Tema
Üye Ol Giriş Yap
Anasayfa Şiir Deneme Hikaye Makale Serbest Kürsü Yazarlar Forum Sohbet Online Üyeler

Atasözü & Deyim Sözlüğü

Türkçenin 506 atasözü ve 1004 deyimi — anlamı, örnek cümlesi ve açıklamasıyla aranabilir sözlük.

Atasözleri

Damlaya damlaya göl olur
Az miktarlardaki şeyler bir araya geldiğinde zamanla büyük bir bütün oluşturur. Sabırla yapılan küçük birikimler, ileride büyük...
Atasözü
Sakla samanı, gelir zamanı
Bugün gereksiz, değersiz görünen bir şey, ileride çok işine yarayabilir. Bu nedenle elindeki imkân, eşya ya da bilgileri kolayc...
Atasözü
Bir elin nesi var, iki elin sesi var
Yardımlaşarak yapılan iş, tek başına yapılan işten çok daha verimli olur. Bir kişinin gücü ve sesi sınırlıdır; ancak iki kişi b...
Atasözü
Ağaç yaşken eğilir
İnsanlar ve özellikle çocuklar küçük yaşta eğitilir, alışkanlıkları o zaman kazandırılır. Tıpkı genç bir fidanın istenilen yöne...
Atasözü
Ayağını yorganına göre uzat
Harcamalarını ve isteklerini gücün, imkânların ölçüsünde tut. İmkânlarının üstünde bir hayat yaşamaya kalkarsan zorda kalır, bo...
Atasözü
Acele işe şeytan karışır
Telaşla, düşünmeden yapılan işlerde yanlışlık ve aksilik çıkar; aceleci verilen kararlar genellikle kötü sonuç doğurur. Atasözü...
Atasözü
Akıl yaşta değil baştadır
Olgunluk ve doğru karar verme yetisi yaşa değil, kişinin doğuştan getirdiği zekâya, deneyimine ve birikimine bağlıdır. Yaşlı ol...
Atasözü
Balık baştan kokar
Bir kurum, topluluk ya da aileye ait bozulma, çürüme önce yöneticilerden, başta olanlardan başlar. Liderlik kademesi nasılsa, o...
Atasözü
Bilmemek ayıp değil öğrenmemek ayıp
Bir şeyi bilmemek doğal bir durumdur; kimse her şeyi bilerek doğmaz. Asıl kusur, bilmediğini öğrenmeye çalışmamak, sormaktan ut...
Atasözü
Bir musibet bin nasihatten iyidir
İnsan, başına gelen tek bir kötü olaydan, bin defa söylenen öğütten daha çok ders alır. Tecrübeyle öğrenmek, nasihat dinleyerek...
Atasözü
Bugünün işini yarına bırakma
Yapılması gereken bir işi ertelemek hem işi büyütür hem de fırsatı kaçırmaya neden olabilir. Bugün halledilebilecek bir konu ya...
Atasözü
Dost kara günde belli olur
Gerçek dostlar, iyi günde değil, zor ve sıkıntılı zamanlarda belli olur. Sıkıntı, hastalık, kayıp ya da başarısızlık anında yan...
Atasözü
Görünen köy kılavuz istemez
Açıkça ortada olan, herkesin görebildiği bir konunun ayrıca kanıtlanmasına ya da anlatılmasına gerek yoktur. Bir gerçek bu kada...
Atasözü
Hatasız kul olmaz
Hiçbir insan kusursuz değildir; herkes yanlış yapabilir, önemli olan hatasından ders almaktır. İnsan olmanın doğasında hata var...
Atasözü
İşleyen demir ışıldar
Sürekli çalışan, kendini kullanan kimse parlar, gelişir; tembellik ise paslanmaya, gerilemeye yol açar. Demir nasıl sürekli işl...
Atasözü
İt ürür kervan yürür
İşinin doğruluğuna inanan, hedefini bilen kimse, etrafındaki dedikodulara, eleştirilere, küçümseyenlere aldırmadan yoluna devam...
Atasözü
Komşu komşunun külüne muhtaçtır
Komşular birbirlerine her an, en küçük bir konuda bile muhtaç olabilirler. Bir kibrit, bir tuz, bir tencere kapağı, bir telefon...
Atasözü
Ne ekersen onu biçersin
İnsan iyilik ekerse iyilik, kötülük ekerse kötülük toplar; ne yaparsa eninde sonunda onun karşılığını alır. Bu hayat dengesi he...
Atasözü
Sabreden derviş muradına ermiş
Sabırla bekleyen, çabasını kesintisiz sürdüren kimse sonunda istediğine kavuşur. Aceleci ve sabırsız olan ise hedefe varamadan ...
Atasözü
Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır
Güzel, yumuşak ve nazik bir konuşma en sert, en huysuz, en kapalı kimseyi bile yumuşatır, ikna eder. Aynı isteği sert bir dille...
Atasözü
Vakit nakittir
Zaman para kadar, hatta paradan daha kıymetlidir; boşa harcanan zaman bir daha geri gelmez. Para kaybedildiğinde tekrar kazanıl...
Atasözü
Yalancının mumu yatsıya kadar yanar
Yalan ne kadar saklanırsa saklansın, eninde sonunda mutlaka ortaya çıkar; yalanla uzun yol alınmaz. Yalanlar başlangıçta inandı...
Atasözü
Öfkeyle kalkan zararla oturur
Kızgınlık anında alınan kararlar genellikle yanlış olur ve kişi sonunda zarar görür. Öfke, mantığı devre dışı bırakır; öfke içi...
Atasözü
Akıl akıldan üstündür
Bir konuda birkaç kişinin görüşünü almak, tek başına karar vermekten çok daha doğru sonuca götürür. Hiç kimsenin aklı her şeye ...
Atasözü
Akan su yosun tutmaz
Sürekli çalışan, üreten, hareket halinde olan kimse durağanlaşmaz, paslanmaz, gerilemez. Akan suyun yosun tutamaması gibi, süre...
Atasözü
Ak akçe kara gün içindir
Bugün biriktirilen para, ileride karşılaşılacak zor günlerde işe yarar; tedbirli olmak gerekir. Sağlıklı, kazançlı, rahat zaman...
Atasözü
Aç ayı oynamaz
Karnı doymamış, ihtiyaçları karşılanmamış kimseden iş, hizmet ya da çaba beklenemez. Aç insandan, yorgun çalışandan, geçim derd...
Atasözü
Adamın iyisi iş başında belli olur
Bir kimsenin gerçek değeri, çalışırken, sorumluluk alırken, zorlukla karşılaşırken ortaya çıkar; sözle değil, işle anlaşılır. K...
Atasözü
Alet işler el övünür
Bir işi asıl yapan araç ya da emektir; ama övünme çoğu zaman onu kullananın olur. Aslında işi yapan makine, bilgisayar ya da ar...
Atasözü
Almak kolay vermek güçtür
Borç ya da söz almak hızlı ve kolaydır, ama onu yerine getirmek, geri ödemek çok daha zordur. Bir saatlik konuşmada alınan borc...
Atasözü
Anasına bak kızını al kenarına bak bezini al
Bir kişiyi tanımak için ailesine, bir nesneyi seçmek için kenarına, dış görünümünün ardındaki işçiliğine bakmak gerekir. Yetişt...
Atasözü
Arı kovanına çomak sokma
Tehlikeli, hassas bir konuyu kurcalama; sakin duran şeyleri rahatsız edersen başın belaya girer. Bazı meseleler, bulundukları g...
Atasözü
Arpa eken buğday biçmez
İnsan ne ekerse onu biçer; kötü davranışın karşılığı kötü, iyi davranışın karşılığı iyi olur. Yapılan işin niteliği, alınacak s...
Atasözü
Atı alan Üsküdarı geçti
İş işten geçti, fırsat kaçtı; artık çabalamanın bir anlamı kalmadı. Karar verme zamanı olmadan harekete geçemeyen, fırsatın ger...
Atasözü
Az veren candan çok veren maldan
Önemli olan verilen şeyin miktarı değil, içtenliği ve niyetidir. Az ama gönülden, severek yapılan iyilik; çok ama gösteriş için...
Atasözü
Babanın sanatı oğula mirastır
Çocuk, babasının mesleğini, becerilerini ve karakterini büyük oranda devralır. Aynı evde yetişen, aynı ortamı paylaşan çocuk, b...
Atasözü
Besle kargayı oysun gözünü
Kötü niyetli bir kimseye yapılan iyilik, sonunda iyiliği yapanın aleyhine döner. Bazı insanlar gördükleri iyiliği değerlendirme...
Atasözü
Bir çürük elma sandığı çürütür
Bir grup ya da topluluk içindeki tek bir bozuk birey, tüm grubun zarar görmesine yol açabilir. Çürük elmadan yayılan bozucu enz...
Atasözü
Birlikten kuvvet doğar
Bir araya gelip dayanışma içinde çalışan insanlar, tek başlarına yapamayacakları işleri başarabilirler. Birlikte hareket eden t...
Atasözü
Büyük balık küçük balığı yutar
Güçlü olan zayıfı bastırır; rekabette küçük olan büyüğün önünde çoğu zaman dayanamaz. Bu doğa kanunu sosyal, ekonomik ve siyasi...
Atasözü
Can çıkmayınca huy çıkmaz
İnsanın doğuştan ya da uzun yıllar içinde yerleşmiş alışkanlıkları, ölünceye kadar değişmez. Karakterin temel özellikleri, bili...
Atasözü
Çalma elin kapısını çalarlar kapını
Başkasına yapılan kötülük, eninde sonunda kötülüğü yapanın da başına gelir. Hayatın bir döngüsü vardır; bugün başkasına çıkardı...
Atasözü
Çıkmadık candan umut kesilmez
Olay tamamen bitmeden, son noktasına gelmeden ümitsizliğe kapılmamak gerekir; her zaman bir ihtimal vardır. En zor görünen duru...
Atasözü
Davulun sesi uzaktan hoş gelir
Uzaktan gözalıcı, çekici görünen şeyler yakından bakıldığında çoğu zaman beklendiği kadar güzel çıkmaz. Hayalinde büyüttüğümüz ...
Atasözü
Demir tavında dövülür
Her iş tam zamanında yapılırsa istenen sonuç alınır; fırsat kaçırılırsa iş zorlaşır ya da imkânsızlaşır. Doğru anı yakalamak, h...
Atasözü
Denize düşen yılana sarılır
Çaresizlik içine düşen insan, normalde asla başvurmayacağı çareye, tehlikeli yola bile sarılır. Boğulma noktasına gelmiş bir in...
Atasözü
Dikensiz gül olmaz
Hiçbir güzellik tamamen kusursuz değildir; her iyiliğin yanında bir zorluk, her güzelliğin bir bedeli vardır. Hayattaki her olu...
