Akıllı Bıdıklı Gezmeler

Akıllı Bıdıklı Gezmeler

19 Eylül 2026

Kaldığımız orduevinin imkânlarından yararlanırken çevresinde gezip görebileceğimiz yerler var mı diye yine akıllı bıdığa danıştım. Bana çizdiği rota her zaman akıllıca olmasa da, hakkını yemeyeyim, çok yararlandığım yanları oldu. İşte bunlardan birkaçını görmek üzere, kahvaltı faslının ardından düştük yollara. Gideceğimiz yer yürüme mesafesindeydi.

İlk durağımız, İzmir'in Karataş semtindeki Dario Moreno Sokağı'ydı. Sokağa doğru yürürken İzmir'in o kendine has havasına yavaş yavaş karıştığımızı hissettim. Daracık, tarih kokan sokak ve iki yanına sıralanmış eski evler bizi Tarihi Asansör'e doğru götürüyordu. Bir zamanlar Asansör Çıkmazı olarak bilinen bu sokağın adı, İzmir'le özdeşleşmiş sanatçı Dario Moreno'nun anısını yaşatmak için değiştirilmiş.

Sokağın sonunda karşımıza bütün heybetiyle Tarihi Asansör çıktı. İzmir'in iki kotu arasındaki o dik yokuşu görünce, “İyi ki bunu akıllı bıdık bulmuş,” diye içimden geçirdim. Bir zamanlar aşağıdaki Mithatpaşa Caddesi ile yukarıdaki mahalle arasında ulaşımı sağlayabilmek için 155 basamaklı merdivenleri çıkmak gerekiyormuş. 1907'de Nesim Levi tarafından yaptırılan Asansör, işte bu zahmetli yolu kolaylaştırmak için yapılmış.

Biz de eski İzmirlilerin merdivenlerine hiç bulaşmadan, Asansör'ün içine girip yukarı doğru yükseldik. Kapılar kapanıp kabin hareket edince, birkaç saniye içinde sokaktan kopup İzmir'in başka bir yüzüne çıktık. Yukarı ulaştığımızda ise bizi körfeze doğru açılan o güzel manzara karşıladı. Aşağıda bıraktığımız sokaklar küçülmüş, İzmir bütün genişliğiyle önümüze serilmişti.

Bizimle birlikte yukarı çıkan beyaz tenli bir anne ile siyahî kızının kendi aralarındaki tatlı muhabbeti kulağıma çalındığında, içimde başka bir kapı açıldı. Birden çocuklarımın küçüklüğüne, onlarla yaşadığım o eski günlere gittim. Bir annenin çocuğuyla kurduğu o tanıdık, sıcak iletişim dünyanın neresinde olursa olsun insana aynı yerden dokunuyor galiba.

Yukarı çıktığımızda fotoğraf çekilmek için bize öncelik verdi kibar anne. Ben de dayanamadım, kızının kıvırcık saçlarını nasıl idare ettiğini merak edip sordum. Kendi saçlarım kıvırcık diye biliyorum ama onunki benimkinden de zordu. O tarakla saçları açmaya çalışırken yaşadığı mücadeleyi biliyorken, içimden de “Ben seni anlıyorum,” dedim. Meğer kıvırcık saçın milliyeti, memleketi yokmuş; derdi evrenselmiş.

Biz de Asansör'ün önünde kendi fotoğraflarımızı çekmeye çalıştık. Fakat ne yaptıysak içimize sinmedi. Oracıktaki genç sevgililerden rica ettik, onlar da bizi kırmayıp fotoğrafımızı çektiler.

Sonra sıra onlara geldi. Ben de “İsterseniz sizin de fotoğrafınızı çekebilirim,” dedim. Güneşi şöyle bir ayarladım, duracakları yeri gösterdim. Yetmedi, işi biraz da abarttım:

“Utanmayın,” dedim, “rahat olun.”

Çünkü belli ki ben o gün yalnızca fotoğraf çekmeyecektim. O gençlerin yüzündeki sevgiyi, birbirlerine bakışlarını, İzmir'in ışığını da o kareye sığdırmaya niyetlenmiştim. Aşkı dolu dizgin bir fotoğrafa hapsetmeye çalışıyordum.

H. Çiğdem Deniz