Tabiri caiz ise eyvallah; allahaýsmarladýk, hoþça kalýn, teþekkür ederim, evet, öyle olsun gibi anlamlarda kullanýlýr. Tam da ruhun içinde son derece büyük bir zarafet taþýr aslýnda eyvallah… Hoþ görerek kabul etmek veya edilmektir eyvallah. Bunu baþarmak içinse tekâmüle ulaþmak þarttýr. Yaþanan çok büyük kavram kargaþasý içerisinde ne yazýk ki eyvallah da üstüne düþeni almýþtýr. Her þeyden evvel sanki erkeðe özgü bir kelime gibi algýlanýþ söz konusudur. Ýþte en çok buna karþýyým ve çok öfkeleniyorum(ki þahsen çok az öfkelenecek bir yapým vardýr). Kim karar veriyor acaba hangi kelimenin erkeðe hangi kelimenin kadýna özgü oluþuna? Ve eðer böyle görüyorsak hayatý; nerede kaldý önce insan olmak? Hayatý kalýplara oturtmayý, insanlarý kategorize etmeyi býrakamadýðýmýz için yaþýyoruz bugün ne yaþýyorsak…

11. ve 12. yüzyýl tasavvufundaki kullanýlýþýyla Allahtan gelen her þey kabulümdür demek olan her türlü durum ve þeye karþýn bir tür olumlu kabulleniþ taþýyan, ne yazýktýr ki geçen yüzyýlda argoda ve özellikle kabadayý aðýzýnda anlam kaymasýna uðrayarak sanki delikanlý raconunda kullanýlan bir kelime haline gelmiþtir. Oysa öyle deðildir.

Bir de eyvallahýn tasavvufi anlamýna göz atalým. Tasavvuf ‘ta 4 kapý vardýr. 1- Þeriat Kapýsý 2- Tarikat Kapýsý 3- Marifet Kapýsý 4- Hakikat Kapýsý… Öðreti olarak bu kapýlar birer birer geçilerek Hakikate ulaþýlýr. Öðrencilerinden biri Mevlana'ya sormuþ; "Efendim bu 4 kapý meselesini ben pek anlayamýyorum. Bana anlayabileceðim bir lisanla anlatýr mýsýnýz?" "Þimdi bak karþý medresede dersini çalýþan dört kiþi var ve hepsi rahlelerine eðilmiþ. -Sen git bunlarýn hepsinin ensesine bir þamar at sonra gel sana anlatayým." Öðrenci gitmiþ birincinin ensesine bir tokat atmýþ. Tokadý yiyen derhal ayaða kalkýp arkasýný dönmüþ ve daha kuvvetli bir tokatla Mevlana'nýn öðrencisini yere yýkmýþ. Öðrenci dayaðý yemiþ geri dönecek ama hocasýna itaat var. Yaradan’a güvenip ikinciye de bir tokat atmýþ. O da derhal ayaða kalkýp elini kaldýrmýþ. Tam tokadý vuracakken vazgeçip yerine oturmuþ. Öðrenci devam etmiþ üçüncüye de bir tokat atmýþ. Üçüncü þöyle bir kafasýný çevirip baktýktan sonra çalýþmasýna devam etmiþ. Dördüncü tokadý yemesine raðmen hiç oralý bile olmadan çalýþmasýna devam etmiþ. Öðrenci Mevlana'ya dönmüþ olanlarý anlatmýþ. Mevlana;

-Ýþte sana istediðin örnekler...- Birinci; þeriat kapýsýný geçememiþ biri idi. Þeriatta kýsasa kýsas olduðu için tokadý yiyince kalktý aynýsýný sana iade etti. – Ýkinci; tarikat kapýsýndadýr. Tokadý yiyince o da kalktý tam tokadý iade edecekti ki tarikat öðretisinde verdiði söz aklýna geldi. "Sana kötülük yapana bile iyilik yap". Onun için döndü oturdu. – Üçüncü; marifet kapýsýna kadar gelmiþtir. Ýyinin ve kötünün tek Yaradan’dan geldiðini bilir inanýr. Yaradan bu kötülüðe hangi iblisi alet etti diye merakýndan þöyle bir dönüp baktý. – Dördüncü; hakikat kapýsýný da geçmiþtir. Ýyinin ve kötünün tek sahibi olduðunu ve ayný olduðunu bilir. Onun için dönüp bakmadý bile... Ýþte o Hakikat kapýsýnýn anahtarý Eyvallah demekle olur. Eyvallah diyen öyle bir hakikate erer ki yaratýlýþ gayesinin zirvesine çýkar. Ýþte Mevlana'ýn oðlu Sultan Veled þöyle demiþtir;

-Bizlere babamýzdan maddi bir miras, büyük bir servet ve makam kalmadý. Bizlere kalan (bunlardan çok daha kýymetli, bizleri evvelkilerin mevkiine erdiren) Hakk’ýn hikmet tecellilerini eyvallahla karþýlama halidir.

 Anlaþýlacaðý üzere tasavvufta da eyvallah çok önemli bir yer kaplamaktadýr.

Doðruya, güzele, iyiye ulaþmak için izleyeceði yolu kiþi seçer. Mesele küçücük dünyamýzda(kocaman sandýðýmýz ne yazýk ki) bir avuç mutluluk, bir nefes huzur ile yaþayabilmektir.

Neden bütün yazýlarýnýz aþk ile eyvallah ile bitiyor? Bu soru uzun yýllardýr soruluyor; açýklamak isterim müsaadenizle. Aþkýn varlýðýna iliklerime kadar inanmaktayým ancak yalnýzca baþka bir insana duyulan aþktan bahsetmiyoruz. Tutkunun en dibe vurduðu kalemlerin anlatamadýðý, saðýrýn duyacaðý, körün göreceði o duygudan bahsediyoruz. Eyvallah; kabulleniþ, serzeniþ, baþkaldýrýþtýr yerine göre... Aþk da kabulleniþ, serzeniþ ve baþkaldýrýþ deðil midir evrene? Özgürlüðe doludizgin koþmanýn koþullarý yani... Ýþte o nedenle Aþk ile eyvallah efendim…

Aþk ile eyvallah…

Derya Deniz DÝNÇ