Atasözü
Dilini tutan başını korur
Yerinde ve zamanında konuşmayı bilmek, gereksiz söz söylememek insanı pek çok beladan kurtarır. Çok konuşan, ağzından çıkanı ko...
Atasözü
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar
Gerçeği olduğu gibi söyleyen kimse çoğu zaman çevresinin tepkisini çeker, sevilmez, dışlanır. İnsanlar gerçeği duymak yerine, h...
Atasözü
Dost acı söyler
Gerçek dost, hoşa gitmese bile doğruyu, gerçeği söyler; çünkü iyiliğini istemektedir. Övgüye boğan kişi her zaman seni gerçekte...
Atasözü
Düşenin dostu olmaz
Bir kimse gücünü, mevkiini ya da varlığını yitirdiğinde, etrafındaki çoğu kişi onu terk eder. Refah dönemlerinde sürekli yanınd...
Atasözü
Eğri cetvelden doğru çizgi çıkmaz
Karakteri bozuk, niyeti kötü kimseden iyi ve doğru iş çıkmaz. Bir aletin işlevi nasılsa, bir insanın karakteri de iş başında öy...
Atasözü
Eken biçer konan göçer
Bu dünyada kalıcı hiçbir şey yoktur; herkes emeğinin karşılığını alır ve bir gün buradan göçer gider. Hayat geçicidir; biriktir...
Atasözü
Eldeki bir kuş daldaki on kuştan iyidir
Şu an sahip olduğun küçük bir şey, gelecekte elde edebileceğin büyük ama belirsiz şeyden daha değerlidir. Belirsiz büyük vaatle...
Atasözü
Emek olmadan yemek olmaz
Hiçbir kazanç çalışmadan, çaba göstermeden elde edilmez; her başarının arkasında emek vardır. Sofradaki ekmek, başarılı sınav, ...
Atasözü
Erken kalkan yol alır
Erken davranan, işine zamanında başlayan kimse hedefine daha çabuk ulaşır. Sabahın erken saatlerinde başlayan iş, geç saatte ba...
Atasözü
Ev alma komşu al
Ev seçerken evin kendisinden çok komşusunun iyiliği önemlidir; iyi komşu en büyük servettir. En güzel ev bile, kötü komşu yüzün...
Atasözü
Gemisini kurtaran kaptandır
Zor bir durumda kendini kurtarmayı başaran herkes saygıyı hak eder; sonuç önemlidir, yöntem ikincildir. Krizde teorik tartışmal...
Atasözü
Gönül ferman dinlemez
Sevgi, aşk ve gönül duyguları hiçbir kural ya da emir tanımaz; gönlün istediği yol gider. Mantığın ve toplumun karşı çıkmasına ...
Atasözü
Güneş balçıkla sıvanmaz
Apaçık olan gerçekler ne kadar gizlenmeye çalışılırsa çalışılsın eninde sonunda ortaya çıkar. Bir zamanlar saklanan, bastırılan...
Atasözü
Her horoz kendi çöplüğünde öter
Herkes ancak kendi alanında, kendi yetki bölgesinde güçlü ve etkilidir. Bir kimse kendi mahallesinde, evinde, iş yerinde söz sa...
Atasözü
Her koyun kendi bacağından asılır
Herkes kendi yaptığı işten, kendi davranışından sorumludur; başkasının yükünü kimse taşıyamaz. Birinin hatası başkasına yüklene...
Atasözü
Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır
Her insanın bir konuyu ele alış, bir işi yapış biçimi farklıdır; herkesin kendine özgü bir yöntemi vardır. Aynı sonuca ulaşmak ...
Atasözü
İğneyi kendine çuvaldızı başkasına batır
Başkasına eleştiri yöneltmeden önce kendi kusurlarını gör; önce kendini sorgula sonra başkasını yargıla. Küçük bir hata için ba...
Atasözü
İki cambaz bir ipte oynamaz
Aynı işte usta olan, aynı yetkinliğe sahip iki kişi yan yana çalışamaz; biri mutlaka diğerinin önüne geçmek ister. Aynı pozisyo...
Atasözü
İnsan sözünden hayvan yularından tutulur
İnsanın değeri verdiği sözü tutmasıyla ölçülür; söz bir kez verildi mi yerine getirilmelidir. Hayvan yularıyla, yani ona takıla...
Atasözü
İyilik et denize at balık bilmezse Hâlık bilir
Karşılık beklemeden iyilik yap; başkası bilmese bile Allah görür ve mükâfatını verir. İyilik yapanın amacı teşekkür almak ya da...
Atasözü
Kaçan balık büyük olur
Elden kaçırılan, ulaşılamayan şey insanın gözünde olduğundan daha kıymetli görünür. Sahip olamadığımız şeyler hayalimizde büyür...
Atasözü
Kazma kuyuyu kendin düşersin
Başkasına tuzak kuran, kötülük planlayan kimse, sonunda kendi kurduğu tuzağa düşer. Hayatın bir döngüsü vardır; başkasına yapma...
Atasözü
Keskin sirke küpüne zarar
Aşırı öfkeli, tepkili davranışlar en çok kişinin kendisine zarar verir. Sürekli öfke, sürekli sertlik kişinin sağlığını, ilişki...
Atasözü
Köpeksiz köy bulmuş çomaksız geziyor
Karşısında kimse olmayınca, denetlenmeyince fütursuzca, dilediği gibi davranıyor. Otorite yokken kendini güvende ve özgür sanan...
Atasözü
Mum dibine ışık vermez
Bir kimse uzaktakilere yararı dokunduğu hâlde en yakınındakilere yararı dokunmayabilir. Mumun ışığı uzakları aydınlatır ama ken...
Atasözü
Olmaz olmaz deme olmaz olmaz
Hayatta her şey mümkündür; bir şeyin asla olmayacağını söylemek doğru değildir. Beklenmedik dönüşler, sürpriz olaylar, alışılma...
Atasözü
Para parayı çeker
Zengin olan kimsenin parası kendisine yenilerini kazandırır; varlık varlığa eklenir. Para birikmiş bir yerde, yatırım yapma, fı...
Atasözü
Sürüden ayrılan koyunu kurt kapar
Topluluğundan, dostlarından, ailesinden uzaklaşan kimse tehlikelere açık hâle gelir. Birlikte hareket edenler güçlüdür; ayrılan...
Atasözü
Tencere yuvarlanmış kapağını bulmuş
Birbirine huy, karakter veya niyet bakımından çok benzeyen iki kişi bir araya gelmiştir. Genellikle olumsuz bir tonla, "ikisi b...
Atasözü
Üzüm üzüme baka baka kararır
İnsan birlikte olduğu kişilerden olumlu ya da olumsuz çok şey alır; arkadaş seçimi karakterin oluşumunda kritik öneme sahiptir....
Atasözü
Zorla güzellik olmaz
Bir kimseye istemediği bir şey kabul ettirilemez; gönülsüz iş yapılmaz, yapılsa bile hayır gelmez. İnsanların seçimleri ancak ö...
Atasözü
Söz gümüşse sükut altındır
İyi söz değerlidir, ama yerinde susmak ondan da değerlidir. Bazı durumlarda en güzel cevap, hiç cevap vermemektir; konuşmanın d...
Atasözü
Aç tavuk kendini buğday ambarında sanır
Bir şeye çok ihtiyacı olan kimse, hayalinde sürekli onunla ilgilenir, rüyasında bile görür. Açlık, yokluk ya da bir konuya deri...
Atasözü
Ağlamayan çocuğa meme vermezler
Bir şey istemeyen, hakkını talep etmeyen kimseye o şeyi kimse vermez; sessiz kalan kişi, ihtiyacı olduğunu belli etmediği için ...
Atasözü
Allah dağına göre kar verir
Hayatta her insana kapasitesinin üstünde yük verilmez; herkes kaldırabileceği zorlukla sınanır. Allah'ın bir kuluna verdiği zor...
Atasözü
Ateş düştüğü yeri yakar
Bir acıyı, bir sıkıntıyı en çok yaşayan kişi anlar; başkasının derdine objektif olarak bakanlar, asıl yaşananı kavrayamaz. Bir ...
Atasözü
Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz
Bir kişiyi tanımak için söylediklerine değil, yaptıklarına bakmak gerekir; söz değil, eylem aynadır. İnsanlar konuşurken kendil...
Atasözü
Bal tutan parmağını yalar
Değerli, kazançlı bir işte çalışan kimse, o işten kendine de mutlaka bir pay çıkarır; çıkar elinde olan, çıkardan yararlanır. B...
Atasözü
Boş çuval ayakta durmaz
İçi boş, temelsiz, dayanaksız hiçbir şey ayakta kalamaz; bilgi, sermaye, sağlık ya da emek olmadan başarı sürdürülemez. Bir işi...
Atasözü
Cami yıkılmış mihrap yerinde
Yaşı geçmiş, eski güzelliği gitmiş ama hâlâ değerli, hâlâ vakur duran kimse ya da nesne için söylenir. Caminin kendisi yıkılsa ...
Atasözü
Cahile söz anlatmak deveye hendek atlatmaktan zordur
Anlamak istemeyen, bilgisiz ya da önyargılı bir kimseye bir gerçeği anlatmak çok güçtür; deve gibi yapısı gereği hendek atlamay...
Atasözü
Çoğu zarar azı karar
Bir şeyin azı yararlı, çoğu zararlıdır; ölçü ve denge en doğru tutumdur. Yiyecek, içecek, harcama, çalışma, hatta sevgi ve ilgi...
Atasözü
Damdan düşen damdan düşenin halinden anlar
Bir acıyı, bir sıkıntıyı yalnızca aynı şeyi yaşamış olan kimse gerçek anlamıyla anlar. Yaşamadan anlamak güçtür; "anladım" deme...
Atasözü
Dost ile ye iç alışveriş etme
Dostluk ve para işleri ayrı tutulmalıdır; bir dostla ortaklık ya da alışveriş yapmak çoğu zaman dostluğu bozar. Yemek, içmek, v...
Atasözü
El elden üstündür
Hiç kimse dünyadaki en iyi değildir; her uzmanın üstünde bir başka uzman bulunur. İnsanın yeteneği ne kadar yüksek olursa olsun...
Atasözü
Halep oradaysa arşın burada
Sözle yetinmeyip ispatla, lafla iddianı yapmak yerine eylemle göster. Bir konuda iddia sahibi olan kimse, iddiasını gerçeğe dök...
Atasözü
İti an çomağı hazırla
Birinden bahsediyorsanız, o kişi muhtemelen yakında karşınıza çıkacaktır; lafının geçtiği yerde insan beklenmedik biçimde belir...
Atasözü
Lafla peynir gemisi yürümez
Sözle, kuru iddialarla hiçbir iş bitmez; bir şeyin gerçekleşmesi için somut çaba gerekir. Konuşmak kolaydır, ama konuşulanı yap...
