''Tema�a-i Garibe-i K�heylan'' Evliya �elebi'nin Seyahatnamesinde anlat�lan ho� hikayelerden biridir ama bu hikayenin bende ayr� bir yeri daha vard�r.

Fak�lteye ba�lad��m y�llarda Osmanl�ca derslerine da ba�lad�k ve eski T�rk�e yaz� ile okudu�umuz ilk metin Atat�rk'�n Gen�li�e hitabesi oldu. �kinci metin de i�te bu ''Tema�a-i Garibe-i K�heylan '' idi.

Y�llar y�llar sonra de�erli can dostum, ayn� okulda �� sene beraber g�rev yapt��m karde�im �lyas Kaplan ( Redfer ) 11.12.2023 Tarihinde bu ba�l�k alt�nda bir yaz� yay�nlam��t�. Daha do�rusu Evliya �elebinin bu hikayesini anlatm��t�.

Hikayeye g�re bizim T�rk H�k�mdar� ( IV. Mehmet olmal� ) zaman�nda Avusturya Kral�na bir T�rk at� hediye edilir ancak at, bir H�ristiyan �llkede, kar��s�nda birden bire bir s�r� daha �nce g�rmedi�i k�l�k k�yafette insan g�r�nce huysuzlan�r ve etraf�nda ne kadar insan ve ba�ka hayvan varsa �ifteleyerek, �s�rarak telef eder.

Evet, ana konum bu olay olmad�� i�in hikayenin tamam�n� anlatm�yorum, merak eden ''Tema�a-i Garibe-i K�heylan'' yazs�n Google'a hemen ��k�yor kar��n�za.

Peki as�l konumuz ne?

Konumuz yine at ama bu sefer bir tane de�il, birka� tane k�heylandan bahsedece�im.

�nsan olmak gibi bir �eref kendilerine fazla gelen baz� vatanda�lar�m�z�n nas�l birer k�heylana d�n��t�klerini anlataca��m sizlere.

Ba�ta binba�� Enver ( Enver Pa�a ) ve Kola�as� Resneli Niyazi'nin ve daha nicelerinin da�lara ��k�p II. Abd�lhamit, me�rutiyeti tekrar ilan etmedi�i takdirde da�lardan inmeyeceklerini bildirmeleri, k�saca resmen devlete kar�� isyan ba�latmalar� sonucunda padi�ah 24 Temmuz 1908'de Me�rutiyeti ikinci kez ilan etti.

��te o g�nlerde T�rkiye'deki �ngiliz B�y�kel�isi Sir Nicholas O'Connor �lm�� ve yerine yeni b�y�kel�i Sir Gerard Lowther atanm��t�.

Bu arada II. Abd�lhamit'in ald�� nefesten bile nefret eden J�n T�rkler ( Ki onlara yeni Osmanl�lar, Osmanl� ayd�nlar� da deniyordu. ) onun Alman yanl�s� olmas�na muhalefet i�in topluca �ngiliz yanl�s� olmu�lard�. Yani siyasetten anlad�klar� ya da politik tecr�beye sahip olduklar� i�in de�i, s�rf II. Abd�lhamit'e muhalif olduklar� i�in...

��te bu s�rf muhalafet i�in muhalif olma duygusu neticesinde bizim aslan(!), kahraman(!) ve dahi ayd�n J�n T�rklerimiz, Me�rutiyetin ilan�n�n �zerinden bir hafta ge�mi�ken yani 31 Temmuz 1908'de yeni �ngiliz B�y�kel�isi Gerard Lowther'in trenle �stanbul Sirkeci Gar�na gelece�ini ��renince b�y�k bir kalabal�k olu�turarak gara ko�tular.

�imdi g�z�n�z�n �n�ne getirin: Hani �ok �nl� yabanc� bir futbolcu bizdeki bir tak�ma transfer oluyor da bizim a�l�ktan nefesi kokan salaklar, milyon dolarlar kazanacak olan o futbolcuyu kar��lamak ve omuzlar�na almak i�in hava meydan�na ko�uyorlar ya ona benzer bir �ey ama daha beteri...

Evet, �ngiliz B�y�kel�isi Gerard Lowther geliyor ve trenden iniyor. O anda da Sirkeci Gar� �n�ne gayet s�sl� bir fayton getirilmi� atlar� ko�ulu vaziyette. Fayton, B�y�kel�iyi al�p Beyo�lu'ndaki �ngiliz B�y�kel�ili�ine g�t�recek ama o da ne?

