Yaz bitince, yaz boyunca bir milyondan aþaðý düþmeyen nüfus gerçek rakamýna dönüverdi. Cunda’sýyla, Sarýmsaklý’sýyla, Altýnova’sýyla “keþfe deðer” bir yeryüzü cenneti olan Ayvalýk'ýn nüfusu giriþteki mavi-beyaz tabelada yirmi sekiz bin diye yazýyor. Sarýmsaklý'nýn nüfusunu belirten öyle bir tabela yok; geçenlerde muhtar, kendisinde kayýtlý altý bin kiþi olduðunu söylemiþti. Ýkamet kaydý Sarýmsaklý olmayanlarla birlikte on bin kiþi de sen ona! Sarýmsaklý, Ýzmir'in sýnýr komþusu bir Kuzey Egeli. Yunan Midilli Adasý ile burun buruna. Bunda Sarýmsaklý'nýn hiçbir kabahati yok; burnunu bize doðru uzatan Midilli. Tatilciler gidip de sükûnet geldiðinden beri, o sessizlikte her sabah adada yaþayan Rumlarýn osuruk sesiyle uyanýyorum. Rum kýzý Adelphie her gün saat bir dedi mi sahile inip, bana el sallayarak öpücük yolluyor.

Ayvalýk ilçe merkezi ise, açýk denizden gizlenmek istermiþ gibi körfeze dönmüþ yüzünü. Onlarca ada, onun Ege ile baðýný koparmak ister gibi doluþmuþ araya.

Denizden doðru esen Poyraz, benim KOAH'lý akciðerlerimi, Kazdaðlarý’nýn oksijeniyle ve Ege Denizi’nin iyoduyla buluþturup ferahlýk veriyor. Hava sýcaklýðý gitmek için ývýr zývýrýný henüz toparlamýþ deðil. Toparlanýp gitmekle az daha oyalanmak arasý bir tereddütle orta yerde dolanýp durmakta.    

Tatil sezonu dýþýnda Sarýmsaklý'da oturup da, dolu dolu yaþamak ne mümkün? Mahalle kahvehanesinin avlusundaki polyester masalarýnýn üstüne yaz boyunca örtülen örtüler, uslu durmayýp poyrazla uçuþtuðu için artýk örtülmüyor. Minik karýncalar o kadar çok ki, çay þekerinden saçýlan kýrýntýlar anýnda yok oluyor. Sarýmsaklý'nýn meþhur vampir sivrisinekleri ýsýrdýklarý yeri illa ki acýtýyorlar. Yazýn bitip kýþýn gelmesini en çok bunlar için istiyorum. Kýþlarý yok oluyorlar. Kahvehanede yaz boyunca çalýþtýrýlan garson yok, müþteriler azaldýðýndan kahvenin sahibi, kendisi idare ediyor. Memurluktan emekli adam hala memurluðunun havalarýnda soðuk bir tip. Kahvede oturup gazozuna okey oynamanýn keyiften çok asap bozucu yanlarý oluyor; o nedenle kahvehaneye nadiren gidiyorum. Bol bol dolaþarak, bol bol tembellik yaparak tükettiðim vakitler bir fare gibi ömrümden kemirip duruyor. Genelde insan iliþkilerim merhabaya merhaba þeklinde.

Öðlen denizden geldikten sonra balkona astýðým çamaþýrlarým ve havlu kurumuþ bile. Ýran kedisi Paspas balkondaki sandalyelerden birinde kývrýlmýþ, miskinlenirken ihtiyar Tarçýn bahçeden balkona diktiði gözleriyle Paspas'ý adeta yiyor. Aslýnda aralarýndaki kavgalarý baþlatan devamlý Paspas oluyor; gidip kulübesine tecavüze yeltenmese Tarçýn için varlýðý ile yokluðu bir olacak. Paspas gözlerini açýk tutmayý sürdüremiyor, uyuyor. Komþu bahçedeki devasa ayva aðacýna gelip tünemeye baþlayan kargalarýn yaygarasýndan hem Paspas'ýn, hem Tarçýn'ýn uykularý bölününce baþlarýný doðrultup ayva aðacýna ters ters bakýyorlar. O bakýþlarýn ardýndaki küfürleri duyup anlamak isterdim. Bizim gibi ana avrat küfretmiyorlardýr herhalde! Geçenlerde hem Paspas'ýn önündeki kuru kedi mamalarýný, hem de Tarçýn'ýn önündeki kuru köpek mamalarýný bir karga sürüsü geldi, iki dakikada kapýp kaçtý. Kim ne derse desin, bu karga milleti kadar akýllý bir hayvan daha yoktur. Kargalara 'aptal' lakabýný takanlar, kendileri aptaldýr.