Atasözü
Misafir umduğunu değil bulduğunu yer
Misafir, gittiği yerde özel ikram beklememeli; ev sahibinin sunabildiği ile yetinmelidir. Karşıdaki kişiye ek yük olmamak ve ev...
Atasözü
Su küçüğün söz büyüğün
Bir toplantıda ya da sofrada hizmet — örneğin su sunmak — küçüklere düşer; konuşmak, görüş bildirmek ise büyüklerin hakkıdır. A...
Atasözü
Tedbir takdiri bozmaz
Önlem almak, dikkatli olmak hayatın kaderine karşı çıkmak değildir; tam tersine ona uygun davranmaktır. Tedbir alarak başına ge...
Atasözü
Üzümünü ye bağını sorma
Bir nimetin keyfini çıkar, kaynağı ve detayı hakkında çok fazla soru sorma. Bir şeyin sana ulaştığı yol her zaman bilmek zorund...
Atasözü
Yolcu yolunda gerek
Yolculukta olan kişi yolda olmalıdır; ayrıldığı yere takılıp kalmamalı, gideceği yöne odaklanmalıdır. Karar verilen yolda durma...
Atasözü
Adamın iyisi alışverişte belli olur
Bir kişinin gerçek karakteri ticari ya da maddi ilişkilerde, alışverişte ortaya çıkar; söz ve davranış bu durumlarda sınanır.
Atasözü
Allah'tan umut kesilmez
Ne kadar zor durumda olursan ol, umutsuzluğa kapılmamalısın; çare her zaman vardır.
Atasözü
Anasına bak kızını al
Bir kız çocuğunun nasıl bir yetişkin olacağını anlamak için annesine bakmak gerekir; aile ortamı kişiliği şekillendirir.
Atasözü
Arif olan anlar
Anlayışlı, sezgili kişilere uzun açıklamalar gerekmez; az sözle çok şey kavrarlar.
Atasözü
Aslan yattığı yerden belli olur
Bir kişinin değeri, yaşam tarzı, evi ve ortamı incelendiğinde anlaşılır; karakter mekânda yansır.
Atasözü
At binenin, kılıç kuşananın
Bir nesne ya da imkân onu en iyi kullanabilen kişiye yararlıdır; yetenek sahibi olmak gerekir.
Atasözü
Baş başa vermeyince taş yerinden kalkmaz
Birlikte hareket etmeden büyük işler başarılamaz; dayanışma gerekir.
Atasözü
Beleş atın dişine bakılmaz
Bedavaya gelen şeyin kusurlarını arayıp eleştirmek doğru değildir.
Atasözü
Çalışan kazanır
Başarı tesadüf değildir; emek veren, çalışan başarıya ulaşır.
Atasözü
Çıkmadık candan ümit kesilmez
Hayatta olduğu sürece bir kişi için umut da vardır; her şey bitmiş gibi görünse de umut kalır.
Atasözü
Dert sahibi dertten anlar
Acı çekmiş bir kişi, başkasının acısını daha iyi anlar; gerçek empati deneyimden gelir.
Atasözü
Doğan güneş batar
Her başlayan biter; her güzel an gibi her zorluk da gelip geçer.
Atasözü
Doğru söyleyenin tepesi delinir
Doğruyu söyleyen çoğu zaman zorluk çeker, eleştirilir; gerçek söyleyen kınanır.
Atasözü
Dostlar alışverişte görsün
Bir işi gerçekten yapmadan, sadece görüntü için yapanlar için söylenir; samimi olmamayı eleştirir.
Atasözü
Eğilen baş kesilmez
Saygılı, alçakgönüllü davranan, gerektiğinde geri çekilen kişi zarar görmez.
Atasözü
Eşek ölür semer kalır, yiğit ölür şan kalır
İnsan ölür ama yaptıklarının hatırası, başarıları ya da kötülükleri kalır; iz bırakmak önemlidir.
Atasözü
Garip kuşun yuvasını Allah yapar
Yardımsız, kimsesiz kalanların yardımcısı Allah'tır; çaresizlere ilahi bir destek vardır.
Atasözü
Gemisini kurtaran kaptan
Zor durumdan kendini kurtaran başarılı sayılır; sorunlar karşısında çözüm bulan kazanır.
Atasözü
Gözden ırak olan gönülden de ırak olur
Uzakta olan kişi zamanla unutulur; sürekli görüşme, ilişkiyi canlı tutar.
Atasözü
Hak yerini bulur
Adalet eninde sonunda gerçekleşir; doğru olan açığa çıkar.
Atasözü
Her şeyin başı sağlık
Sağlık olmadan hiçbir şeyin değeri olmaz; en önemli şey sağlıktır.
Atasözü
İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına
Eleştiri yaparken önce kendinden başla; başkasını yargılamadan kendini değerlendir.
Atasözü
İki cambaz aynı ipte oynamaz
Aynı işte iki güçlü kişinin uyumla çalışması zordur; hiyerarşi gerekir.
Atasözü
İnsan beşer, kuldur, şaşar
İnsan hata yapabilir; mükemmel değildir, hatalardan ders alarak ilerler.
Atasözü
İşin başı niyettir
Bir işi başarmak için önce iyi niyetli bir karar gerekir; niyet eyleme dönüşür.
Atasözü
Kalbi temiz olanın yüzü güleryüzlü olur
İçten temiz, niyeti iyi olan kişinin dış görünüşü de güzel ve mutlu olur.
Atasözü
Kavurma kaldı, börek kalmadı
Tutumlu kalan eski varlıklar, hızla harcanan yeni şeylere göre daha kalıcıdır.
Atasözü
Kanaatkâr olan zenginleşir
Sahip olduğuyla yetinen, hep mutlu hisseder; gerçek zenginlik kanaattedir.
Atasözü
Kara haber tez ulaşır
Kötü haberler, iyilerden daha hızlı yayılır; üzücü olaylar anında duyulur.
Atasözü
Kediyi attığın yerden döner
Vatanına, yuvasına bağlı insan oradan ayrılsa da bir gün geri döner.
Atasözü
Kel başa şimşir tarak
İhtiyacı olmayan, kullanmayacağı bir şeye sahip olan kişi için söylenir; gereksiz lüks.
Atasözü
Kervan yolda dizilir
Bir iş başlandığında, eksiklikler yolda tamamlanır; ilk hareket önemlidir.
Atasözü
Kim kazar yarına çukur, kendi düşer içine
Başkasına kötülük etmek isteyen, sonunda kendi başına gelir; kötülük sahibine döner.
Atasözü
Korkak çok yaşar
Tehlikelerden kaçınan kişi uzun ömürlü olur; aşırı cesaret risk taşır.
Atasözü
Köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı diyeceksin
Zorda kalınca, geçici olarak kötü insanlara da hoş davranmak gerekir.
Atasözü
Köpeksiz köy bulmuş, değneksiz geziyor
Tehlike olmadığını sanan kişi tedbirsiz davranır; her yerde dikkatli olmalı.
Atasözü
Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır
Mart ayının havası aldatıcıdır; hava güzel görünse de soğuk olabilir, hazırlıklı olmalı.
Atasözü
Misafir ev sahibinin oğludur
Misafire özen gösterilmeli, evdeki en değerli kişi gibi davranılmalı.
Atasözü
Olacakla öleceğe çare yok
Kaderde olan ve kaçınılmaz olaylara karşı yapılacak bir şey yoktur; kabullenmek gerekir.
Atasözü
Olmaz olmaz deme
Hayat sürprizlerle doludur; imkânsız sandığın şeyler bile gerçekleşebilir.
Atasözü
Pire için yorgan yakılmaz
Küçük bir sorunu çözmek için büyük bir kayıp göze alınmaz; tepki orantılı olmalı.
Atasözü
Söyleyenden çıkar fitne
Sözcüsü, yayıcısı olmayan haberin etkisi olmaz; söyleyenler sorunları başlatır.
Atasözü
Su akarken testiyi doldur
Fırsatlar geçici olabilir; uygun zamanda harekete geçmek gerekir.
Atasözü
Ucuz alan pahalıya alır
Ucuz şeyler genellikle kalitesizdir; sonunda daha çok harcamaya yol açar.
Atasözü
Ümit kesilen yerden umut doğar
En zor anlarda, beklenmedik bir biçimde umut belirebilir; hayatın sürprizleri vardır.
Atasözü
Zararın neresinden dönülürse kârdır
Bir hatadan ne zaman dönülürse, o noktadan sonra kazanç vardır; vazgeçmek için geç değildir.
Atasözü
Aç ile dost olunmaz
Açlık çeken bir kişiyle samimi dostluk kurmak zordur; öncelik temel ihtiyaçlardır.
Atasözü
Adam olana bir söz yeter
Anlayışlı kişiye uzun açıklama gerekmez; az sözle çok şey kavrar.
Atasözü
Ağaç düştüğünde dalına saklanan da düşer
Güçlü birinden himaye gören kişi, o kişi düşünce kendi de zarar görür.
Atasözü
Ağaç meyvesi olunca başını aşağı salar
Bilgili, başarılı kişi alçakgönüllü olur; gerçek değer tevazuda görülür.
Atasözü
Ağzından çıkanı kulağı duysun
Söylediğin sözleri önce kendin tartmalısın; düşünmeden konuşma.
Atasözü
Aklın yolu birdir
Akıllı insanlar farklı yollardan da olsa aynı doğru sonuca varırlar; gerçek tektir.
Atasözü
Allah'ın sopası yok
Allah suçluyu hemen cezalandırmaz, ama er geç hesap sorulur.
Atasözü
Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az
Akıllı kişiye küçük bir işaret yeter, anlamayan büyük çabalara da kayıtsız kalır.
Atasözü
Arkadaşını söyle, kim olduğunu söyleyeyim
Kişi arkadaşlarına bakılarak tanınır; çevresi karakterini yansıtır.
Atasözü
Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık
İki kötü seçenek arasında kalmak; her tarafa karşı sıkıntı yaratacak durum.
Atasözü
Az tamah çok ziyan getirir
Aşırı arzu, ufak menfaatler yüzünden büyük kayıplar getirir; kanaatkâr olmak gerekir.
Atasözü
Bal olan yerde sinek olur
Değerli, çekici şeylerin etrafında çıkarcılar olur; ilgi gösterenlerin niyetine dikkat etmek gerekir.
Atasözü
Bardağı taşıran son damla
Sabrı tüketen son olay, son söz; küçük bir tetikleyici büyük tepkiye yol açabilir.
Atasözü
Başa gelen çekilir
Hayatta her zorluğa katlanmak gerekir; kabullenmek olgunluğun göstergesidir.
Atasözü
Bedavadan ucuz, bedeli yokmuş gibi
Bedava ya da çok ucuz olan şeylerin değeri bilinmez; gerçek değer ödenen bedeldedir.
Atasözü
Bekarın parası yiyene fayda etmez
Sorumsuzca harcanan, plansız kullanılan paranın hayrı görülmez.
