Vaktiyle uzak diyarlarýn birinde, bilgeliðiyle tanýnan bir yaþlý, bayramýn ne olduðunu soran torununa þöyle demiþ: "Evladým, bayram; bir yetimin baþýný okþadýðýnda eline bulaþan merhamet kokusudur, bir küskünün kapýsýný çaldýðýnda aralanan aðýr gurur perdesidir." Þimdilerde o koku da o perde de ne kadar uzaðýmýzda deðil mi?

Bugünlerde takvimler bayramý iþaret ediyor ama ruhumuz eski coþkunun çok gerisinde, yorgun bir durakta bekliyor. Ýnsanlýðýn üzerine çöken savaþlarýn soðuk gölgesi, ekonomik sancýlarýn bükülen beli ve her þeyi bir týkla tüketmeye alýþmýþ modern zaman iþtahý; bayramý, sadece takvim yapraklarýnda kalan bir tatil kaçamaðýna dönüþtürdü. Oysa bir zamanlar bayram; kaçmak deðil, kavuþmaktý.

Hatýrlýyorum... Elli yýl evvelin Ankara’sýnda, arife geceleri yastýðýmýzýn altýna koyduðumuz rugan pabuçlar sadece birer eþya deðildi. Onlar, bir yýl boyunca sabýrla beklenen bir müjdenin, yokluk içinde var edilen bir sevincin adýydý. Tüketim toplumunun çarklarý henüz ruhumuzu bu kadar öðütmemiþti; neredeyse bayramdan bayrama yeni kýyafet sahibi olurdu herkes. Bayramlýk kýyafetlerimizle uyurduk; sanki uyursak bayram daha çabuk gelecekmiþ, sanki yeni kumaþýn kokusu içimize iþlerse dünya sonsuza dek güzelleþecekmiþ gibi... O zamanlar az olan kýymetliydi, paylaþýlan ise kutsal.

Þimdi ise her þeyin fazlasýna sahibiz ama hiçbir þeyin tadýna varamýyoruz. Çocuklar bayramý dört gözle beklemiyor artýk. Bayram harçlýðýnýn bereketli neþesi, yerini soðuk ve ruhsuz bir bolluða býraktý. Memleketin ve dünyanýn dört bir yanýndan yükselen feryatlarý duydukça, soframýzdaki lokma boðazýmýza diziliyor. Ýran’da özgürlük türküsü söylerken susturulan gencecik zihinleri, Gazze’de bir bayram sabahýna uyanamayan, soykýrýmýn gölgesinde topraðýn koynuna emanet edilen masum yavrularý düþündükçe; hangi neþeyle bayram diyebiliriz ki?

Biliyorum, siz de benim gibi bu çaða ait deðilmiþsiniz gibi hissediyorsunuz. Sanki yanlýþ bir yüzyýlýn, fazla ince ruhlu bir misafirisiniz. Ama þunu unutmayýnýz: Uyum saðlamak, deðerlerinizden vazgeçmek demek deðildir. Herkesin yüzünü ekrana döndüðü bu çaðda, sizin hâlâ bir kapýyý çalmanýz, bir ele dokunmanýz, bir kuþtan özür dileyecek kadar naif kalmanýz kötülüðe karþý en büyük direniþtir. Deðiþen dünya þartlarý bizi yalnýzlýða mahkûm etse de, eski bayramlarýn ruhunu deruni bir sýzý gibi içimizde taþýmak, aslýnda insan kalabilme çabamýzdýr.

Belki bu bayram, eski arife gecelerinin hatýrýna, yastýðýmýzýn altýna pabuçlarýmýzý deðil ama umudumuzu koyarak uyumalýyýz. Belki de bayram; tüm acýlara, yoksulluða ve yabancýlaþmaya raðmen, bir insanýn kalbine dokunabildiðimiz o kýsacýk andýr.

Schopenhauer’in dediði gibi: "Yaþamýn ilk kýrk yýlý bize metni verir, sonraki otuz yýlý ise onun yorumunu sunar." Biz artýk o metni en derin acýlarýyla, en saf sevinçleriyle yorumlayanlarýz. Varsýn dünya deðiþsin, varsýn kimse eski tadý kalmasýn; siz, eþiði aþýnmayan kapýlarýn bekçisi, sönmeyen vefanýn son temsilcisi olarak kalacaksýnýz. Çünkü Sizin bayramýnýz, bir çocuðun gülüþünde, bir mazlumun duasýnda ve her þeye raðmen kapýnýzda bekleyen gönlü kýrýk arife vaktinde saklýdýr. Tüm kalbim ve samimiyetimle bayramýnýzý kutluyorum. Kabul buyurunuz lütfen.

Aþk ile eyvallah.

Derya Deniz DÝNÇ