Kendimi adam gibi hissedebildiðim tek iliþkim evimde ve sokaklarda yaþayan kedilerle ve köpeklerle yarenlik etmek. Ben onlarý seviyorum, onlar beni seviyor. Sokaklarda yaþayan kedilerin ve köpeklerin nüfusu, öyle sanýyorum ki, insan sayýsýný katlýyordur. Sarýmsaklý'nýn baþka þehirlerde görmeye alýþkýn olduðumuz çomarlardan ve tekirlerden farklý bir köpek ve kedi profili var.  Pitbull Terrier, Wirehaired Pointing Griffon, Whippet, Entlebucher, Mastiff isimleri sokaklarda rastlayabileceðiniz köpek cinsleri. Her birinin pet shoplardaki fiyatý benim emekli maaþýma eþdeðerde. Kediler de týpký köpekler gibi, çeþit çeþit! Aklýma hemen geliveren bir kaç tür, Ankara Kedisi, Van Kedisi, Ýran Kedisi, Kashmir, Siyam... " Ayvalýk'ýn emeklisiyle kedisi köpeði boldur," lafý meþhurdur. Pet shoplarda anasýnýn nikahý istenerek satýlan bu kedi köpeklerin sokaklarda bu kadar çok olmasýnýn nedeni ise çok üzücü bir hikaye.

Evinde kedi-köpek besleyen insanlar arasýnda genelde hayvanlarý yavru halindeyken seven, büyüdüklerinde sevimsiz bulan ya da baþka birçok sebeple sahibi olduðu hayvandan kurtulmak isteyen bazýlarý, tatile gelirken yanlarýnda getirdikleri kedi-köpekleri geri götürmüyorlar. Bu hikâyedeki hüznün sadece bir bölümü; hikâyenin asýl hazin olan bölümüne tanýk olduðumda ise tüylerim diken diken oldu.

Yaz sezonu bitip de sonbahar ve ardýndan kýþ geldiðinde birtakým insanlarýn, daha çok da Çingenelerin, sabahýn köründe sokaklar arasýnda at arabalarýyla dolaþarak bahçelerimizden para eden her þeyi çalmalarýndan illallah ettik, bu yüzden onlarýn ulaþabileceði yerlerde hiç bir þey býrakmamaya gayret ediyoruz. Bizim bu sýký tedbirlerimiz üzerine iþleri yavaþlayýnca, bunlarýn bir kýsmý evlere dadandý. Yazlýkçýlarýn kapýsýný kilitleyerek býrakýp gittikleri evlerin kapýsýný veya penceresini bir þekilde açýp giriyorlar ve evin içinde para edebilecek ne bulabilirlerse at arabalarýna yýðýp götürüyorlar. Geçen yýl boþ sanýp girdikleri evde tek baþýna yaþayan yaþlý bir emekli albayý öldürdüler. Bu olaydan sonra hemen herkes kapýsýný penceresini saðlama alýp tedbirli davranmaya baþladý. Jandarma da sýký takibe aldý bunlarý, göz açtýrmamaya baþladý.

Hýrsýzlýðýn bereketi kaçtýktan sonra para kazanmak için bulduklarý yeni yöntem ise, sokaklarda yaþayan cins kedi ve köpekleri toplamak... Öyle sýradan, beþ para etmez çomarlara, tekirlere elleþmiyorlar. Ellerinde büyük balýkçý kepçeleri, urgan kementleri, deri ve zincirden kayýþlarý, kedi kafesleri ve çuvallarla, cins kedi köpek avlýyorlar. Böyle yakalanmýþ bir kedinin veya köpeðin haykýrýþýný duysam kaným donuyor, yüreðim atmýyor.  Ýçim cýz etse de korku bokuna sesimi çýkartamýyorum. O anlarda filmlerden fýrlayýp çýkan bir Bruce Lee veya Silvester Stallone olmayý öyle çok istiyorum ki! Yýllarca yapýlan memuriyetten emekliye ayrýlýp da, oksijen fabrikasý gibi koyu yeþil ormanlýðýn kýyýsýnda, kuþ seslerinin huzurunu iþiterek, duraðan maviliðine arada bir uðrayýp saðanaðýný býrakýp giden esmer bulutlarýn arasýndan selamlayan ve hiç bir zaman bunaltmayan güneþinin saðlýðýnda barýþ içinde, edebiyat, resim, müzik seven, mesut insanlar arasýnda, anlaþmýþ, seviþmiþ, açsýz, hýrssýz bir dünyaya gelip yerleþtiðimi sanýrken, buna, böyle insanlar engel oluyor. Her yerde bu insanlarýn sürüsüne bereket...