Atasözü
Bilen yenilmez
Bilgili olan kişi her zaman avantajlıdır; bilgi en güçlü silahtır.
Atasözü
Bir delinin attığı taşı, kırk akıllı çıkaramaz
Birinin yaptığı düşüncesizce hatayı düzeltmek çok kişinin uğraşıyla bile zor olabilir.
Atasözü
Bir koltuğa iki karpuz sığmaz
İki büyük işi aynı anda yürütmek mümkün değildir; tercih yapmak gerekir.
Atasözü
Bir lokma bir hırka
Az şeyle yetinmek, sade bir hayat sürmek erdemdir; aşırı arzulara kapılmamak.
Atasözü
Bir taşla iki kuş vurmak
Tek bir hareketle iki ayrı sonuç elde etmek; verimli planlama.
Atasözü
Bir yastıkta kocayasınız
Düğünde yeni evli çiftlere edilen, ömür boyu birlikte mutlu yaşam dileğidir.
Atasözü
Borç tutmasan da yatakta da rahat eder
Borçsuz olan kişi rahat uyur; mali bağımsızlık huzur getirir.
Atasözü
Bu da geçer yâ hû
Hayatın hem iyi hem kötü zamanları geçicidir; sabırla beklemek gerekir.
Atasözü
Cesur kişi ölmez, korkak yaşamaz
Cesaretle yaşayanın hatırası ölmez; korkak insan gerçek anlamda yaşayamaz.
Atasözü
Çabalayan yorulur, yorulan dinlenir
Çalışan yorulur ama dinlenmenin tadını alır; çabasız hayatın değeri olmaz.
Atasözü
Çamur atan, eli kirli kalır
Başkasını karalayan kişi de kendi adı kötü olur; iftira atanlar da lekelenir.
Atasözü
Çıkmaz sokak çıkmazlık öğretir
Zorluklar insana hayatı öğretir; her engel bir derstir.
Atasözü
Çocuğun yediği helal, giydiği haram
Çocuk için temel ihtiyaçlar (yemek) kolaydır, ama lüks ihtiyaçlar (giyim) zordur.
Atasözü
Çürük tahta çivi tutmaz
Bozuk, niteliksiz bir temel üzerine sağlam bir yapı kurulamaz.
Atasözü
Dağa kar yağar, kayaya zarar gelmez
Sağlam karakterli kişiler dış olaylardan etkilenmez; gerçek güç içtedir.
Atasözü
Damdan düşen halinden anlar
Aynı sıkıntıyı yaşayan birbirinin halini anlar; ortak deneyim empati doğurur.
Atasözü
Doğru söze düşman çoktur
Gerçeği söyleyenler genellikle eleştiriyle karşılaşır; doğruluğun bedeli vardır.
Atasözü
Dost başa, düşman ayağa bakar
Dost kişinin onurunu, başını yüceltir; düşman aşağılamaya çalışır.
Atasözü
Dünya ahretin tarlasıdır
Bu hayatta yapılanlar ahret yaşamı için ekilen tohumlardır; iyilikler ileride kazanca dönüşür.
Atasözü
Düşmanın karıncaysa hor görme
Küçük görünen düşman bile zarar verebilir; her tehdidi ciddiye al.
Atasözü
Eğri otur doğru söyle
Görünüşte rahat olabilirsin ama söylerken doğruyu söyle; içtenlik önemlidir.
Atasözü
Eldeki kuş, çatıdaki kuştan iyidir
Sahip olunan az şey, henüz elde edilmemiş çok şeyden değerlidir.
Atasözü
El elden üstündür, ta arşa varır
Hiç kimse en yüksekte değildir; her zaman daha üstün biri vardır.
Atasözü
Eli boş giden, dolu gelmez
Hiçbir şeysiz başlanan bir işten çok şey beklenmez; emek vermek gerekir.
Atasözü
Esvabın yenisi, dostun eskisi
Giyim eşyaları yeni olunca güzel, dostlar eski olunca değerlidir.
Atasözü
Et tırnaktan ayrılmaz
Aile bireyleri, yakınları birbirinden kopmaz; bağlar derindir.
Atasözü
Eyvallahı olanın evi viran olur
Sürekli boyun eğen, kendi sözünü söyleyemeyen kişi yaşamında istediğine ulaşamaz.
Atasözü
Fakirin ekmeği bal, zenginin ekmeği zehir
Az olanı tatmak büyük lezzet, çok olanı yemek bıkkınlık verir.
Atasözü
Fala inanma, falsız da kalma
Geleceği tahmin etme yöntemlerine tamamen güvenme, ama hayatın gizemli yönünü de inkâr etme.
Atasözü
Fazla mal göz çıkarmaz
Yedek ya da fazla mal sahibi olmak hiç zarar vermez; ihtiyaç anında işe yarar.
Atasözü
Geç olsun da güç olmasın
İşin geç tamamlanması zor olmasından iyidir; sabır gerekir.
Atasözü
Gemi uzaklara gitse de pusulası kalır
İnsan ne kadar uzaklara gitse de prensiplerini, değerlerini korumalıdır.
Atasözü
Gönülden gönüle yol vardır
Yürekten gelen sevgi, içten paylaşılan duygular muhakkak karşılığını bulur.
Atasözü
Görünmez kazaya çare olmaz
Tahmin edilemeyen kazalara karşı önlem alınamaz; bazı şeyler kaderdir.
Atasözü
Gözden ırak, gönülden ırak
Uzakta olan, görüşülmeyen kişi zamanla unutulur.
Atasözü
Gül istersen dikene katlanmalı
Güzel sonuçlar elde etmek için zorluklara katlanmak gerekir.
Atasözü
Hak söze hile katılmaz
Doğru söz, samimi konuşma karışık ve aldatıcı olamaz; gerçek nettir.
Atasözü
Hasta sızlanır, sağlam keyiflenir
Sağlık sahibi mutluluğunu bilmez, hastalanan değerini anlar.
Atasözü
Her ağaç meyvesinden tanınır
Her insan eserlerinden, yaptıklarından tanınır; karakter işlerde görülür.
Atasözü
Her gönülde bir aslan yatar
Her insanın içinde bir hayal, bir cesaret kıvılcımı vardır; herkesin bir gücü olabilir.
Atasözü
Her gün bayram olmaz
Hayatta her gün eğlence, her gün şenlik olmaz; çalışma günleri de gerekli.
Atasözü
Her ışıltı altın değildir
Görünüş aldatıcı olabilir; parlak şey her zaman değerli olmayabilir.
Atasözü
Hızlı koşan tez yorulur
Aşırı hızla başlanan iş çabuk biter; sürdürülebilir tempo gerekir.
Atasözü
İğneyle kuyu kazılmaz mı?
Sabırlı, kararlı çabalarla en zor işler bile başarılır; küçük emekler büyük sonuçlara yol açar.
Atasözü
İlk göz yaşı yalandır
İlk gözyaşı çoğu zaman gösteriş için, gerçek değil. Sonradan akan gerçektir.
Atasözü
İnsan kıymetini, adam yokken bilmez
Bir kişinin değeri, etrafında olduğunda anlaşılmaz; gittikten sonra fark edilir.
Atasözü
İnsan, insanın aynasıdır
Başkalarındaki davranışlar bizi de yansıtır; kendi kusurlarımızı başkalarında görürüz.
Atasözü
İş başında belli olur
Bir kişinin gerçek yeteneği iş yaparken anlaşılır; sözle değil eylemle.
Atasözü
İşin başı niyettir, sonu kısmettir
İyi bir iş için iyi niyet gerekir, sonucu Allah'ın takdirine bağlıdır.
Atasözü
Kabak tadı vermek
Bir konunun sürekli tekrar etmesi yorucu olur; aynı şey bıkkınlık verir.
Atasözü
Kalp kalbe karşı
İçten gelen sevgi karşıdaki tarafından da hissedilir; samimiyet aynalanır.
Atasözü
Kanaat tükenmez bir hazinedir
Sahip olduğuyla yetinen kişi her zaman zengindir; gerçek zenginlik kanaattedir.
Atasözü
Kavgayı seyreden, en sonra dayağı yer
Tartışmalara dışarıdan bakanlar bile sonradan zarar görebilir; uzak durmak akıllıca.
Atasözü
Kazma elin kuyusunu, kazarlar kuyunu
Başkasına kötülük yapan, kendi başına kötülük gelmesini hak eder; iyilik veren iyilik bulur.
Atasözü
Kendi düşen ağlamaz
Kendi seçimi yüzünden zarar gören başkasını suçlayamaz; sonuçların sorumluluğu kendisindedir.
Atasözü
Kervan yolda düzülür
İş başlandıkça eksiklikler yolda tamamlanır; başlamak en önemli adımdır.
Atasözü
Kim ne ekerse onu biçer
Yapılan eylemlerin karşılığı mutlaka alınır; iyilik iyilik, kötülük kötülük getirir.
Atasözü
Komşunun tavuğu, komşuya kaz görünür
Başkasının elindekiler her zaman daha iyi görünür; insan kendindeki değeri bilmez.
Atasözü
Kork Allah'tan korkmayandan
Allah korkusu olmayan kişi her türlü kötülüğü yapabilir; vicdansız kişiden uzak dur.
Atasözü
Köprünün altından çok sular aktı
Üzerinden çok zaman geçti, çok şey değişti; eski olaylar geride kaldı.
Atasözü
Olmayacak duaya amin denmez
Gerçekleşmesi imkânsız bir isteğe katılmak yanlıştır; mantıksız hayalleri desteklememek gerekir.
Atasözü
Ölme eşeğim ölme, yaza yonca bitecek
Çok uzun bir ümitle, gerçekleşmesi belirsiz bir gelişmeyi beklemenin saçmalığını anlatır.
Atasözü
Pireyi deve yapan da var, deveyi pire yapan da
Bir konuyu kimi abartır, kimi küçümser; doğruyu görmek için orta yolu bulmak gerekir.
Atasözü
Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır
Sabretmek zor olabilir ama sonunda iyi sonuçlar getirir; sabırlı olmak değerlidir.
Atasözü
Sayılı koyunu kurt yemez
Sayılan, takip edilen, dikkatle gözlenen şeyler kolay zarar görmez.
Atasözü
Sebep çok, çare bir
Sorunlar farklı sebeplerden çıksa da çoğu zaman benzer bir çözüme ulaşır.
Atasözü
Sevenin gözü kördür
Aşkla kör olan kişi sevdiklerinin kusurlarını görmez; sevgi nesnel değerlendirmeyi engeller.
Atasözü
Söz büyüğün, su küçüğün
Söz hakkı büyüğe, hizmet ve görev küçüğe düşer; saygıya dayalı düzen.
Atasözü
Söyleyenden çıkar fitne
Bir konuyu yayan, dedikodu eden kişi sorun çıkarır; sözcüsü olmazsa olay büyümez.
Atasözü
Sürçen at, yokuş aşar
Hatalardan ders alan, zorlukları yenebilir; yanlışlık öğretici olabilir.
