Biz Romanı Üzerine

John Locke’u bilir misiniz? Ona göre insan devlete çok az hak vermiştir. Bu az haklardan en önemlisi de cezalandırma hakkıdır. “BİZ” romanını okurken aklıma bu hak geldi. Yazarımız Locke’a ters bir açıdan bakmış ve şöyle bir şey bulmuştur: “Cezalandırılma Hakkı”. 

Tek Devlet, dünyanın bir duvar ile ayrıldığı gelecekte var olan yegane güçtür. Burada her şey önceden bilinir ve böyle yaşanır. Her şey temiz aklın süzgecinden geçmiş, duygular dışlanmıştır. Bu tasfiye öyle büyük bir hale gelmiştir ki, insanlar artık ruh kavramına büyüyüp gelişen bir hastalık olarak bakmaya başlamıştır. Bu devlette gözyaşı, kıskanma, özgürlük yoktur. İnsanlar Tek Devlet’in nefesini enselerinde hissetmekten dolayı memnun ve aynı zamanda da özgür olmamanın mutluluğunu yaşarlar. 

Burada kitaba biraz ara verip “CESUR YENİ DÜNYA” romanına dönmek istiyorum. Okuyanlar bilecektir, bu romanda da insanlar kendilerini bir özgürlüğe muhtaç hissetmezler. Hatta buradaki herkes, devlete boyun eğdiği sürece mutludur. İster beyaz yaka olun, isterse mavi yaka olsun. Bu durumun oldukça benzeri “BİZ” romanında da vardır. Ancak burada ne bir ilaç ne de genetikle oynama gerçekleşir. Buradaki yegane değişiklik yüzyıllar önce yapılan bir devrimdir. Bu devrimle birlikte dünya değişmiştir. 

Birbirine oldukça yakın bir dönemde yazılmış bu iki kitabın da oldukça benzer konuları işlemiş olması aslında hiç de garip değildir. Perspektiflerimizi o zamana çevirecek olursak Birinci Dünya Savaşı tecrübesini atlatmış bir gezegen ve bunun hemen ardından çeşitli yerlerde serpilmeye başlayan ırkçı rejimleri görürüz. Hatta uzak yerde gerçekleştirilen, ırkçı olmayan ancak en az diğer düşünceler kadar emperyalist bir Kızıl Devrim gerçekleşir. Bu devrimle beraber dünyanın artık otoriterleştiğini ve bunun yeni trend olduğunu gözlemleriz. Tabii biz bu duruma bakarken bu tecrübeleri yaşayanları okuyarak konuşuyoruz. Oysa onlar bu zamanın çocuklarıydı ve annelerinin nereye gidebileceğini öngördüler. Otoriter devletlerin üstün ırk mevzuunu alıp, mutluluğa ve güce yordular. Teknolojinin ve aklın giderek insanı ruhsuzlaştıracağını sadece hissetmediler buna adeta bir inanca tutunur gibi sarıldılar.  

Biz romanına bakarken de düşüncelerimizin böyle olması gerektiğine inanıyorum. Hâlâ totaliter veya otoriter rejimlere uzak değiliz. Bu romanlar bir asır öncesinin sözleri olabilir. Ancak hakikat bir asır önce de hakikatti. Bir asır sonra da hakikat olmaya devam ediyor. Ve böyle giderse bir asra sürmez, tek hakikat şekline bürünecektir.