Ben de Heriçten Gazel Attım Hem de Ne Gazel

BEN DE HERİÇTEN GAZEL ATTIM. HEM DE NE GAZEL

Bugün ( 21.09.2026 Pazartesi ) İnternette bir konuyu araştırırken ta lise yıllarından çok sevdiğim ve uzun süre ezbere okuyabildiğim Fuzulî’nin bir gazeli ile karşılaştım.

Pek çoğunuz bilirsiniz bu gazeli

Âşiyân-i murg-ı dil zülf-i perişânındadır

Kande olsam ey perî gönlüm senin yânındadır

Âşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb

Kılma dermân kim helâkım zehr-i dermânındadır

Çekme dâmen nâz edüb üftâdelerden vehm kıl

Göklere açılmasun eller ki dâmânındadır

Gözlerim yaşın görüb şûr etme nefret kim bu hem

Ol nemektendir ki lâ’l-i şekker-efşânındadır

Mest-i hâb-i nâz olup cem’ et dil-i sad-pâremi

Kim anun her pâresi bir nevk-i müjgânındadır

Bes ki hicrânındadır hâsiyet-i kat’-i hayât

Ol hayât ehline hayrânım ki hicrânındadır

Ey Fuzûlî şem tek mutlak açılmaz yanmadan

Tâblar kim sünbülünden rişte-i cânındadır

Vezin: 

Fâ i lâ tün fâ i lâ tün fâ i lâ tün fâ i lün

  ****

Sonra kör şeytan dürttü. Bu gazeli olduğu gibi kopyalayıp yapay zekaya sordum:

‘’ Bu şiirin benzeri bir şiir yapabilir misin yapay zeka?’’  

Yapay zeka iyi hoş da nezaket kurallarını öğrenmemiş henüz. ‘’ Ne demek abi, emrin olur. ‘’ Demedi. ‘’Senin gibi yakışıklı ve dahi karizmatik bir abim ister de ben yapmaz mıyım?’’ da demedi ama?

Ama bir saniye ya geçti ya geçmedi yapıştırdı yukarıdaki gazele benzer olan hariçten gazeli. Aynen şöyle:

Katre katre seyr edüb rûyunda şebnem şeblerüm

Kim ezelden âşinâdur çeşm-i giryânum sana

Tîg-i a’dâdan hazer kılman ki kûyunda senin

Ser-nigûn olgunca cân âteş-feşânum sana

Aşk bahrinde sefîne ser-be-ser gark oldı kim

Mevc urar deryâ-yı gamda bî-pâyânum sana

Gönlümü zencîr-i zülfüne esîr ettün velî

Bileceksin bir gün ey şûh kim nâdânum sana

Ey Fuzûlî mevc-i âh u zâr ile doldu cihan

Gûş kılmaz kimse âh-ı dil-harâbum sana

Allaaaahhhh misss. En sondaki Fuzulî yerine Samiî yazdım mı oldu sana mis gibi benim ellerimden çıkmış (!) bir divan şiiri.

Yani son beyit şöyle oldu:

Ey Samiî mevc-i âh u zâr ile doldu cihan

Gûş kılmaz kimse âh-ı dil-harâbum sana

Yahu iyi de şimdi eş dost sormaz mı ‘’ Hocam bu şiirin aruz kalıbı ne?’’

Eş dost sorar da ben sormaz mıyım yapay zekaya? 

Sordum: ‘’ Gurban bu gazelin aruz kalıbı nedir?’’

Anında cevap geldi: ‘’ Mef‘ûlü / mefâ‘îlü / mefâ‘îlü / fe‘ûlün’’

Heey gidi günler hey. Lisede rahmetli Hayriye Hanım az mı canımıza okumuştu sınavlarda ‘’Aşağıdaki beytin aruz kalıbını bulunuz’’ Diye. Ben de az mı küfür etmiştim ‘’hay kalıbını….biip biipp biiipppp’’ diye ve noktalarla çizgilerle az mı ter dökmüştüm kalıp çıkarmak için? Şimdi sor yapay zekaya anında şak diye karşında kalıp. Doğru mu peki? Kimin umurunda ki. Sanki millet komple aruz üstadı mı?  

Sonra?

-Şeyyyyy. Sevgili Yapay zeka. Affınıza mağruren ( Bu affınıza mağruren de senelerdir hep yanlış kullanılır ya neyse. Hem af diliyorsun hem gururlanıyorsun. ) Şimdi benim eş-dost, şair arkadaşlar sorarlar: Bu şiirin Türkçesi nedir?’’ diye. Sana zahmet bir de günümüz Türkçesine çevirsen?’’ der demez anında çevirdi. 

Meğer bakın ben ne diyormuşum?

Benim ağlayan gözüm sana ezelden beri aşina (tanıdık) olduğu için, gecelerim senin yüzündeki çiğ tanelerini damla damla seyretmekle geçer.

Düşmanların kılıcından korkmam; çünkü senin mahallende (uğrunda) baş aşağı edilip ölünceye kadar, ateş saçan canım sana feda olsun.

Aşk denizinde (gönül) gemim tamamen battı; çünkü sana olan ucu bucağı olmayan gam denizim dalgalanıp durmaktadır.

 Gönlümü saçının zincirine esir ettin ama ey neşeli/işveli sevgili, bir gün benim sana karşı (bu aşk yüzünden) nasıl deli divane (kendini bilmez) olduğumu anlayacaksın.

Samiî! Dünya benim ahlarımın ve ağlayışlarımın dalgalarıyla doldu; fakat o yıkık gönlümün sana ettiği ahı hiç kimse (özellikle sevgili) işitmiyor.

Gerçekten de oldukça güzel bir gazel oldu. Oldukça güzel bir gazel ama tek bir hecesi bile bana ait değil. Bu gazelde benim herhangi bir emeğim yok. ( Yapay zekaya sorular sorup, sorduğum sorulara cevap almak dışında )

Ve ben cidden anlayamıyorum yapay zekaya şiirler yazdırıp o şiirleri kendi şiirleri olarak servis edenleri.

Nasıl içinize siniyor tek hecesi bile sizin eseriniz olmayan şiirlerin altına adınızı yazmak?

Yani tamam karşınızda etiyle kanıyla bir insan yok ama bir başka varlığa ait olan şiiri kendinizin şiiri gibi servis etmek de hırsızlık değil midir?

Ve unutmayın: Yapay zekayı hayatınıza bu kadar çok sokup şiirlerinizi (!) bile ona yazdırırsanız zamanla sizin için şiir yazan, şiir okuyan yapay zeka, gün gelir canınıza okur.

Son olarak: Şiir yazmak Allah’ın emri değildir. Beceremiyorsanız yazmayın Allah günah yazmaz. Ya da her ne olursa olsun kendi emeğiniz olan şiirler yazın