Bunlarýn yakaladýklarý hayvanlarý meraklýlarýna sattýðýný, ya da üretip yavrularýný sattýðýný sanýyordum. Öyle deðilmiþ!  Yakalanan bu kedi ve köpeklerin tek alýcýsý Argus ismindeki bir pet shop maðazasýnýn sahibiymiþ meðer. Argus ile tanýþýyordum. Baktýðým kedi ve köpekler için sürekli kuru mama aldýðým bir herifti. Karþýdan karþýya oldukça sevimli, hoþ sohbet bir adamdý. Kimsenin etlisine sütlüsüne karýþmadýðýndan esnaf komþularý arasýnda da muteber biriydi. Akþam olup da dükkânýný kapattý mý, meyhane sokaðýnda kendisi gibi Rum asýllý olan Konstantin efendinin meyhanesine uðrayýp meyhanedekilerle sýradan, ama neþeli þakalaþmalar yaparak yarým þiþe kýrmýzý þarap içer, evine öyle giderdi. Hakkýnda katiyen negatif bir fikre kapýlmazdýnýz.

Argus, sokaklarda yaþayan cins hayvanlarýn, dükkanýnda sattýðý ayný cins yavrulara talebi azalttýðýna inanýyordu. Bunun doðru olamayacaðýný anlatabilmek için çok uðraþtým, ama mümkün olmadý. "Benim mesleðim bu, benden daha mý iyi bileceksin, " deyip diretiyordu. Meðer, bu art niyetli haliyle iyice sapýtmýþ da kimsenin haberi olmuyormuþ. Adýnýn anlamý "uyanýk" olan Argus, küçücük çýkarlarý peþinde koþan insanlardan üç beþ kuruþ verip aldýðý cins hayvanlarý katlediyormuþ! Bunu öðrendiðim üç çocukla karþýlaþtýðýmda, çok güzel bir Van kedisini sýkýþtýrýp yakalamýþlar, ellerindeki çuvalýn içine atýp aðzýný baðlamýþlardý.

Biraz da çocuk olmalarýndan cesaretlenip,  "napýyosunuz lan?" diye terslendim.

Ayný þekilde onlar da terslenip, "sana ne?" dediler.

Her yanlarýndan fakirlik akan üç tane gariban çocuðu dövecek deðildim ya! Hemen kibarlýða büründüm. "Çocuðum, o zavallý hayvaný neden çuvalladýnýz?"

"Götürüp Argus efendiye satacaðýz."

"Argus efendi ne yapacak bunu ki?"

Çocuklardan biri benimle dalga geçerek, "Bunun sahibi, kedim kayboldu diyerek, Argus efendinin dükkânýndan aynýndan bir yavru alacak..." deyip sýrýttý."

Öteki çocuk da arkadaþý gibi dalga geçerek, güldü. "Bunu da cortlatacak! Ha! Ha! Ha!"

Üçü de gülüþtü. Onlara, "hayvanlarý sevmeden büyümenizin hayatýnýzý ne kadar çok çirkinleþtireceðini bir bilseniz..." diye bir kaç nasihat vererek yanlarýndan ayrýldým. Hemen, Jandarma Karakoluna gittim, yapýlan katliamý ihbar ettim. Karakol komutaný Baþçavuþ, ihbarýmý,  "E? N'olmuþ yani, sokak hayvanlarýný toparlýyorlarsa?" diye karþýladý. "Sarýmsaklý'yý sahipsiz hayvanlardan temizliyorlar iþte, fena mý?"