Gar kap�s�na gelen b�y�kel�inin g�zleri fal ta�� gibi a��l�yor zira g�rd�� manzara aynen ��yle:

Faytonu �ekecek olan atlar ��z�lm�� ve faytonun arkas�na ba�lanm��, atlar�n yerine de bir ka� delikanl� kendilerini ba�lam��lar.

B�y�kel�i �nce '' Yapmay�n yahu ay�pt�r, olur mu �yle �ey? '' Demeyi d��n�yorsa da vazge�iyor zira b�yle bir durum �ok �nemli bir mesaj ta��yabilir �zellikle Almanya'ya kar��: ( ki ta��yor da..) '' Ey Almanya! Bo�una hayale kap�lma demir yolu yap�m� ihalesini sana verdiler diye. Kime yak�nl�k g�sterirse g�stersin T�rkler her zaman i�in yaln�zca bizim u�a��m�zd�r. ''

Evet, bizim ayd�n (!) kahraman (!) vatansever (!) gen�lerimiz, �ngiliz B�y�kel�isinin faytonuna kendilerini ba�layarak Sirkeci-Emin�n�-Galata K�pr�s�-Karak�y �zerinden, Karak�y'deki o yoku�u da kan ter i�inde t�rmanarak b�y�kel�ilik binas�na kadar ta��yorlar.

Olay�n g�rg� tan�klar�ndan J�n T�rk Ahmet �hsan (Tokg�z) Y�llar sonra o g�n� ��yle anlatm��:

�1908 Temmuzunun 23. g�n� (yani Me�rutiyetin ilan� s�ras�nda) �stanbul�da bulunmayan �ngiliz Sefiri Lowther �ehrimize d�nd�� zaman Sirkeci istasyonunu ba�tanba�a doldurmu�tuk. B�y�kel�iyi candan ve g�n�lden alk��l�yorduk. Nihayet co�kun gen�ler b�y�kel�inin arabas�n� �eken atlar� s�kt�ler, arabay� kendi kollar�yla �ekmi�lerdi.''

B�y�kel�i Lowther ayn� gen�ler i�in �ngiltere'ye g�nderdi�i telgrafta dalgas�n� ge�erek ''Politik tecr�beden yoksun, aralar�nda birlik bulunmayan iyi niyetli �ocuklar toplulu�u.'' Derken II. Abd�lhamit ''�Hakimiyet �ocuklar�n eline ge�ti, neler yapabileceklerini bekleyip g�rmek laz�m.� Demi�ti.

*****

Yabanc� bir �lkede yabanc� bir imparatorun at� olmay� gururuna yediremeyen T�rk at�ndan, �ngiltere B�y�kel�isinin faytonunu �ekecek olan atlar�n yerine g�n�ll� olarak kendisini ko�an yani �ngiliz'in faytonunun at� olan T�rk insan�na...

Daha ne diyeyim ki?

Sitedeki

�nceki Yaz�s� Sonraki Yaz�s�

Yazar�n

�nceki Yaz�s� Sonraki Yaz�s�

( Politik Tecr�beden Yoksun Aralar�nda Birlik Bulunmayan �yi Niyetli �ocuklar ba�l�kl� yaz� Sami Biber taraf�ndan 1.04.2025 tarihinde sitemize eklenmi�tir. Sitemizde yay�nlanan eserlerin hukuki sorumlulu�u , kullan�lan materyaller ve yaz�n�n i�eri�i yazarlar�na aittir.�zin al�nmadan kaynak g�sterilse bile sayfam�zdaki eserler ba�ka yerde yay�nlanamaz. Eserlerin izin al�nmadan kopyalanmas� ve kullan�lmas� 5846 say�l� Fikir ve Sanat Eserleri Yasas�na g�re su�tur. )
Okudu�unuz Yaz�n�n Site Kurallar�n� �hlal Etti�ini D��n�yorsan�z, Site Y�netimine Bildirmek ��in T�klay�n�z.

Politik Tecr�beden Yoksun Aralar�nda Birlik Bulunmayan �yi Niyetli �ocuklar

EdebiyatEvi.Com | Edebiyat ve K�lt�r Platformu

EdebiyatEvi.Com | Edebiyat ve K�lt�r Platformu

EdebiyatEvi.Com | Edebiyat ve K�lt�r Platformu