Deli mi Yoksa Veli mi

DELİ Mİ YOKSA VELİ Mİ

5 Haziran 2026

Kadir abi anlatmaya devam etti.

"Bak kızım," dedi, "yangından önceki çarşıyı görsek tanıyamazdık. Ahşap dükkânlar sıralanırmış. Her dükkânın da sokağa bakan küçücük pencereleri varmış."

Bir yudum çay aldıktan sonra yüzünde muzip bir gülümseme belirdi.

"Bir gün çarşının başına bir zat gelmiş. Kimdir, nedir bilen yok. Birden avazı çıktığı kadar bağırmaya başlamış:

'Hırsızlar!.. Hırsızlar!..'

Sesi duyan esnaf telaşla dükkânlarının minik pencerelerinden başlarını uzatmış. Kimisi sağa bakmış, kimisi sola. Herkes hırsızı ararken adam etrafına göz gezdirip kıkırdamış.

'Ne kadar da çoksunuz!' demiş."

Kadir abi de gülmeye başladı.

Ben de ister istemez güldüm ama hikâyenin ardında başka bir şey arıyordum.

"Düşünsene," dedim, "bugün anlatsalar şehir efsanesi der geçeriz."

"Belki de öyledir," dedi.

Doğrusu ben de karar veremedim. Bu adam Balıkesir'in delilerinden biri miydi, yoksa velilerinden biri mi? Bazen bir cümle güldürürken düşündürür. Çarşının ortasında söylenmiş o söz de yıllar sonra bile insanın zihninde dönüp duruyor.

"Ben görmedim tabii," dedi Kadir abi. "Bunlar bize büyüklerimizden kaldı. Kimi hikâye gibidir, kimi gerçek. Ama eski Balıkesir'i biraz da böyle anlatılarla tanıyoruz."

Haklıydı. Şehirlerin sadece taşlardan, meydanlardan ve dükkânlardan oluşmadığını düşünüyordum. Bir şehri asıl ayakta tutan, kuşaktan kuşağa aktarılan hikâyelerdi. Kadir abi de o gün bana yalnızca bir yangını değil, Balıkesir'in hafızasını anlatıyordu.

Kadir abi anlatırken bunun gerçekten yaşanıp yaşanmadığını düşünmedim bile. Çünkü bazı hikâyelerin değeri doğruluğundan değil, yıllarca anlatılmış olmasından gelir. O meçhul adamın kim olduğunu bugün artık bilmiyoruz. Ama çarşının ortasında söylediği birkaç sözün hâlâ anlatılıyor olması, hikâyesini yaşatmaya yetmiş.

Belki deli, belki veli, belki de insanlara ayna tutmayı seven hazırcevap bir yolcuydu.

Kim bilir...

Belki de şehirlerin gerçek hafızası tam olarak budur.

H. Çiğdem Deniz