Atasözü
Tembelin işi yarına kalır
Çalışmayan kişi her şeyi erteler; tembellik birikim yaratır.
Atasözü
Terzi kendi söküğünü dikemez
Bir kişi başkalarına çok yardım eder ama kendi sorunlarını çözemez.
Atasözü
Tilki delik bilmez, kuyruğuna kabak takar
Bir hata yetmezmiş gibi üstüne ekleme yapan kişi, kendi durumunu daha kötü hâle getirir.
Atasözü
Toprağın bağrı geniştir
Toprak her şeyi kabullenir, herkesi bağrına basar; doğa hoşgörülüdür.
Atasözü
Ucuz etin yahnisi yavan olur
Düşük kaliteli malzemenin sonucu da düşük kaliteli olur; ucuza güvenilmez.
Atasözü
Umut fakirin ekmeğidir
Umut, en yokluk içindekileri bile yaşatır; gerçek varlık umut etmektir.
Atasözü
Var evi kerem evi, yok evi verem evi
Mali durumu iyi olan ev cömert olur, yoksul ev hastalık ve dert merkezi olur.
Atasözü
Veren el alan elden üstündür
Yardım eden, ihtiyacı olandan daha onurlu bir konumdadır; cömertlik manevi bir üstünlüktür.
Atasözü
Yalnız taş duvar olmaz
Tek başına büyük işler başarılamaz; dayanışma gerekir.
Atasözü
Yarım hekim candan, yarım hoca dinden eder
Yetersiz bilgili uzmanlar büyük zarar verebilir; kısmi bilgi tehlikelidir.
Atasözü
Yer demir, gök bakır
Çok zor, çıkışsız, çaresiz bir durumda olduğunu anlatır; kimseden yardım gelmez.
Atasözü
Yiğit lakabıyla anılır
Cesur, başarılı kişiler unvanları, gösterdikleri hareketlerle hatırlanır.
Atasözü
Yorgan gitti, kavga bitti
Tartışma sebebi ortadan kalkınca, anlaşmazlık da biter.
Atasözü
Zenginin ahı, fakirden çıkar
Bazen zenginlerin haksızlığının bedelini fakirler öder; haksızlık aşağıya yansır.
Atasözü
Akıllı düşman, akılsız dosttan iyidir
Akıllı bir düşmanın davranışları tahmin edilebilir; akılsız bir dost ise beklenmedik zararlar verebilir.
Atasözü
Aldatan da aldanır
Başkasını kandıran kişi, kendi de bir gün kandırılır; kötülük dönüp dolaşır.
Atasözü
Anlayışlı kelinin başında saç biter
Anlayışlı, akıllı kişiye küçük şeyler bile büyük yarar getirir; akıl her sorunu çözer.
Atasözü
Aslan kürkü ile aslan olunmaz
Dış görünüş değişikliği gerçek karakteri değiştirmez; gerçek değer içtedir.
Atasözü
Az gümüş, çok altından iyidir
Sahip olunan azın değeri, henüz elde edilmemiş çoktan iyidir; gerçek varlık eldekidir.
Atasözü
Bahar geldi mi her köşeye kuş konar
Olumlu zaman gelince herkes mutlu olur; iyi gelişmeler herkesi etkiler.
Atasözü
Bilen sorulmaz, bilmeyen sorulur
Bilgili kişiye bir konuda sormak gerekmez; doğru cevap onun yanındadır.
Atasözü
Bilgi gibi servet olmaz
Hiçbir varlık bilgi kadar değerli değildir; bilgi en kalıcı zenginliktir.
Atasözü
Bin bilsen de bir bilene danış
Ne kadar çok bilirsen bil, bir uzmana danışmak yararlı olur; tek başına yetmez.
Atasözü
Borç verme dostluk biter
Borç ilişkisi dostluğu zedeler; geri ödeme zorluğu kırgınlık yaratır.
Atasözü
Cefakar kazanır
Sıkıntıya katlanan, sabırla çalışan başarıya ulaşır; emek meyvesini verir.
Atasözü
Çok bilen çok yanılır
Çok şey bilen kişi de hata yapabilir; alçakgönüllü olmak gerekir.
Atasözü
Dağ ne kadar yüksek olsa, üstünden yol geçer
Hiçbir engel aşılamaz değildir; çare her zaman vardır.
Atasözü
Dayanan kazanır
Direnen, vazgeçmeyen kişi sonunda hedefine ulaşır.
Atasözü
Demir dövüldükçe çelikleşir
Zorluklarla mücadele eden kişi güçlenir; deneyim güç katar.
Atasözü
Derin sular sessiz akar
Gerçek bilgili, derin kişiler sessiz olur; gürültücüler genelde yüzeyseldir.
Atasözü
Dolu testi su almaz
İhtiyacı olmayan kişiye yardım kabul ettirilemez; doluluk yeniyi almaz.
Atasözü
Dökülen sütle ağlanmaz
Olmuş bitmiş, geri alınamaz olaylara üzülmenin faydası yoktur; ileriye bakmak gerekir.
Atasözü
Düşmana düşün, dosta gül
Düşmana karşı temkinli, dosta karşı içten ve neşeli olmak gerekir.
Atasözü
Eğri ağacın gölgesi de eğridir
Karakteri bozuk olanın işleri ve sonuçları da çarpık olur.
Atasözü
Ekmeği eken pişirir
Bir işi başlatan, sonuna kadar götürür; sorumluluk almak gerekir.
Atasözü
El uzatma, eli uzatılmasın
Başkasına zarar verme, sana da zarar verilmesin; karşılıklılık ilkesi.
Atasözü
Eski dost düşman olmaz
Yıllar boyu dost olunan kişi, sonradan da kötülük yapmaz; eski bağlar değerlidir.
Atasözü
Eyvallah deme ne yapsın dosta etmesin
Sürekli boyun eğen kişi, kendi haklarını kaybeder; gerektiğinde söz söylemeli.
Atasözü
Fukaranın evine misafir gelir
En zor durumda olanlara bile beklenmedik konuklar gelir; misafirperverlik şarttır.
Atasözü
Gözle görmediğine inanma
Duyduğun her şeye inanma, ancak kendi gözlerinle gördüğüne güven; kanıt önemli.
Atasözü
Gül istersen dikene katlan
Güzel sonuçlar elde etmek için zorluklara dayanmak gerekir.
Atasözü
Hak edilmeden alınan, hayır görmez
Çabasız elde edilen şeyin bereketi olmaz; emek vererek kazanmak gerekir.
Atasözü
Hatadan dönen, er kişidir
Yanlışını kabul edip düzelten kişi gerçek karakter sahibidir; hata kabul etmek erdemdir.
Atasözü
Her gülenin başı dertte
Dış görünüşte mutlu olan birinin de dertleri olabilir; herkesin gizli yükü vardır.
Atasözü
İnsan kendi kendinin doktorudur
En iyi şifa kişinin kendi içsel kararlılığı ve yaşam tarzındandır.
Atasözü
İyi insan lafı üzerinde gelir
Birinin adı çıktığında, o kişi gerçekten ortaya çıkıverir.
Atasözü
Kapı kapı dolaşan, eli boş döner
Ardı ardına denemeler yapmaktansa bir hedef belirleyip ona çalışmak daha verimli.
Atasözü
Karga karganın gözünü oymaz
Aynı menfaat içinde olanlar birbirine zarar vermez; kötüler birbirini korur.
Atasözü
Kazma elin kuyusunu, hatırla kendininkini
Başkasına kötülük etmek isteyen, kendi başına gelebilecekleri unutmasın.
Atasözü
Kendi koltuğun değil, doğru olan önemli
Mevki için değil, doğru için savaşmak gerekir; kişisel çıkar geçicidir.
Atasözü
Komşu kapısı kabri
Komşusunu seven, ölünce dahi onun yanında olmak ister; komşuluk ahret hayatında da değerlidir.
Atasözü
Kötü dostu olan, düşmana muhtaç olmaz
Kötü bir arkadaş, açık düşmandan daha çok zarar verir; arkadaş seçimi önemlidir.
Atasözü
Köpek köpekliğinden vazgeçmez
Karakter zor değişir; doğal eğilimler er geç ortaya çıkar.
Atasözü
Kuru otun yanında yaş da yanar
Suçlular arasında masumlar da zarar görür; çevre seçimi önemli.
Atasözü
Lokmanın büyüğü kuvvetli adamı çatlatır
Boyundan büyük işlere kalkışmak insanı yıkar; sınırları bilmek gerekir.
Atasözü
Mum demekle ışık olmaz
Sadece sözle ortam aydınlanmaz; eylem gerekir, niyet yetmez.
Atasözü
Nasihat alana iyilik gelir
Tavsiye dinleyen kişi yararına işler görür; öğüt değerlidir.
Atasözü
Ne acı verir, ne de acıyı dindirir
Bir konuda yarar da zarar da getirmeyen, kayıtsız bir tutum olabilir.
Atasözü
Niyet hayır, akıbet hayır
İyi niyetle başlanan iş iyi sonuca ulaşır; iyi niyet bereket getirir.
Atasözü
Ölme eşeğim, ölme
Çok uzun bir bekleyişe alaycı tonla yapılan eleştiri; gerçekleşmeyecek hayalleri taşıma.
Atasözü
Para parayı tanır
Zenginlik kendi kendine artar; varlık varlık çekiyor.
Atasözü
Sahibi gibi köpek sürtmez
Sahip ile çalışan benzeşir; çevresel etki karaktere işler.
Atasözü
Saman altından su yürütmek
Belli etmeden, gizlice iş çevirmek; sinsi davranmak.
Atasözü
Sanat sahibi sanatından utanmaz
İşinde uzman kişi, mesleğini gururla yapar; her meslek değerlidir.
Atasözü
Sora sora Bağdat bulunur
Bilmediği bir konuyu sora sora öğrenen kişi sonunda hedefine ulaşır.
Atasözü
Su uyur düşman uyumaz
Düşmana karşı her zaman tetikte olmak gerekir; tehlikeyi unutmamak.
Atasözü
Tatlı söz dağı eritir
Yumuşak ve sevecen konuşma en zor durumları çözer; nezaket güçlüdür.
Atasözü
Tedbir kaderi bozmaz
Önlem almak kaderi değiştirmez ama yine de tedbirli olmak akıllılıktır.
Atasözü
Yağmurdan kaçarken doluya tutuldum
Bir kötülükten kaçmaya çalışırken daha büyük bir kötülüğe düşmek; kötü tercih.
Atasözü
Yapan, yapacağını yapar
Yetenekli ve kararlı kişi engellere rağmen hedefine ulaşır; doğal yetenek kazanır.
Atasözü
Yiğit ölür şanı kalır
Cesur ve değerli kişi ölse de yaptıkları, hatırası kalır; iyi nam ölmez.
