪يرُ

(Hac:  22/78) 

İbrahim (aleyhisselâm)' ın milleti için (Mümtehine:  60/4) ayetine bakınız.)

Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)' e Allah Teâlâ’nın hoşnut olduğu din hangisidir, diye soruldu. 

Ebû Hüreyre (radıyallahu anhümâ)' dan rivayet edildiğine göre,

Rasûlallah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

(Ahmed bin Hanbel, Müsned, I,236.)

Yine peygamberimiz Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): 

İbn Abbas (Abdullah bin Abbas) (radıyallahu anhümâ)' dan rivayet edildiğine göre,

Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmaktadır:

(Ahmed bin Hanbel, Müsned, V,266.)

(Al-i İmran:  3/19)' da

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ اِنَّ الدّ۪ينَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ۠ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ اِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَٓاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْۜ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاٰيَاتِ اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ سَر۪يعُ الْحِسَابِ

‎(Âl-i İmran:  3/19) 

(Al-i İmran 3/84-87)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎قُلْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَٓا اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَٓا اُنْزِلَ عَلٰٓى اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْمٰع۪يلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَٓا اُو۫تِيَ مُوسٰى وَع۪يسٰى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْۖ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِنْهُمْۘ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

‎De ki: “Biz Allah’a; bize indirilene; İbrâhîm, İsmâîl, İshâk, Ya’kûb ve torunlarına indirilene; Mûsâ’ya, Îsâ’ya ve (diğer) nebilere Rabbleri tarafından verilen (vahye) iman ettik. Onlardan hiçbirinin arasını ayırmayız. Ve biz, O’na teslim olanlarız.”‎

‎(Âl-i İmran:  3/84) 

 ‎ وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْاِسْلَامِ د۪ينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُۚ وَهُوَ فِي الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخَاسِر۪ينَ

‎(Âl-i İmran:  3/85) 

 ‎كَيْفَ يَهْدِي اللّٰهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ ا۪يمَانِهِمْ وَشَهِدُٓوا اَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَٓاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُۜ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِم۪ينَ

‎(Âl-i İmran:  3/86) 

 ‎ اُو۬لٰٓئِكَ جَزَٓاؤُ۬هُمْ اَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّٰهِ وَالْمَلٰٓئِكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَع۪ينَۙ

‎(Âl-i İmran:  3/87) 

Bütün bu ayetlerden de anlıyoruz ki İbrahim (aleyhisselâm), İshak (aleyhisselâm) ve Yakub (aleyhisselâm) asla Yahudi ve Hıristiyan değildir.

Ne gariptir ki Allah’ın bütün nebilerinin uzak olduğu Yahudi ve Hıristiyanlara yakınlaşma eylemleri, Allah’ın öfkesinden ve azabından uzak değildir. Allah bütün sevdiklerini Yahudi ve Hıristiyanlardan beri kılmış ve onları zalimler olarak açıklamıştır. 

Biz biliyoruz ki bütün peygamberler Müslüman’dır: 

(Yusuf 12/101)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَن۪ي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَن۪ي مِنْ تَأْو۪يلِ الْاَحَاد۪يثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ اَنْتَ وَلِيّ۪ فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّن۪ي مُسْلِمًا وَاَلْحِقْن۪ي بِالصَّالِح۪ينَ

‎“Rabbim! Hiç şüphesiz bana mülk/ yetki verdin ve bana rüya tabirini öğrettin. Ey göklerin ve yerin yaratıcısı! Sen dünyada da ahirette de benim velimsin/dostumsun! Benim canımı Müslim/ şirki terk ederek tevhidle Allah’a yönelen bir kul olarak al ve beni salihler zümresine dâhil et.”‎

‎(Yûsuf:  12/101) 

 Diye dua etmişti.

Yakub (aleyhisselâm) dedesi İbrahim (aleyhisselâm) gibi oğullarına ve kendinden sonra geleceklere vasiyette bulunmuştur.

(Bakara 2/131-132)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ اِذْ قَالَ لَهُ رَبُّهُٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَم۪ينَ

‎Rabbi ona, “Teslim ol!” dediğinde, “Âlemlerin Rabbi olan (Allah’a) teslim oldum.” dedi.‎

‎(Bakara:  2/131) 

 ‎ وَوَصّٰى بِهَٓا اِبْرٰه۪يمُ بَن۪يهِ وَيَعْقُوبُۜ يَا بَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدّ۪ينَ فَلَا تَمُوتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُسْلِمُونَۜ

‎İbrâhîm, (İslam)' ı oğullarına vasiyet etti. Ya’kûb da böyle yaptı: “Ey evlatlarım! Allah sizin için (İslam) dinini seçti! Yalnızca Müslimler/ şirki terk ederek tevhidle Allah’a yönelen kullar olarak can verin!”‎

‎(Bakara:  2/132) 

(Bakara 2/133)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَٓاءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَن۪يهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْد۪يۜ قَالُوا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَٓائِكَ اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْمٰع۪يلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

"‎Yoksa siz, Ya’kûb’a ölüm geldiğinde orada hazır mı bulunuyordunuz? O, oğullarına demişti ki: “Benden sonra neye ibadet edeceksiniz?” Demişlerdi ki: “Senin İlah’ına; babaların İbrâhîm, İsmâîl ve İshâk’ın ilahı olan tek bir ilaha ibadet edeceğiz ve biz O’na teslim olanlardanız.”‎

(Bakara:  2/133) 

Peygamberlerin en hassas oldukları konu, tevhid meselesidir. Bu sebeple ilk konuştukları ve insanları davet ettikleri hakikat tevhid olduğu gibi, son nefeslerinde de Allah (Azze ve Celle)' nin hakkı olan tevhidi dillendirmişlerdir. Bir babanın evlatlarına bırakacağı en değerli ve en faydalı miras, hiç şüphesiz tevhid'dir.

Yakub (aleyhisselâm)' ın evlatlarından Yusuf (aleyhisselâm) şöyle diyordu: 

(Yusuf 12/38)' de

Allâh Subhânehu ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

‎وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَٓاء۪ٓي اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوبَۜ مَا كَانَ لَنَٓا اَنْ نُشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۜ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

‎(Yûsuf:  12/38) 

İbrahim (aleyhisselâm)' ın milleti için (Mümtehine:  60/4) ayetine bakınız.)

Yakub (aleyhisselâm), davası İslam olan bir peygamber olarak Mısır’da hayat sürmüş, bir müddet oğlu Yusuf (aleyhisselâm) ile beraber yaşamış ve Mısır’da vefat etmiştir.

Rivâyete göre, Yakup (aleyhisselâm) Mısır’da oğlu Yûsuf (aleyhisselâm)' ın yanında diğer oğullarını ile birlikte  17 veya  24 Yıl  kaldıktan yaşadıktan sonra vefât etti. Vasiyeti üzerine nâşı, Şam’da defnedilmiş bulunan babası İshâk (aleyhisselâm)' ın yanına gömüldü.

Yaşı ve Vasiyeti: Rivayetlere göre, 147 yaşında vefat etmiş, son nefesini vermeden önce oğullarını toplayarak onlara iman ve teslimiyet üzerine önemli nasihatlerde bulunmuştur.

Allah bizleri Yakub (aleyhisselâm) vasiyeti ile yaşayıp Rabbine tevhid ehli olarak kavuşanlardan eylesin. Allahümme Amin.