Bazý sessizlikler vardýr ki dünyanýn en gürültülü çýðlýðýndan daha aðýrdýr. Bir okul koridorunun, ders zili çaldýðý halde boþ kalmasý iþte öyle bir sessizliktir. 1915 yýlýnýn baharýnda, Anadolu’nun pek çok lisesinde zil çaldý ama sýnýflara giren olmadý. Çünkü o yýl, defterlerin arasýna kurutulmuþ çiçekler deðil, vatanýn en taze fidanlarý býrakýlmýþtý.

Galatasaray Sultanisi (Galatasaray Lisesi), Ýstanbul Sultanisi (Ýstanbul Erkek Lisesi), Vefa Sultanisi (Vefa Lisesi), Kastamonu Abdurrahmanpaþa Lisesi, Sivas Lisesi, Balýkesir Lisesi, Edirne Sultanisi (Edirne Lisesi), Ýzmir Sultanisi (Ýzmir Atatürk Lisesi), Konya Lisesi, Erzurum Lisesi 1915’te mezun veremedi. Tüm öðrencileri Çanakkale’de þehit olmuþtu. Býyýðý yeni terlemiþ çocuklar; emperyalist güçlerin kibirli, adice ve sömürgeci iþtahýna karþý durmak için geometri problemlerini çözmeyi býrakýp tarihin en zor sorusuna bedenleriyle cevap vermeye gittiler. O gün denizden ve karadan üzerimize çöken, dünyayý sadece kendi mülkü sanan karanlýk zihniyet; Türk'ün sönmeyecek ferini hesaba katmamýþtý. Bu savaþý kazanmamýz akýlla, mantýkla ya da teknik üstünlükle açýklanabilecek bir durum deðildi. Yaþananlar o kadar insanüstü idi ki, sonrasýnda anlatýlan mistik hikâyeler aslýnda o tarifsiz inancýn birer yansýmasýdýr. Bir halkýn yok oluþa hayýr deyiþi, doða kanunlarýný bile zorlayan bir direniþtir.

Bir öðretmen için bir öðrencisinin yoklamada olmayýþý her zaman kahreden bir acýdýr. Ama bütün bir sýnýfýn "burada" diyememesi; o öðretmenin elindeki kalemi sonsuza kadar titreten bir yas dumanýdýr. Hangi mezuniyet belgesi, þahadet kokan bir künyeden daha kýymetlidir? O çocuklarýn çoðu, ellerinde diplomalarýyla deðil, ceplerinde annelerinin kokusuyla gittiler cepheye. Onlar mezun olmadýlar; onlar doðrudan bu memleketin ruhuna usta oldular.

Erich Maria Remarque der ki: "Gençtik, yirmi yaþýndaydýk; ama hayata ve dünyaya dair bildiðimiz, bir katilin ölüme dair bildiðinden fazla deðildi." Oysa bizim çocuklarýmýz daha yirmi bile deðildi; on beþliydiler. Hayalleri ve ufuklarý kapý eþiðinde bitmemiþ, ufkun ötesine odaklanmýþ bir nesildi. Onlarýn devrik cümleleri ve insani korkularý vardý belki ama dirençleri çelikten daha sertti.

Ýçimi ferahlatan tek bir þey var: O gencecik çocuklar siperde de, topraðýn altýnda da yalnýz kalmadýlar. Onlarýn yanýnda abileri, babalarý ve þehitler piri Abdi dedeleri vardý. O büyükler, on beþlik fidanlara orada da sahip çýktýlar; onlarý kanatlarý altýna alýp sarmaladýlar. 33 yýl boyunca sýnýflarda yankýlanan öðretmenim sesinin sustuðunu hayal etmek, içimdeki deruni boþluðu büyütse de, onlarýn emin ellerde olduðunu bilmek bu yasýn tek tesellisidir.

Bugün 18 Mart. Bir öðretmen olarak her yýl o yoklamayý yeniden yapýyorum: "Galatasaray Lisesi? Burada! Sivas Lisesi? Burada! Kastamonu Abdurrahmanpaþa Lisesi? Burada!". Hepsi buradalar. Topraðýn altýnda, Abdi dedemizin yanýnda, bedenleri diri, ferleri sönmeden bekliyorlar. Bizim iþimiz, yarým kalan tebeþir izini tamamlamaktýr. Onlarýn mezuniyet törenleri Çanakkale’nin kanlý siperlerinde yapýldý. Ve o törenin tek þahidi, gökten hayretle bakan meleklerdi.

Aþk ile eyvallah.

Derya Deniz DÝNÇ