Atasözü
Akarsu çukurunu kendi kazır
Sürekli emek veren kişi kendi geleceğini şekillendirir; çaba meyvesini verir.
Atasözü
Allah verince yâ kuldan yâ daldan
Allah'ın rızkı bir kişiden ya da bir yerden gelir; nimete şükür gerekir.
Atasözü
Anan ne kazanır, baban ne yer
Anne ve baba farklı görevleri yerine getirir; ailede iş bölümü vardır.
Atasözü
Arpa eken, buğday biçemez
Yapılan eylemin sonucu, eylemle uyumlu olur; ne ekersen onu biçersin.
Atasözü
Aslan postunda yatar
Güçlü, soylu kişi kendi varlığında, kendi alanında huzurla bulunur.
Atasözü
Atın ardına bağlı arabaya yorgan örtülmez
Hareket halinde olan, sabit duramayan şeylere lüks değil, gerekli olan yapılır.
Atasözü
Az kazan, dürüst kazan
Çok kazanmak için dürüstlüğü feda etmek doğru değildir; az ama temiz kazanç değerlidir.
Atasözü
Bahçesinin gülünü kim koparmazsa, başkası koparır
Sahip olduğun fırsatları sen değerlendirmezsen, başkası değerlendirir; harekete geçmek gerekir.
Atasözü
Beleşi gören iyi bilir
Bedavayı, ücretsiz olanı tanıyan kişi, neyin değerli neyin gereksiz olduğunu bilir.
Atasözü
Bilen sevdiğine bilmediği konuyu açıklamaz
Bilgi, sevgi ile karıştırılmamalı; sevdiğine bile yanlış bilgi vermek doğru değil.
Atasözü
Bin işitilen, bir görülenin yerini tutmaz
Söylenenler, bizzat görmenin yerini tutmaz; deneyim her zaman söylemden değerlidir.
Atasözü
Boş söze tepki vermeyince susulur
Anlamsız sözlere cevap vermezsek, söyleyen susmak zorunda kalır; sessizlik güçlüdür.
Atasözü
Cahil cesur olur
Bilgisiz kişi tehlikenin farkında olmadığından cesurca davranabilir; bilgi temkinli yapar.
Atasözü
Çoban olmadan koyun otlatılmaz
Düzen ve yönetim olmadan grup işleri yürümez; lider gereklidir.
Atasözü
Damdan düşen halinden anlar
Aynı şeyi yaşayan, başkalarının halini anlar; deneyim empatiyi artırır.
Atasözü
Demek ki yolcuyuz
Hayat geçicidir, sonunda hepimiz gideceğiz; ahret bilinciyle yaşamak gerekir.
Atasözü
El elin yardımıyla doruğa çıkar
Birlikte hareket eden insanlar büyük başarılara ulaşır; dayanışma yükseltir.
Atasözü
Erken çıkan dağlar gibidir
Erken davranan kişi sağlam ve büyük başarılar elde eder; zamanlama önemlidir.
Atasözü
Eski toprak hâlâ canlıdır
Tecrübeli kişiler, yaş ilerlese de hâlâ değerli; yaşlılar bilgi hazinesidir.
Atasözü
Ev kadını yorgan yapar, ipi terzide kalır
Bir iş üzerinde çok kişi çalışır, herkesin payı vardır; ortak çaba değerlidir.
Atasözü
Eve dönen geceyi de seviyor
Sevdiklerine kavuşan, en zor şeyleri bile güzel bulur; sevgi her şeyi tatlı yapar.
Atasözü
Faka basanın elinden tutulur mu
Aldatılmış birine dahi yardım edilmelidir; merhamet evrenseldir.
Atasözü
Gam yer, hüzün yer, ağlar
Üzüntülü insan farklı yollarla acısını dışa vurur; içsel acı taşıması zordur.
Atasözü
Gönlü açık olanın eli açık olur
İçten cömert kişiler maddi yönden de cömert davranır; iç ile dış uyumludur.
Atasözü
Görmüş geçirmiş
Çok deneyim sahibi, yaşı ileri ve bilgili kişiler için söylenir.
Atasözü
Gül koklayan dikenden kaçmaz
Güzel şeyler isteyen, küçük zorlukları göze almalı; her hediyenin bedeli vardır.
Atasözü
Her başarının arkasında bir emek var
Tesadüfi başarı yoktur; her başarı emekle elde edilir.
Atasözü
Her gün yeni bir başlangıç
Yeni güneş, yeni umut getirir; geçmiş geçti, gelecek başlıyor.
Atasözü
Her sevgide bir hüzün vardır
Sevmek, ayrılık ihtimalini de getirir; gerçek sevgi acıyla doludur.
Atasözü
İçi kara olanın saçı ak olmaz
Niyeti kötü olan kişi yaşlanmadan ihtiyarlar; içsel kötülük dışa yansır.
Atasözü
İlim Çin'de de olsa onu arayın
Bilgi nerede olursa olsun aramaya değer; eğitim için her uzaklığa gidilir.
Atasözü
İnsan yaşadığı kadar görür, görmediği kadar bilir
Deneyim kadar bilgi sahibi olunur; yaş ilerledikçe ufuklar genişler.
Atasözü
İş bilen elinde mum eritir
Ustası elinde her zor iş kolaylıkla halledilir; ustalık değerlidir.
Atasözü
Kabul olunan dilek nimettir
Gerçekleşen istek, Allah'ın bir lütfudur; minnetle karşılanmalı.
Atasözü
Kanaat eden zenginleşir
Sahip olduğunla yetinmek, gerçek zenginliktir; kanaat tükenmez hazinedir.
Atasözü
Karda gezip izini belli etmemek
Yaptığı işi gizleyebilen, hiçbir kanıt bırakmadan iş çeviren kişi.
Atasözü
Kavgayı seyreden, en sonra dayağı yer
Tartışmalara dışarıdan bakmak bile zarar getirebilir; uzak durmak akıllıca.
Atasözü
Kim ne ekerse onu biçer
Yaptığı eylemlerin karşılığı mutlaka alınır; iyilik iyilik, kötülük kötülük getirir.
Atasözü
Komşunun derdini çözen, kendi derdini de çözer
Başkalarına yardım eden kendi sorunlarını da çözer; iyilik iyiliği getirir.
Atasözü
Korkak ölüm görmez
Cesur olmayan, riski almayan kişi tehlikeden uzakta yaşar; uzun ömürlü olabilir.
Atasözü
Kötü dost yılandan beterdir
Kötü arkadaş, doğa düşmanından bile daha tehlikeli olabilir; arkadaş seçimi önemli.
Atasözü
Köprüden geçerken at değiştirilmez
Önemli bir işin ortasında strateji ya da kişi değiştirmek tehlikelidir.
Atasözü
Lokmasını yumuşatan, kazasız kalır
Sözünü ölçen, dengeli konuşan kişi sorunlardan uzak durur.
Atasözü
Mevsimi gelmeden çiçek açmaz
Her şeyin bir zamanı var; uygun olmayan zamanda zorlamak boşa çabadır.
Atasözü
Misafir, üçten sonra ayak bağı
Üç günden fazla kalan misafir, ev sahibi için yorucu olur; misafirlik sınırlıdır.
Atasözü
Müsamaha istismara açar
Aşırı hoşgörü, kötüye kullanmaya yol açar; sınırlar gereklidir.
Atasözü
Nasibi olmayan ne yapsın
Bazı şeyler kaderdir; nasibinde olmayan elde edilemez.
Atasözü
Nimete şükret, kıymetini bil
Sahip olunan her şey için minnettarlık duymak gerekir; şükür berekettir.
Atasözü
Onun sözü dağdan büyük
Sözünün arkasında durmak için büyük bir insan olmak gerekir; söze değer vermek.
Atasözü
Önemli olan başlamaktır
En zor adım ilk adımdır; başlandıktan sonra ilerlemek kolaylaşır.
Atasözü
Pek çok söze gerek yok
Az ve öz konuşmak, çok söylemekten daha etkilidir; eylem söze üstündür.
Atasözü
Pişman olmadan iş yap
Sonunda pişman olmayacağın işleri yapmak akıllılıktır; düşünmeden hareket etme.
Atasözü
Sabredene Mevla yardım eder
Sabırlı olan kişiye Allah destek olur; sabır manevi güç çeker.
Atasözü
Sade söz dağı yıkar
Açık ve net konuşma, en zor durumları bile çözer; karmaşıklık değil sadelik gerekli.
Atasözü
Saklayan saklı tutmaz
Bir sırrı bilen kişi, başkasına da söyler; gerçek sır kimseye söylenmez.
Atasözü
Sert söz aile dağıtır
Kaba ve sert sözler aile bağlarını zedeler; nezaket ailenin temelidir.
Atasözü
Sevdiğin kişi seni de sevsin
Karşılıklı sevgi olmazsa ilişki sürdürülemez; tek taraflı sevgi acı verir.
Atasözü
Sırrı dosta vermek, dostu kaybetmektir
Sırların dostlara da emanet edilmemesi gerekir; sır dostluğu zorlar.
Atasözü
Söz altın, sükut elmas
Bazen susmak konuşmaktan çok daha değerlidir; sessizlik bilgelik göstergesidir.
Atasözü
Söze inandırmak için doğruyu söylemek gerek
Güvenilir olmak için her zaman doğru söylemek şarttır; yalan güveni öldürür.
Atasözü
Su kuyusunu kazan, susuz kalmaz
Hazırlıklı olan, ihtiyacı olduğunda zarar görmez; öngörü değerlidir.
Atasözü
Tatlı dilli zincirli olmaz
Yumuşak ve sevecen konuşan kişi her yerde özgür ve sevilen olur.
Atasözü
Tek kanatla kuş uçmaz
Tek başına büyük işler başarılamaz; iki tarafın da katılımı gerekir.
Atasözü
Tencere dibin kara, seninki benden kara
Başkasını kusurlarıyla suçlayan kişi, kendi kusurlarını görmez; iki tarafta da hata olabilir.
Atasözü
Toprak insanı doyurur, anan da değil
En büyük rızk toprağın bereketinden gelir; emek vermeden zenginlik beklenmez.
Atasözü
Uzun lafın kısası
Konuyu özetlemek; uzun açıklama yerine net bir cümle.
Atasözü
Veren kazanır, alan kaybeder
Cömertlik manevi olarak büyütür; alan kişi bağımlı kalır.
Atasözü
Yanlışta ısrar etmek hata
Yanlış yaptığını fark eden, dönmeli; ısrar daha büyük zarar verir.
Atasözü
Yarın belirsizdir, bugün gerçektir
Gelecek tahmin edilemez ama bugün elimizde; anı yaşamak gerekir.
Atasözü
Yiğit yiğide bağlanır
Cesur ve onurlu kişiler birbirini bulur; karakter karakteri çeker.
Atasözü
Yorulma, sonunda ulaşırsın
Çabaya devam et, sonunda hedefine ulaşırsın; sebat kazanır.
