Filtresiz Sahne

FİLTRESİZ SAHNE 

7 Mayıs 2026 - Flâneur Notu

Günlüğü bu kez çarşının üstünden değil altından açıyorum.

Gündelik hayatın küçük “çatlaklarından” hikâyeme sızanlar; çarşı, şadırvan, tuvalet ve dedikodu…

İşte böylece eski çarşı tuvaletleri de bazen şehir tiyatrosunun en filtresiz sahnesi gibi oluyor.

Ayakkabıcılar Çarşısı’nda tuvaletlerin olduğunu Karakaşlım’dan öğrenmiştim. Ara sıra birlikte uğrarız. Bense daha çok Paşa Camii’nde girerim umumi tuvalete. Nasıl oldu da kendimi yer altına inen merdivenlerde buldum, ben de anlamış değilim. Loş ve baygın havasıyla başka bir dünyaya adım atıyorum. Yukarıdaki sesler inceliyor, aşağıda ise daha kapalı bir dünya başlıyor. Bir tuvalet kapısının ardında, herkesin kısa süreliğine aynı mekânda eşitlendiği bir alan var.

Lavaboların aynasında yüzler birbirine karışıyor. Kimse uzun uzun bakmıyor ama herkes bir şey düşünüyor. İçeride konuşmalar var. Kulak misafiri oluyorum. Duyduklarım tek bir konu etrafında dönüyor. Bir bebek bezi üzerinden başlayan cümlelere dikkat kesiliyorum. Sesler büyüyor, küçülüyor, yer değiştiriyor birden. Günlük hayatın küçük parçaları orada birbirine çarpıyor.

Bir noktada konu hijyen olmaktan çıkıp yargıya dönüşüyor.

Bebeği suçlayacak halleri yok ya, zamane annelerinin vurdumduymazlığına veriyorlar veriştiriyorlar. “Bizim zamanımızda…” diye başladı söze biri. Bir diğeri, ay hâlimizde kullandığımız bezleri bile göstermeye çekindiğimizden bahsetti.

İçimden, “Bebeğin hakkı yok mu?” dedim. Annenin hangi şartlarda, hangi sıkıntılarla boğuştuğunu tahmin etmeye çalıştım. Abdesthane vardı ama ya bebeğin altını değiştirebilmek için bir oda? İşte o yoktu.

Ben ellerimi yıkayıp merdivenlere yönelirken içerideki cümleler hâlâ devam ediyordu. O an aklımdan geçen şey şuydu: Bazı mekânlar sadece ihtiyaç giderilen yerler değil, aynı zamanda insanların birbirini tarttığı küçük odalar gibi.

Çarşının üstüne çıktığımda sesler yeniden dağıldı. Aynı insanlar, aynı gün, ama artık farklı yönlere gitmişlerdi.

Okuyanlara küçük bir not bırakıyorum. Bu seri, gündemin içinden geçen küçük sahnelerle devam edecek. Bazen çarşı, bazen sokak, bazen sadece bir cümle.

H. Çiğdem Deniz