Mekanların Ruhu

Yaşadığın yer senden izler taşır. Ruhundan, düşüncelerinden, hayallerinden, geçmişten ve gelecek tasarılarından… Bir insan tek başına değildir. Yuva, kalbinin mutmain olduğu yerdir. Muhafazası olan bir alan açmak; dar kapılardan geçip aydınlık ve yemyeşil bahçelere ulaşmak hissini verir insana. Bu his, aidiyeti daha da kalıcı yapar. Bütün gerçeklikler burada yaşanabilir.

Hayat yolculuğunda zevklerimiz, meşguliyetlerimiz, okuduğumuz kitaplar, sevdiğimiz yazarlar, düşünme biçimlerimiz, dinlediğimiz müzikler, sevdiğimiz görüntüler, tablolar; estetik zevk veren her şey bizim yuvamızın temel yapı taşları olur. Yönelimler hep bu yöne doğru gerçekleşir. Sen ve seni oluşturan çevrendeki, zihnindeki, kalbindeki her şey aynı evin içinde yaşar.

İnsanın ev arkadaşlarını sevmesi ve onlarla huzurlu vakit geçirmesi çok büyük bir lüks gerçekten. Bir müzik eseriyle beraberken ortaya çıkan o muazzam duyguyu; bir kitabı okurken sessizliğin içinde anlatıcıyla yapılan sohbeti; elinizde kahvenizle bir tabloyu seyredip sanatın gücünü beyninizin en derin yerinde hissetmenizi düşünün. Bu, verilmiş bir hediye değil de nedir?

Bir ev, karakterini içinde yaşayan insanlardan alır. Mekânlar canlıdır. Koku, ses, kimya; bütün zerreleri insanın yaşadığı yeri şekillendirir. Ev siz gibi kokar. Mutsuzluk varsa o sirayet eder; huzur varsa gül bahçesine döner.

Sanat, sadece görünmeyeni değil, görüneni de olduran bir güce sahiptir. Rasyonel olan ile ruhsal olanı bir araya getirir. Kişinin karakterini, planlarını, hayat yönünü o kadar belirleyici şekilde etkiler ki insan onsuz yaşayamaz olur. Estetik olmayan her şey ortamda azalmaya başlar. İnsanın insana olan bakışı değişir. Artık kötülük tohumları filizlenemez.

Güzel olan her şey ruhun katmanlarında gezer ve onun bir yakıtı hâline gelir. Farkında olmadan bir çevre oluşur ve bu, ipek böceğinin kozası kadar değerli bir mekâna dönüşür. Değerli olanı kendi içinden ortaya çıkaran, hem kendine hem çevresine ışık saçan bir güzellik hâlini alır.

Büyük meziyet budur: Kendi özünü ortaya çıkarmak ve o özün içinde yok olup yeni bir “sen” yaratmak. Sanatçının sanatını icra ederken kendinden geçmesi, eserinin görünmesini istemesi, beğenilmeyi arzulaması ve bu hissiyatı anlayan herkesle ortak bir bağ kurması muazzamdır.

Bütün bunların en önemli sebebi, insanın güzel olanı ve manevi olanı aramasından ve onu gözünün önünde sürekli görmek istemesinden kaynaklanır. Maddeler dünyasında bu yaşayış biçimine sahip olabilmek için, seçtiğimiz maddenin hakikatini görmek arzusunda olmamız gerekir. Yoksa kupkuru çöle dönen dünyada, anlamsız yaşamanın yoksulu olup çıkarız.

Sonuç olarak insan, yalnızca bir mekânda yaşamaz; yaşadığı mekânın ruhunu da inşa eder. Seçtiği eşyalar, dinlediği müzikler, okuduğu kitaplar ve benimsediği estetik anlayış, onun iç dünyasının dışa yansıyan hâline dönüşür. Bu yüzden yuva, dört duvardan ibaret değil; insanın kendini bulduğu, huzurla derinleştiği ve güzellik aracılığıyla yeniden kurduğu bir varoluş alanıdır.