Atasözü
Zaman aslan, sabır kaftan
Zaman güçlüdür ama sabır onu yenebilir; sabır insanı korur.
Atasözü
Zenginlik gönüldedir
Gerçek zenginlik maddi değil, gönlün huzuru ve içtenliğidir.
Atasözü
Adı çıkmış dokuza, inmez sekize
Bir kişinin adı kötüye çıktığında, kolayca temizlenmez; itibar bir kez kaybedildi mi geri kazanmak zordur.
Atasözü
Akıl ile mal birikir
Akıllıca davranan kişi maddi olarak da kazanır; düşünmeden harcama olmaz.
Atasözü
Allah'ın bildiği kuldan saklanmaz
Allah her şeyi bildiğinden, kullardan da bir gün ortaya çıkar; gerçek gizli kalmaz.
Atasözü
Anasının ahını alan iflah olmaz
Anneye haksızlık eden kişinin işleri yolunda gitmez; ana hakkı kutsaldır.
Atasözü
Az olsun, öz olsun
Çok ama niteliksiz olmaktansa, az ama değerli olmak yeğdir; nitelik niceliğin önündedir.
Atasözü
Babanın sanatı, oğla mirastır
Aile mesleği gelecek nesillere aktarılır; ustalık miras gibidir.
Atasözü
Baki kalan bu kubbede hoş bir sada imiş
Hayatta kalıcı olan tek şey iyilikle hatırlanmaktır; iyi bir nam ölmez.
Atasözü
Balık etle yenmez, başla yenir
Bir konunun gerçek anlamı görünür kısımda değil, derinde gizlidir.
Atasözü
Başkasının ekmeği yenir, sözü dinlenmez
Başkasının yardımını almak kolaydır ama tavsiyesini uygulamak çoğu zaman istenmez.
Atasözü
Bel bağı sağlam olunca arpa yarmadır
Sağlam temeller üzerine kurulan iş, basit zorluklara dayanır; sağlamlık önemlidir.
Atasözü
Bilen susmuş, bilmeyen söylemiş
Çok bilen kişi sessiz kalır, az bilen çok konuşur; gerçek bilgelik sessizliktir.
Atasözü
Bir lokmada cömert olamayan, dağ verende cömert olamaz
Küçük şeyleri paylaşamayan, büyük zenginlik gelse de paylaşmaz; cömertlik karakterdir.
Atasözü
Bu mum yatsıya kadar yanar
Sonu yakın olan bir durum; geçici, kısa süreli olaylar için söylenir.
Atasözü
Cebi delik olanın, evi viran olur
Para tutturamayan kişinin yaşam düzeni de bozulur; mali disiplin temeldir.
Atasözü
Çiçeği burnunda
Yeni başlayan, taze, deneyimsiz; yeni evlenmiş, yeni iş kurmuş için söylenir.
Atasözü
Çok söze gerek yok, az söze inanmak yeter
Az ve öz konuşma, çok konuşmadan üstündür; söze değil eyleme bakılır.
Atasözü
Damla damla göl olur, taş taş duvar olur
Küçük katkılar zamanla büyük yapılar oluşturur; sabırlı çaba meyve verir.
Atasözü
Demir tutarken sıcak demek; söz sıcakken söylemek
Önemli sözleri uygun zamanda söylemek gerekir; demir tavında dövülür gibi.
Atasözü
Dindar olan emin olur
İmanı olan kişi içsel huzura sahiptir; din ahlakı güvenle yaşatır.
Atasözü
Doğru yolu kaybeden, yine doğruya döner
Bir süre yanlış yapmış olsa bile, vicdanı olan kişi sonunda doğru yola gelir.
Atasözü
Dökülen su geri dönmez
Olmuş bitmiş, yapılmış olaylar geri alınamaz; yapılan iş yapıldı.
Atasözü
Dünyaya geldim diye sevin, gideceksin diye yas tut
Hayatın güzelliğine sevinmek ama sonun farkında olmak gerekir; denge önemli.
Atasözü
Eğitimsiz kalp, yöne sahip değildir
Kişilik gelişimi olmayan, hayatta yön bulamaz; eğitim insanı şekillendirir.
Atasözü
Eken biçer, konan göçer
Yapılan eylemin karşılığı alınır; geçici dünya tadına bakmak fani.
Atasözü
El elden, baş baştan üstün
Hiçbir kişi en yüksekte değildir; her zaman daha üstün biri vardır.
Atasözü
Emanet ehline verilmeli
Bir görev ya da emanet, hak edene verilmelidir; uygun olmayan kişiye verilmemeli.
Atasözü
Erkek söz vermek, kadın söz tutmak değildir
Söz vermek ve onu tutmak farklı şeylerdir; sözü davranışla destekleme önemli.
Atasözü
Eski tatil yenisini geçer
Geçmiş anılar, yeni deneyimlerden çoğu zaman daha değerlidir; nostalji güçlüdür.
Atasözü
Et gibi olmuş bir adam
Sağlıklı, dolgun, esenlikli görünüş için söylenir; bedensel iyi olmak.
Atasözü
Ev sahibi konuğun saygısını çekmez
Konuk olan saygı görür ama ev sahibi olan misafiri ağırlamayı bilmeli; misafirperverlik gerekli.
Atasözü
Faka basanı yardım eden, faka basmaz
Aldatılmışlara yardım etmek de bir korunma yoludur; iyilik yapan iyilikle korunur.
Atasözü
Fakir gönüllü, zengin elli olmalı
Manevi yönden kanaatkâr, maddi yönden cömert olmak gerekir; denge önemli.
Atasözü
Geçmiş zamanı düşünmek, geleceği inşa etmez
Geçmişe takılı kalmak, geleceği yaratmaz; ileriye bakmak gerekir.
Atasözü
Gözle görmediğine inanma, kulakla işittiğine güvenme
Doğrulanmamış bilgilere güvenmemek gerekir; kanıt önemlidir.
Atasözü
Gümüş elden çıkmadıkça parlamaz
Gerçek değer kullanılınca, paylaşılınca anlaşılır; saklamak değer kaybettirir.
Atasözü
Halsiz tilki, üzümü ekşi sayar
Bir şeye ulaşamayan, onu beğenmiyormuş gibi yapar; ulaşılamayanı küçümser.
Atasözü
Her aşkın bir aşığı, her aşığın bir derdi vardır
Her sevgi içerikli ilişki, beraberinde dert getirir; aşk acılı olur.
Atasözü
Her gemi kendi rüzgârını arar
Herkesin kendi yolu, kendi tarzı vardır; başkalarına özenmeden kendi yolunu bulmalı.
Atasözü
Her gül başında bir bülbül vardır
Her güzel şeyin etrafında, ona değer veren biri vardır; sevenler eksik olmaz.
Atasözü
Her güzelin bir kusuru vardır
Mükemmel kimse yoktur; en güzel kişi ya da nesnenin de kusurları olabilir.
Atasözü
Her hatasından bir ders alan, bilge olur
Hatalardan öğrenmek bilgeliğe götürür; her hata bir öğretmendir.
Atasözü
Her zorluğun arkasında bir kolaylık vardır
Zor zamanlardan sonra rahatlık gelir; karanlığın sonu sabahdır.
Atasözü
Hızlı koşan tez yorulur, sabırlı yola devam eder
Aşırı hız tükenme getirir; sabırlı tempo daha sürdürülebilirdir.
Atasözü
İhtiyaç anında dost belli olur
Gerçek dostluk zor zamanlarda görülür; iyi günde herkes dosttur.
Atasözü
İlk kazanmak değil, son kazanan kazanır
Erken başarı geçici olabilir; sonunda başarılı olan gerçek kazanandır.
Atasözü
İnandığı kadar yaşar
İnsan, inançları kadar derin yaşar; iman hayata anlam katar.
Atasözü
İş bilen, iş bulur
Yetenekli kişi her zaman iş imkânı bulur; bilgi geçim sağlar.
Atasözü
İyi düşün sonra söyle
Sözünü tartmadan konuşma, hatadan kaçınmak için düşünmek gerekir.
Atasözü
Kalbinin sesini dinle
Mantığın yanında sezgilere de değer vermek gerekir; içgüdü çoğu zaman doğrudur.
Atasözü
Kanıt göstermeyen, hak iddia edemez
Bir iddiayı kanıtlamak gerekir; kanıtsız söz değer taşımaz.
Atasözü
Karşına çıkan zorluk, gücüne göredir
Allah taşıyamayacağın yükü vermez; her zorluk seninle başa çıkabileceğin boyuttadır.
Atasözü
Kavrulan kahve daha lezzetli olur
Zorluklardan geçen insan daha değerlidir; deneyim olgunluk getirir.
Atasözü
Kelime kalpten çıkarsa kalbe ulaşır
İçten söylenen sözler, dinleyenin kalbine de işler; samimiyet etkilidir.
Atasözü
Kim zaman geçirirse, zamanın değerini bilir
Zamanı anlamak için yaşamak gerekir; geçen yıllar değer öğretir.
Atasözü
Komşu ekmeği taze, ev ekmeği bayat
Başkasının elindekiler hep daha güzel görünür; insan kendindekini bilemez.
Atasözü
Köpekten gelen kemik, deveye yetmez
Küçük yardım büyük ihtiyaca yetmez; kapasite ve ihtiyaç orantılı olmalı.
Atasözü
Lokma boğazda kalır
Verilen büyük zarar unutulmaz; sırada bir gün hesabı sorulur.
Atasözü
Misafir Allah'ın bereketidir
Konuk gelmek hayır getirir; misafirperverlik bereket sağlar.
Atasözü
Nasibi olan ne yapsın
Kaderde olan, çabasız da olur; bazen şans çabadan üstündür.
Atasözü
Nimeti göster, halini sor
Önce ikram et, sonra hatırını sor; misafirperverlik kuralları.
Atasözü
Olmazı hayal etmek, olası kılar
Hayal kurmak başarının ilk adımıdır; düşler gerçeğe dönüşebilir.
Atasözü
Önce evini düzelt, sonra dünyayı
Kendi sorunlarını çözmeden başkalarını eleştirme; önce kendine bak.
Atasözü
Para dert getirir, paranın yokluğu da
Hem zenginlik hem yoksulluk dertler getirir; her durumun kendi sıkıntısı var.
Atasözü
Pazarda yenmeyen baharatın evde tadı yok
Toplumun beğenmediği şey, evde de tat vermez; çevre etkisi büyüktür.
Atasözü
Pişman olunan tatil olmaz
Vicdan sahibi olan, hatasını fark eder; pişmanlık olgunluğun göstergesidir.
Atasözü
Sabredene cennetin kapısı açılır
Sabırla zorluklara katlanan, sonunda mükâfata kavuşur; sabır kıymetlidir.
Atasözü
Saksıda biten gül, bahçedekinin yerini tutmaz
Sınırlı koşullarda büyüyen, doğal ortamda büyüyenin değerine ulaşamaz.
