Bir yolcu, önüne çýkan her kapýnýn kilitli olduðunu sanarak yýllarca ayný sokaðýn eþiðinde beklemiþ. Bir gün rüzgâr sert esince kapý kendiliðinden aralanmýþ ve yolcu görmüþ ki; kapýda ne bir kilit var ne de bir sürgü. Meðer mühür kapýda deðil, yolcunun zihnindeymiþ. Biz de bazen kendi ellerimizle ördüðümüz duvarlarýn ardýnda, birilerinin bizi fark etmesini bekleyerek tüketiyoruz ömrümüzü.

Bazen gece yarýlarý, evin içindeki sessizlik bile aðýr gelmeye baþlar insana. Sanki bütün yollar birinin kapýsýna çýkýyor ya da bütün kapýlar birinin yüzüne kapanýyor gibi bir his çöker. Yýllarca, bir baþkasýnýn hayatýnda "olmazsa olmaz" bir durak, bir sýðýnak olmak için didinip dururuz. Kendi bahçemizi kurutmak pahasýna, baþkasýnýn topraðýna can suyu taþýrýz. Ama gün gelir; mecburi istikamet sandýðýmýz yolun aslýnda sadece bir alýþkanlýk olduðunu, o vazgeçilmezlik duygusunun ise ruhumuza taktýðýmýz aðýr bir pranga olduðunu fark ederiz. Ýnsanýn kendine dönüp "Ben kimsenin mecburi istikameti deðilim" demesi, bir isyan deðil, bir þifadýr aslýnda.

Ýnsan, bir baþkasýnýn hayatýnda her sabah geçilmesi zorunlu olan yorucu bir yokuþ, bir tabela deðildir. Eðer birisi seni sadece gitmek zorunda olduðu için seçiyorsa, orada ne sevginin sýcaklýðý kalmýþtýr ne de meltem rüzgârý eser. Kendimizi bir baþkasýnýn kuytu çizgisine iliþtirilmiþ bir mecburiyet gibi hissettiðimizde, aslýnda varlýðýmýzýn biricik rengini de yitiririz. Özgürlüðün yalnýzca zincirlerden kurtulmak olmadýðýný, asýl sýkýntýnýn kendi yolunu çizebilme cesareti olduðunu anlarýz. Çünkü Jean-Paul Sartre’ýn vurguladýðý gibi aslýnda insan özgürlüðe mahkûmdur; yani omuzlarýndaki bu aðýr seçme yüküyle, ne kimsenin rotasýna mühürlenmiþ bir gölgedir ne de birilerinin hayatýnda sadece bir boþluðu dolduran parçadýr.

Kimse bizim çýkmaz sokaðýmýz deðildir. Bir duvarýn önünde, taþlarýn dile gelmesini bekleyerek ömür tüketmenin ne büyük bir vebal olduðunu insan yaþ aldýkça, toy yanlarýný törpüledikçe anlýyor. Sevmek, birini hapsetmek ya da birinin dünyasýnda kaybolmak demek deðildir. Bir çýkmaz sokaðýn sonunda hýçkýra hýçkýra aðlamak yerine, sokaðýn bittiði yerden gökyüzüne bakabilmek; asýl mesele burada. Çünkü yol biter ama gökyüzü bitmez. Biz dar sokaklarda, "çýkmaz" tabelalarýnýn altýnda kendi nefesimizi tüketirken, hayat memleketin uçsuz bucaksýz ovalarý gibi önümüzde uzanýp gidiyor aslýnda. Kapýlar mühürlü deðil kardeþim; biz sadece mühürlerin zihnimizde olduðunu sanýyoruz.

Kendi deðerini, bir baþkasýnýn sana olan ihtiyacý üzerinden ölçmeye baþladýðýnda kaybolursun. "Ben olmazsam ne yapar?" sorusu, çoðu zaman þefkatten deðil, kendi vazgeçilmezlik arzumuzdan, gizli kibrimizden doðar. Oysa herkes kendi deruni yolculuðunun yolcusudur. Ne biz birilerinin her gün geçmek zorunda olduðu yorgun menziliz, ne de bir baþkasý bizim dönüp dolaþýp çarptýðýmýz kör duvar. Ýnsan bazen sadece kendisi için yola çýkmalý. Birilerinin hayatýnda figüran deðil, kendi hikâyesinin baþrolü olmalý. Ruhun, baþkasýnýn haritasýnda iþaretlenmiþ bir nokta olmaktan kurtulup kendi coðrafyasýný keþfetmesi, dünyanýn en sessiz ama en görkemli devrimidir.

Vedalar bile bazen bir özgürlük beyanýdýr aslýnda. "Sen benim çýkmaz sokaðým deðilsin" diyebilmek, "Ben hâlâ yoldayým ve hâlâ hayata yürüyorum" demenin bir baþka yoludur. Omuzlarýmýzdaki aðýr mecburiyet yüklerini býraktýðýmýz an, gökyüzünün ne kadar geniþ olduðunu ilk kez fark ederiz. Bir çýkmaz sokaða ömür adamak yerine, sokaðýn bittiði yerden yeni bir ufka bakabilmek; iþte asýl bilgelik burada. Kendi yolunda, kendi gerçeðiyle ve her þeye raðmen dimdik yürüyebilenlere, kendi kapýsýný mühürsüz býrakanlara selam olsun.

Aþk ile eyvallah.

Derya Deniz DÝNÇ