Tekinsiz Denilen Sokaklar

Tekinsiz Denilen Sokaklar

23 Eylül 2026

Ayşe Sıdıka Erke Etnografya Müzesinin yakınlarında bulunan sanayi bölgesinde park edecek bir yer bulmanın sevinciyle yürümeye başladık. Bugün müzenin yakınlarında pazar kuruluyormuş meğer; bütün kargaşanın sebebi buymuş. Hava serin. Yasemin de nezle olmuş ama neyse ki tedarikli gelmiş, önlemini almış; hastalığı ayakta geçiriyor. Neyse sevgili güncem, yine ince ayrıntılarla karşındayım.

“Sora sora Bağdat bulunur” sözüne binaen, gitmeyi düşündüğümüz yerler hakkında sora sora bilgi almaya çalışıyoruz. Akıllı bıdık da bizim programımızı salise salisesine ayarlıyor. Napsın zavallı, bazı aksamalardan haberi bile yok. Bizim sahadaki hayatımız, onun çizdiği programdan biraz daha huysuz, biraz daha sürprizli.

Derken birkaç kişiden aynı minvalde sözler işitmeye başladık: “Oralara gitmeyin, pek tekin değil.” İşte bu söylemler bütün hevesimizi bir anda aşağı çekiyor. İç sesim zaten fırsat kolluyormuş; agresifliğin tam üzerinde, verip veriştiriyor.

Sonra anlıyoruz ki sözünü ettikleri bölge, Roman vatandaşların yoğun yaşadığı bir mahalle. Ankara'nın Çinçin'i gibi, adı söylenince insanın zihninde hemen “tehlikeli yer” tabelası yanıyor. İşte burada duruyorum.

Roman vatandaşlarla benim ne alıp veremediğim var ne de bir hesabım. Tam tersine, beni rahatsız eden şey tam da bu bakış açısı. Bir mahallenin insanlarını etnik ya da kültürel kimlikleri üzerinden “tekin değil” diye tarif etmek ne kadar doğru? Bir yerde yoksulluk, bakımsızlık, düzensizlik, güvenlik sorunu ya da başka sosyal meseleler varsa bunların çözümü mahalleyi ve orada yaşayan insanları damgalamak olabilir mi?

Benim derdim insanlarla değil, koşullarla. Eğer gerçekten bir mahallede yaşam kalitesini düşüren sorunlar varsa, orada yapılması gereken insanları başka yerlere itmek ya da o semtin adını korkuyla anılır hale getirmek değil; yaşam koşullarını iyileştirmek, güvenliği sağlamak, kamusal alanları düzenlemek, çocuklara ve gençlere imkân yaratmak, mahalleyi şehrin geri kalanından koparmamaktır.

Çünkü bir semte “tekin değil” dedikçe, orada yaşayan insanları da farkında olmadan “tekin olmayan insanlar” kategorisine koyuveriyoruz. Asıl tehlikeli olanın bu kolaycılık olduğunu düşünüyorum.

Bir şehri gezerken sadece güzel konaklarını, müzelerini, eski camilerini görmek istemiyorum. Şehrin görünmeyen taraflarına da bakmak istiyorum. Ama baktığım yerde insanları değil, meseleleri görmek istiyorum. İnsanları bir mahallenin kaderine mahkûm eden bakış açısını değil, o kaderi değiştirebilecek şehir anlayışını merak ediyorum.

İç sesim hâlâ homurdanıyor. Bugün biraz fazla mesai yapacak belli ki.

H. Çiğdem Deniz