Atasözü
Sevdiği kişiyi kendine benzeten yanılır
Sevgi nesnel görüşü engeller; sevdiği kişiyi olduğundan farklı görme tehlikesi var.
Atasözü
Söze hâkim olmak, kendine hâkim olmaktır
Söylediklerini kontrol etmek, kişilik kontrolünü gerektirir; söz disiplini önemli.
Atasözü
Şükür eden zenginleşir
Sahip olduklarına minnettar olan kişi, daha çok nimete kavuşur; şükür çoğaltır.
Atasözü
Tatlı söz kahveden çoktur
Yumuşak ve nazik konuşma, sıcak ikramdan bile daha değerlidir; nezaket etkilidir.
Atasözü
Toprağa düşen tohum, bahar bekler
Yaptığımız iyiliklerin meyvesi zamanı geldiğinde gelir; sabır gerekli.
Atasözü
Üzüntü paylaşılınca azalır, sevinç çoğalır
Üzüntüyü paylaşmak yükü hafifletir, sevinci paylaşmak büyütür; paylaşmak iyileştirir.
Atasözü
Vakti gelmemiş hiçbir şey gerçekleşmez
Her şeyin uygun bir zamanı vardır; zamansız zorlamak boşa çabadır.
Atasözü
Yaşlı sözü dinle, geçmişten ders al
Tecrübeli kişilerin tavsiyeleri değerlidir; geçmişin bilgeliği bugüne yarar.
Atasözü
Yiğit yere düşse de havlumaz
Onurlu kişi en zor durumda bile şikayetçi olmaz; vakar süreklidir.
Atasözü
Yorulan dinlenir, çalışan kazanır
Çalışmak yorgunluk getirir ama dinlenme tatlıdır; emek meyve verir.
Atasözü
Zaman akıllı insanın hocasıdır
Yıllar geçtikçe insan öğrenir; zaman en büyük öğretmendir.
Atasözü
Zar atan, bahtına razı olur
Risk alan, sonucuna razı olmalıdır; cesaret kabullenmeyi gerektirir.
Atasözü
Zorda kalanı affetmek, büyüklüktür
Hata yapmış kişiyi anlayışla karşılamak gerçek olgunluğun göstergesidir.
Atasözü
Acı patlıcanı kırağı çalmaz
Hayatta zorluklarla pişen, ruh olarak güçlenen insana ufak musibetler dokunmaz. Tecrübe insanı dirençli kılar.
Atasözü
Akacak kan damarda durmaz
Kaderde olan, mukadder olan iş mutlaka olur; kaçınılmaz olaylar engellenemez.
Atasözü
Aldatan aldanır, kandıran kanar
Başkasını kandırmaya çalışan, sonunda kendisi de aynı oyuna gelir; kötülük dönüp dolaşır.
Atasözü
Avucundakini bırakıp uçandakine koşma
Sahip olduğun azı bırakıp belirsiz büyük şeylere yönelmek tehlikelidir; eldekinin değerini bil.
Atasözü
Aza kanaat etmeyen çoktan mahrum kalır
Az olanla yetinmesini bilmeyen, daha fazlasına ulaşamadığı gibi elindekinden de olur.
Atasözü
Babadan görmeyen bir bilemez
Aile içinde örnek olmadan, çocuk doğru davranışları öğrenemez; aile en büyük öğretmendir.
Atasözü
Bilenle bilmeyen bir olur mu
Bilgi sahibi ile cahil arasında büyük fark vardır; eğitim insanın değerini belirler.
Atasözü
Bir kötü, bin iyiyi götürür
Bir kötü davranış ya da kötü kişi, çok sayıda iyi şeyi unutturup zarara yol açabilir.
Atasözü
Borç gül bahçesi, ödenmesi diken
Borç almak kolay ama ödemesi zor ve sıkıntılıdır; baştan çıkarıcı, sonradan acılı.
Atasözü
Buğdayını eken biçer, ekmeyen aç kalır
Emek veren ürün alır, çalışmayan yokluğa düşer; kazanç çabaya bağlıdır.
Atasözü
Çoban gelmeden koyun otlamaz
Düzeni sağlayacak yönetici olmadan grupta iş yürümez; lider gereklidir.
Atasözü
Çocuğa dövmek değil sevmek yarar
Çocuk eğitiminde sertlik değil sevgi etkili olur; muhabbet eğitimin temelidir.
Atasözü
Damarı bilen kan döker
Bir konunun hassas noktasını bilen, oradaki etkiyi kolayca yaratır; bilgi güçtür.
Atasözü
Dilin kemiği yoktur
Söz çok kolay söylenir, ama söylenenin sonucu büyük olabilir. Söz tutmak zor olabilir.
Atasözü
Doğru yola sapan iyi gider
Hayatta dürüstlüğü ve doğruluğu seçen kişi, sonunda iyi sonuçlara ulaşır.
Atasözü
Dostsuz kalmak malsız kalmaktan kötüdür
Mali yokluk telafi edilebilir; ama dost yokluğu hayatta en büyük kayıptır.
Atasözü
Dünya bir köprüdür geçenleri var
Bu dünyaya gelip geçici olduğumuzu hatırlatır; mütevazı yaşamak gerekir.
Atasözü
Eski hesap defteri olmaz
Geçmiş tartışmaları açmaya gerek yoktur; yeni ilişki için eskiyi unutmak gerekir.
Atasözü
Ev yapanın elinde kalır
Bir işi gerçekten kuran, sonuna kadar sahiplenen kişi onun ödülünü alır.
Atasözü
Faydasız söze acı çıkar
Anlamsız ve gereksiz konuşma sonunda zararlı sonuçlar getirir; söz tartılmalı.
Atasözü
Geç kalan fırsattan mahrum kalır
Zamanında harekete geçmeyenler, fırsatları kaçırırlar; çabukluk önemlidir.
Atasözü
Gümüş kaşık altın çorbada parlamaz
Yanlış yerde olan değerli şey değerini gösteremez; doğru ortam gereklidir.
Atasözü
Hak söylemekle alın açık olur
Doğru ve dürüst söz söyleyen kişi alnı açık, onurlu yaşar.
Atasözü
Her kuşun eti yenmez
Her şey ve herkesle iş yapılmaz; bazı şeyler riskli, bazı kişiler güvenilmezdir.
Atasözü
İyi söz dağı yıkar kötü söz canı sıkar
Güzel söz büyük zorlukları aşar; kötü söz ise gönlü kırar.
Atasözü
Kapıyı açan içeride bulduğunu görür
Bir konuyu derinlemesine araştırmaya başlayan, oradaki gerçeklerle yüzleşmek zorunda kalır.
Atasözü
Kuş ne kadar yüksek uçsa toprak gözler
En yükseklere çıkmak bile sonunda toprağa dönmeye engel değildir; mütevazı ol.
Atasözü
Mum gibi yanan ışık verir
Kendini feda eden, başkalarına aydınlık ve umut sunar; özveri değerlidir.
Atasözü
Olur olmaz işten kazanç olmaz
Plansız ve özensiz yapılan işlerden gerçek kazanç beklenmez; ciddiyet gerek.
Atasözü
Para ekmek değil ekmek paradır
Asıl değer parayla ölçülmez; gerçek nimet, beslenme ve geçim kaynağıdır.
Atasözü
Sen sıkı tut gerisi gelir
Kararlı ve azimli ol, başarı arkasından gelir; sebat anahtardır.
Atasözü
Söz nereden gelirse oraya gitsin
Eleştiri ve laflar gelen taraftan gelir, geri ona dönmesinde sakınca yoktur.
Atasözü
Şeytanın bahanesi çok olur
Kötülük yapmak isteyen, bahane bulmakta zorlanmaz; niyet kötüyse mazeret çoktur.
Atasözü
Tatlı dile zincirli kapı açılır
Yumuşak, sevecen söz en kapalı kalpleri bile açar; nezaket etkilidir.
Atasözü
Tüm dostlar bir arada nadir bulunur
Sevdiklerin hep birlikte olduğu anlar nadirdir, kıymetini bil.
Atasözü
Yarın gelmedikçe bugün uzar
Bekleyiş içindeki kişi için zaman çok yavaş geçer; sabır zor olabilir.
Atasözü
Yiğit ölse de yiğitliği kalır
Cesur ve şerefli kişiler ölse de hatıraları, yaptıkları unutulmaz; iyi nam ölmez.
Atasözü
Açın derdini tok bilmez
Sıkıntı içinde olmayanlar, sıkıntı yaşayanların acılarını anlamaz; tecrübe gerek.
Atasözü
Akıl insanı kurtarır
Zor durumlarda akıl yürütme, sağduyulu davranma kişiyi kurtarır.
Atasözü
Allah sevenler için bir yol açar
Allah, kullarının zorluklarına karşılık çare bulur; umut hep vardır.
Atasözü
Anlayışlı dosta düşman bile olamaz
Anlayışı geniş, hoşgörülü dost karşısında düşmanlık çare bulamaz.
Atasözü
Aslına çekmek hayat kanunudur
Çocuk büyüdükçe atalarının davranışlarına benzer; aileden alınan miras karaktere yansır.
Atasözü
Bahçesi olmayanın gülü olmaz
Temel imkânlar olmadan büyük başarılar olmaz; altyapı şarttır.
Atasözü
Bilen az konuşur, bilmeyen çok söyler
Gerçek bilgi sahibi temkinlidir; cahilse cüretkâr olur.
Atasözü
Cesaretsiz aşk başarıya ulaşmaz
Sevdiğine açılma cesareti olmayan, aşkını mutluluğa dönüştüremez.
Atasözü
Çocuk büyütmek dağ devirmektir
Çocuk yetiştirmek büyük emek ve fedakârlık gerektirir.
Atasözü
Doğan güneş gibi umut kesilmez
Her sabah yeni bir umutla başlar; hayatta umut hiç bitmemelidir.
Atasözü
Edep yoksa öğretmen yetmez
Eğitim, ahlak temeli olmadığında etkili olmaz; karakter aileden gelir.
Atasözü
Erken davranan kazanır
Hızlı ve zamanında harekete geçen kişi başarıya ulaşır.
Atasözü
Faydasız kuşun yuvasını rüzgâr yıkar
Sağlam temele dayanmayan, başkalarına yararı olmayan oluşumlar kalıcı olamaz.
Atasözü

Atasözü ve Deyim Nedir?

Atasözü, geçmiş kuşakların deneyimlerinden süzülmüş, kalıplaşmış, kısa ve özlü sözlerdir. Genellikle bir öğüt, bir hayat dersi ya da bir yargı bildirir. Deyim ise iki ya da daha fazla sözcükten oluşan, anlamı kelimelerin gerçek anlamından farklı olan, anlatımı güçlendiren kalıp ifadelerdir. Türkçe, hem atasözü hem deyim bakımından dünyanın en zengin dillerindendir.