Eskiler anlatýr; kuþ uçmaz kervan geçmez bir bozkýrýn ortasýnda, heybesinde sadece aynalar ve bir avuç toprak taþýyan bir yolcu varmýþ. Vardýðý her kapýda, ona "Nerelisin?" diye sorduklarýnda, önce gökyüzünü iþaret eder, sonra avucundaki topraðý gösterip fýsýldarmýþ: "Buralýyým ama buralý deðilim. Hem ev sahibiyim hem de kapýdaki ebedi bir yabancý..." Yolcu aslýnda hepimizin bildik kadim sýzýsýný dillendiriyormuþ: Bu dünya gurbetinde, kendi evimize bile yerleþememiþ birer yerli olduðumuzu.

Ýnsan, ilk nefesiyle birlikte aslýnda ana vatanýndan, o çocukluðun hilesiz coðrafyasýndan sürgün edilmiþtir. Doðan Cüceloðlu’nun dediði gibi, "Ýnsanýn ana vataný çocukluðudur." Bizler o topraklardan bir kez kovulunca, ömrümüz boyunca sýðýnacak bir gölge, baþýmýzý yaslayacak dürüst bir omuz arar dururuz. Elimizde valizimiz; içinde kýrgýnlýklar, yarým kalmýþ cümleler ve söylenmemiþ özürlerle istasyonlarda bekleriz. Gelmeyecek trenlerin is kokusu sindiðinde üzerimize, anlarýz ki mültecilik bir sýnýrdan geçmek deðil, bir gönüle girememektir.

Asýl sýzýmýz da burada baþlar: Modern zaman, bizlere daha büyük evler, daha hýzlý cihazlar vadetti ama bir kalbin içine yerleþme huzurunu elimizden aldý. Herkes birbirine vitrinini sunuyor, kimse depodaki o kýrýk dökük anýlarý göstermek istemiyor. Maskeli balolarda "iyiyim" paketlerine sarýlmýþ yalanlar tüketiyoruz. Oysa en büyük sevgi sözcüðü "Benim yanýmda mutsuz olmaya hakkýn var" diyebilmek deðil miydi? Yaralarýný birer þeref madalyasý gibi taþýmayan, o yaradan sýzan hakikati görmeyen insan; ne kadar mülkü olursa olsun bu dünyada köksüzdür.

Jean-Paul Sartre’ýn hatýrlattýðý gibi; "Ýnsan özgürlüðe mahkûmdur" ve bu özgürlük aslýnda en aðýr gurbettir. Seçmediðimiz her yol, yerleþmediðimiz her yürek bizi biraz daha dýþarýda býrakýr. Þehirler devasa makineler gibi bizi yutarken, biz hâlâ bir kahvenin buðusunda ya da bir dostun dilsiz bakýþýnda kaybettiðimiz memleket kokusunu arýyoruz. Bir öðretmenin cehalete karþý yaktýðý titrek mum ya da bir ustanýn dokuduðu kilimin köþesindeki gizli ilmek... Ýþte bunlar, bizim bu gurbetteki tek "yerli"lik niþanelerimizdir.

Þimdi durup sormak gerek: Ýnsan gerçekten insanýn yurdu olamaz mý? Bir isme, bir hikâyeye, bir ruhun dürüstlüðüne yorulmadan yerleþmek bu kadar mý imkânsýz? Keþke birbirimizin bacaðýný aþaðý çeken yengeçler olmak yerine, birbirimize kök salabileceðimiz verimli toprak olabilseydik. Çünkü biliyorum ki; bu dünya yerleþmek için deðil, geçerken birbirimizin elinden tutmak içindir.

Yol biter, kalem susar, raylar soður. Bu dünya gurbetinde, asýl marifet heybendeki aðýr taþlarý uçurumdan aþaðý býrakýp, kendi masmavi gökyüzüne kanat çýrpabilmektir. Birbirimize rastlamýþ olmanýn vakur þerefiyle, bu sýzýlý merhabayý kalbimize mühürleyip yürümeye devam etmeliyiz. Belki bir gün, gerçekten insanýn insana yurt olduðu topraklarda buluþuruz.

Aþk ile eyvallah.

Derya Deniz DÝNÇ